Pobierz pełny numer miesięcznika Rynku Instalacyjnego 7-8/2017

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu 

Dobór i eksploatacja wodomierzy. Stan prawny (cz. 1)

Rozpoczynamy publikację cyklu artykułów na temat wyboru i stosowania wodomierzy. W niniejszym artykule zawarto syntetyczny zbiór przepisów, wraz z komentarzem, regulujących budowę, obrót, instalację i eksploatację tych urządzeń.

Wodomierze
Wodomierze
Oferta rynkowa

Wodomierze są urządzeniami pomiarowymi i na podstawie ich wskazań odbiorcy obciążani są za zużyte medium, dlatego ich stosowanie jest obwarowane szeregiem ścisłych regulacji, zawartych w kilku aktach prawnych i normach. Najważniejsze z nich zostały wymienione na końcu artykułu, w podrozdziale „Literatura”.

Analizując obowiązujące przepisy prawne dotyczące wodomierzy, można wyróżnić następujące sfery regulacji: obrót wodomierzami, dobór właściwego wodomierza, instalacja oraz eksploatacja wodomierza.

Measuring Instruments Directive – MID

Producenci starają się przedstawią swój produkt z jak najlepszej strony i należy zachować szczególną staranność przy wykorzystywaniu ich informacji do właściwego doboru urządzenia pomiarowego. W tym celu w aktach prawnych dokonano podziału wodomierzy jak również wyodrębniono cechy, którymi muszą się charakteryzować, aby można je było stosować i dokonywać rozliczeń na podstawie ich wskazań.

Odkąd Polska jest członkiem UE, obowiązujące przepisy prawne nie wymagają od producentów zagranicznych występowania o zatwierdzenie typu danego wodomierza, jeżeli analogiczny dokument został wydany w jednym z krajów Wspólnoty. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel ma obowiązek przygotować tzw. deklarację zgodności. Reguluje to dyrektywa 2004/22/WE, tzw. Measuring Instruments Directive (w skrócie MID) [11], która obowiązuje w Polsce od 7.01.2007 r.

Wdrożenie tego dokumentu nastąpiło głównie poprzez wprowadzenie zmian w ustawie o systemie zgodności [5], ogłoszenie rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych [6], rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wodomierze, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych [4] i rozporządzenia w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli [3].

MID wprowadza zmiany w opisie podstawowych parametrów opisujących wodomierze. Z uwagi na to, że nawet pomiędzy wodomierzami o tym samym przepływie nominalnym występują duże różnice w zakresach pomiarowych, należało wprowadzić system rozróżniania tych urządzeń. Do czasu wprowadzenia dyrektywy realizowano ten zamysł poprzez wprowadzenie klas.

Przepisy te oparto o normę PN–ISO 4064 [12], w której wodomierze podzielono na cztery klasy dokładności – A, B, C i D – i dla każdej z nich ustalono charakterystyczne przepływy dla danej średnicy. Z biegiem czasu okazało się jednak, że podział ten nie dawał wyraźnego obrazu sytuacji ze względu na to, że w obrębie danej klasy występowały duże różnice pomiędzy urządzeniami różnych producentów. Występowały np. sytuacje, gdy dany typ wodomierza w znaczący sposób wykraczał poza minimalne wymagania, a eksploatatorzy nie mieli możliwości dokonania właściwego rozróżnienia.

Aby chociaż częściowo rozwiązać ten problem, producenci w kartach katalogowych podawali oprócz przepływów wynikających z zapisów norm także własne oraz wprowadzali nowy parametr niewymieniony w przepisach prawnych, tzw. próg rozruchu. Przepływy te często daleko odbiegały od tych, które zostały zapisane w zatwierdzeniu typu, i w związku z tym pojawiały się wątpliwości co do rzetelności tych deklaracji.

Związane było to z tym, że zarówno legalizacja, jak i ekspertyza wodomierzy przeprowadzana jest w parametrach określonych w zatwierdzeniu typu. Tak więc praktycznie nie było możliwości dokonania weryfikacji, czy deklarowane przez danego producenta parametry są rzeczywiście zgodne ze stanem faktycznym, tym bardziej że za podawanie błędnych informacji nie groziła żadna odpowiedzialność, a fakt taki byłby trudny do udowodnienia.

Zobacz też: Wodomierz prawdę ci powie, ale… 

Nowe regulacje, które znalazły się w dyrektywie MID, bazują na normie PN-EN 14154 [13]. Pozwalają na zadeklarowanie przez producenta parametrów odpowiadających rzeczywistości. Jednak deklaracja ta podlega weryfikacji (moduł B), a otrzymany certyfikat badania typu (WE) jest dokumentem, który uwiarygodnia taką deklarację. Weryfikacji podlega także procedura produkcyjna (moduł D), co z kolei zapewnia pewność powtarzalności jakości wykonania danego typu wodomierza w stosunku do egzemplarza przebadanego przez jednostkę notyfikowaną (moduł F).

Norma PN-ISO 4064 [12] charakteryzowała wodomierz następującymi przepływami:

  • qmin – minimalny strumień objętości – najmniejszy strumień objętości, przy którym wskazania wodomierza nie powinny przekraczać błędów granicznych dopuszczalnych;
  • qt – pośredni strumień objętości – wartość strumienia mieszcząca się między maksymalnym strumieniem objętości a minimalnym strumieniem objętości, która dzieli zakres strumienia objętości na dwa przedziały: „przedział górny zakresu obciążeń” i „przedział dolny zakresu obciążeń”, z których każdy jest charakteryzowany przez błąd graniczny dopuszczalny;
  • qp – nominalny strumień objętości – strumień objętości, przy którym jest wymagana poprawna praca wodomierza w normalnych warunkach użytkowania, tj. przy przepływie ciągłym i/lub przerywanym;
  • qs – maksymalny strumień objętości – strumień objętości, przy którym wymagana jest poprawna praca wodomierza przez krótki czas bez uszkodzeń; jego wartość wynosi 2qp.

Tak więc rozmiar wodomierza charakteryzowała wartość qp. Po wprowadzeniu dyrektywy 2004/22/WE [11] opartej na PN–EN 14154 [13] zmieniło się oznaczenie charakterystycznych przepływów i nazewnictwo oraz wprowadzono odpowiednie zależności pomiędzy nimi.
I tak:

  • Q1 – minimalny strumień objętości – najmniejszy strumień objętości, przy którym wskazania wodomierza spełniają wymagania dotyczące błędów granicznych dopuszczalnych;
  • Q2 – pośredni strumień objętości – jest wartością strumienia objętości występującą pomiędzy ciągłym a minimalnym strumieniem objętości, przy którym zakres obciążeń pomiarowych podzielony jest na dwa przedziały: „przedział górny” i „przedział dolny”. Każdy z przedziałów ma charakterystyczny błąd graniczny dopuszczalny;
  • Q3 – ciągły strumień objętości – największy strumień objętości, przy którym wodomierz działa w sposób prawidłowy w normalnych warunkach użytkowania, tzn. w warunkach przepływu ciągłego lub przerywanego. Wartość liczbową ciągłego strumienia objętości Q3 wyrażoną w m3/h należy wybrać z: 1,0; 1,6; 2,5; 4,0; 6,3; 10; 16; 25; 40; 63; 100; 160; 250; 400; 630; 1000; 1600; 2500; 4000; 6300. W okresie przejściowym dozwolone są następujące wartości: 1,5; 3,5; 6; 15; 20.
  • Q4 – przeciążeniowy strumień objętości – jest największym strumieniem objętości, przy którym wodomierz działa w sposób prawidłowy w krótkim okresie czasu bez uszkodzenia.
   15.05.2009

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak walczyć ze smogiem we własnym domu »

Oczyszczacz powietrza w skuteczny sposób zadba o Twój komfort, usuwając i niszcząc zanieczyszczenia chemiczne i alergeny, które mogą (...) czytaj dalej »

 


Podejmij wyzwanie z ARISTON »
Wszystko o wentylacji i rekuperacji w jednym miejscu »
Dokładnie przeprowadzony proces równoważenia hydraulicznego może pomóc zmniejszyć rachunki za energię elektryczną nawet do 20% (...) czytaj dalej »


 


  Jakie grzejniki dekoracyjne wybrać »

Rozwiązania dla komfortowego, zdrowego i energooszczędnego klimatu wnętrz (...) czytaj dalej »

 


Jaką kuchenkę najlepiej kupić »

Nie trać ciepła - oszczędzaj nawet do 80% energii »
Przy zakupie kuchenek wolnostojących zazwyczaj wybór ma się naprawdę duży (...) czytaj dalej » Ogrzewanie płaszczyznowe w pomieszczeniach można zrealizować na (...) czytaj dalej »

 


Potrzebujesz nietypowego rozwiązania w instalacji wentylacji? Skorzystaj »

W ostatnich latach wykonaliśmy ogromną pracę wykorzystując nowoczesne technologie chcąc dotrzeć nie tylko (...) czytaj dalej »

 


Dowiedz się, jak działa rekuperacja »
Wpływ parametrów pracy wymiennika chłodu na jego wielkość i cenę »
Rekuperacja - korzyści, za i przeciw rekuperacji, jaki jest koszt rekuperacji (...) czytaj dalej » Dno skrzynki rozdzielacza przytwierdzone do deskowania szalunku za pomocą gwoździ lub wkrętów, przez co skrzynka nie ulegnie (...) czytaj dalej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:

Bez wysiłku, prosto na Twoją skrzynkę:
- nowości techniczne i wydarzenia branżowe
- praktyczne porady ekspertów.
12/2017

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 12/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Koszty instalacji c.o. w domach
  • - Audyty po zmianie przepisów
Zobacz szczegóły

Przeglądarka produktów: Wodomierze

DAB PUMPS POLAND Sp. z o.o. DAB PUMPS POLAND Sp. z o.o.
DAB oferuje innowacyjne rozwiązania technologiczne , zapewniające niezawodność, efektywność oraz optymalizację zużycia energii w...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl