W ramach pierwszej wymienionej grupy zawór grzejnikowy jest montowany na gałązce przyłącznej (najczęściej na zasilającej, ale czasami również na powrotnej) i może być zamontowany zarówno po lewej, jak i po prawej stronie grzejnika. Zastosowane zawory mogą być proste (umieszczone równolegle do grzejnika) lub kątowe (umieszczone prostopadle do grzejnika).
Głowica termostatyczna mocowana jest bezpośrednio na korpusie zaworu. Zawór zintegrowany, a dokładniej jego wkładka regulacyjna, zamontowany jest w grzejniku za pomocą zintegrowanego zespołu przyłącznego, który jest fabrycznie połączony z grzejnikiem i jednoznacznie określa, czy głowica termostatyczna znajdzie się po prawej stronie grzejnika (standardowe rozwiązanie) czy po lewej (na specjalne zamówienie). Wkładka regulująca przepływ przez grzejnik znajduje się wewnątrz grzejnika, a widoczna jest tylko głowica termostatyczna na tę wkładkę nakręcona.
Ponieważ wkładka zaworowa znajduje się w górnej części grzejnika, tam też znajdzie się głowica termostatyczna. Dostępne są także grzejniki z podłączeniem na środku i wtedy głowica może znaleźć się na dole, pod grzejnikiem, będąc zamocowana na specjalnym zaworze grzejnikowym lub na zaworze grzejnikowym prostym lub kątowym.
![]() |
| Zawór termostatyczny, budowa |
Działanie zaworów termostatycznych
Zawór grzejnikowy termostatyczny (lub wkładka zaworowa) zbudowany jest w ten sposób, że sprężyna odpycha grzybek od gniazda, a trzpień połączony z grzybkiem wystaje z obudowy. Dopiero zamontowana na zaworze głowica termostatyczna tworzy termostatyczny zawór grzejnikowy. Jak widać, głowica termostatyczna jest ważnym elementem zaworu i od jej pracy zależy regulacja przepływu strumienia wody grzejnej.
Ona „odczytuje” temperaturę otaczającego ją powietrza i w zależności od nastawy na głowicy popycha trzpień i w ten sposób zbliża grzybek do gniazda, aż do pełnego zamknięcia przepływu, gdy nastawa na głowicy odpowiada temperaturze powietrza w pomieszczeniu. Dla tych, którzy nie mają dużo do czynienia z zaworami termostatycznymi, ważna informacja.
Gdy dotyka się grzejnika i jest on letni lub chłodny, nie oznacza to, że zawór jest uszkodzony lub instalacja centralnego ogrzewania źle pracuje. Może to oznaczać jedynie, że głowica „odczytuje” temperaturę w pomieszczeniu jako wyższą lub równą tej nastawionej i grzejnik nie musi grzać, a więc można go zamknąć lub mocno przydławić. Warto o tym pamiętać i nie kręcić głowicą, gdy taka sytuacja wystąpi.
Działanie głowic termostatycznych
Głowica termostatyczna ma elastyczny mieszek naciskający na trzpień zaworu. W mieszku znajduje się substancja o dużej rozszerzalności cieplnej. Kiedyś wykorzystywano do tego celu wosk i głowice takie nazwano woskowymi. Później w mieszkach pojawiła się ciecz, obecnie również gaz.





