Wentylatory dachowe umożliwiają najprostszy sposób mechanicznej wentylacji pomieszczeń – świeże powietrze napływa przez nawiewniki oraz specjalne otwory nawiewne. Niekiedy konieczny jest mechaniczny nawiew powietrza do pomieszczeń. Wywiew powietrza można zrealizować albo w sposób centralny, gdy jeden wentylator „zbiera” powietrze z wielu pomieszczeń czy obszarów przez sieć kanałów, albo indywidualnie (lokalnie), tzn. większą liczbą rozproszonych wentylatorów.
Wentylatory dachowe mogą być stosowane także jako uzupełnienie wentylacji grawitacyjnej (wentylacja hybrydowa) i w takim rozwiązaniu pracują tylko wówczas, gdy naturalny ciąg wentylacyjny jest za słaby, by usunąć zużyte powietrze z pomieszczenia. Ilość powietrza wentylacyjnego można obliczyć z bilansu zysków i strat ciepła, z bilansu zysków i strat wilgoci lub z emisji zanieczyszczeń albo przyjąć krotność wymian podaną przez normy i przepisy prawne.
Zalety i wady
Zastosowanie wentylacji wykorzystującej wentylatory dachowe nie wymaga osobnych pomieszczeń, konserwacja nie jest kosztowna i pracochłonna i odbywa się na dachu, a tym samym nie zakłóca pracy w budynku. Wielu producentów oferuje wentylatory, których konserwacja nie wymaga nawet ich demontażu – stosowane są uchylne obudowy, co umożliwia pełny i swobodny dostęp do silnika i wirnika. Zastosowanie wentylacji z wentylatorami dachowymi nie pociąga za sobą konieczności budowy czerpni i wyrzutni powietrza oraz kanałów instalacyjnych.
![]() |
| Fot. 1 Wentylator z obudową o wyrzucie pionowym |
Wadą wentylacji mechanicznej jest jednak konieczność jej ciągłego stosowania, a tym samym stałe zużycie energii elektrycznej niezbędnej do zasilania silnika elektrycznego wentylatora i niekiedy występowanie hałasu. W odpowiedzi na ten zarzut producenci oferują wentylatory o coraz niższym zużyciu energii i coraz cichsze oraz wentylatory do wentylacji hybrydowej.
Przesłanki doboru
Jeśli ograniczenie hałasu jest zasadniczym kryterium doboru wentylatora, to należy pogodzić wymagania wobec ilości powietrza i sprężu z jak najniższym poziomem hałasu. Do jego obniżenia stosowane są różnorodne kształty wirników oraz niskie obroty i wygłuszające podstawy. Producenci oferują na przykład wentylatory z tłumieniem hałasu, w dźwiękochłonnej obudowie i na cokole tłumiącym hałas. Stosowane są także podstawy dachowe z płaszczem izolacji oraz przegrodami tłumiącymi. Przykład widma akustycznego wentylatorów z podstawą tłumiącą przedstawia rysunek 1.
![]() |
| Rys. 1. Widma akustyczne wentylatorów dachowych SZTIL-160 z podstawą tłumiącą laminat PTL-160 i laminat TLO-160 |
Wentylatory dachowe dostępne są w zasadzie w dowolnych kolorach, co pozwala dobrać je do tonacji budynku. Aby nie zeszpecić estetyki małych budynków, można zastosować niskie wentylatory. Mogą być też elementami architektonicznymi i uzupełniać lub podkreślać architekturę dachu. Niektóre wentylatory pełnią nawet funkcję aktywnych elementów stylistycznych dachu.






