Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Czy XIX-wieczne gazownictwo wyprzedzało trendy?

Redakcja RI  |  07.10.2019
Żetony do gazomierzy z początku XX wieku
Żetony do gazomierzy z początku XX wieku
Fot. PSG

Współcześnie, niepozorne gazomierze kojarzą się z cichutko obracającym się kółkiem z czerwonym paskiem. I choć od ponad 200 lat pełnią one podobne funkcje, to historia tych urządzeń pokazuje, że na długo, zanim w naszym życiu powszechne i modne stały się usługi na żądanie, ten sam model sprzedaży stosowano już w gazownictwie. Dawne gazomierze działały na zasadzie automatów wrzutowych – dawały określoną ilość gazu po uiszczeniu opłaty monetami lub żetonami, wtedy, kiedy był akurat potrzebny. Historia zatoczyła więc koło, bo współczesna konsumpcja wielu mediów – np. dostęp do seriali czy filmów – odbywa się właśnie w ten sposób.

Historia gazomierzy to nie tylko opowieść o sposobach liczenia objętości zużytego paliwa, to również proces rozwoju nowoczesnych modeli biznesowych. Dawne gazomierze były spełnioną biznesową przepowiednią, zapowiadały nowy porządek przepływów gospodarczych w formie powszechnej dziś relacji użytkownika z siecią.

Przeczytaj również: Wirtualne Muzeum Gazownictwa

Pierwszy gazomierz

Pierwszy gazomierz powstał w 1815 r. i był przeznaczony przede wszystkim dla przemysłu. Jego twórcą był brytyjski inżynier Samuel Clegg. W miarę wzrostu popularności gazowego paliwa zaczęły pojawiać się pierwsze liczniki, które regulowały relacje producentów (a więc klasycznych gazowni) z klientami indywidualnymi. Pod koniec XIX wieku częstym i bardzo praktycznym rozwiązaniem było stosowanie gazomierzy żetonowych – gaz płynął w mieszkaniach tylko po wrzuceniu do automatów specjalnych żetonów. Można było je kupić w gazowniach, a odpowiednie nominały pozwalały na korzystanie z różnych ilości gazu. Wśród producentów zniknął problem niespłaconych rachunków i pracochłonnego wyceniania zużytego gazu na podstawie przeliczania wskaźników gazomierzy przez inkasentów. Pewną ochronę przed dużą zmiennością cen gazu (droga technologia, problem inflacji) gwarantowały ówcześnie limitowane bony, sprzedawane przez część gazowni. Ich zakup był równoznaczny z przedpłatą za pewną ilość gazu w określonej cenie.

Opłata za gaz

Później to rozwiązanie zostało zastąpione opłatą ryczałtową – płaconą co miesiąc z góry i wyrównywaną okresowo. Taka forma płatności, z pewnymi modyfikacjami, funkcjonuje zresztą do dziś. Liczniki gazowe z funkcją automatów wrzutowych nie przetrwały próby czasu. Historia zmian w pomiarach zużycia i sposobach płatności za gaz to jednocześnie opowieść o ewolucji zabezpieczeń, bo w każdym systemie zawsze pojawiają się oszuści, próbujący różnymi sposobami wyłudzić dostęp do sieci gazowej. Najbardziej pomysłowi „hakerzy” produkowali żetony z… wody. Do matrycy w postaci kapsla bądź zakrętki wlewano i zamrażano wodę. Taki krążek lodowy po wrzuceniu do automatu uruchamiał mechanizm, a rozpuszczając się, nie pozostawiał po sobie żadnego śladu. Na przestrzeni lat konieczna stała się coraz dokładniejsza kontrola wrzucanych monet, wprowadzenie dedykowanych żetonów, a następnie zabezpieczenia przeciwko cofaniu liczników.

Jak widać rozwiązania, które sprawdziły się w sieci gazowej, z powodzeniem funkcjonują również współcześnie. Konsumenci coraz częściej sięgają po usługi na żądanie (on demand) – filmy, seriale, transmisje zawodów sportowych czy muzykę w platformach streamingowych. Coraz szerszy jest też zakres usług dostępnych dzięki jednorazowej opłacie lub cyklicznej płatności abonamentowej – w ten sposób płacimy za użytkowanie internetu, telefonu czy własnych przestrzeni danych. Te formy konsumpcji zdominowały w XXI wieku wiele sfer życia.

Źródło: Polska Spółka Gazownictwa (PSG)

[gaz, gazomierz, sieć gazowa, liczniki gazowe, wirtualne muzeum gazownictwa]

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 



Jak osiągnąć 99% skuteczność bakteriobójczej w wentylacji » Któremu producentowi systemów grzewczych i wodociagowych zaufać »
bezpieczeństwo instalatora rury wielowarstwowe
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jaka pompa ciepła zwalcza bakterię Legionella »

pompy ciepła

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dobór wymienników płytowych
  • - Rekuperatory ścienne a prawo
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl