.

...KUP pełne e-wydanie magazynu "Rynek Instalacyjny" 7-8/2014 [PDF] >>...

 

Dobór i eksploatacja wodomierzy. Wybór typu licznika (cz. 2)

Prawidłowo dobrane wodomierze pozwalają ograniczyć straty wody wynikające m.in. z błędnych wskazań tych urządzeń. W poprzedniej części artykułu („RI” nr 9/2009) omówiono zalety i wady konstrukcji wodomierzy skrzydełkowych jedno- i wielostrumieniowych oraz wodomierzy śrubowych z wirnikiem poziomym.

Wodomierze śrubowe z wirnikiem pionowym

W wodomierzach tego typu wirnik ma pionową oś obrotu i znajduje się w oddzielnej wstawce mierniczej zaopatrzonej od dołu w kierownicę strumienia. Wstawka umieszczona jest w osłonie wodomierza, ukształtowanej w taki sposób, że poziomy strumień wody dopływającej do wodomierza skierowany zostaje z dołu w gorę do komory wirnikowej, natomiast strumień odpływający z wirnika skierowany zostaje w gorę do poziomego króćca odpływowego osłony. Wstawka miernicza umocowana jest w osłonie i doszczelniona za pomocą górnej pokrywy, w której umieszczono liczydło wodomierza [7].

Wodomierze śrubowe z wirnikiem pionowym mają zmniejszony nacisk osiowy ze względu na położenie wirnika względem osi przepływającej wody, a dodatkowo w konstrukcji tej mechanizm liczydła napędzany jest z osi wirnika za pomocą przekładni zębatych bez pośrednictwa przekładni ślimakowej. Dzięki temu liczniki wykazują lepsze własności metrologiczne niż wodomierze śrubowe z wirnikiem poziomym, jednak skomplikowanie przepływu wody powoduje zwiększenie oporów hydraulicznych generowanych przez ten typ wodomierza. Wodomierze te wykazują także mniejszą wrażliwość na zakłócenie strugi mierzonego medium.

Wodomierze sprzężone

tuz-dobor-2-1
Fot. 1. Wodomierz sprzężony równolegle MWN/JS-S: 1 – wodomierz główny, 2 – wodomierz boczny, 3 – zawór zmiennego obciążenia (fot. PoWoGaz)

Główną ideą powstania wodomierzy sprzężonych było zwiększenie zakresu pomiarowego. Konstrukcja ta ma najszerszy zakres pomiarowy ze wszystkich stosowanych obecnie wodomierzy. Oczywiście liczniki klasy C w jednostkowych przypadkach mogą mieć zbliżone parametry, jednak to właśnie wodomierze sprzężone dają pewność pomiaru w warunkach dużych rozbieżności w poborze wody na przestrzeni doby.

W razie wystąpienia bardzo dużych różnic pomiędzy minimalnym godzinowym zapotrzebowaniem na wodę a wartością maksymalną należy zastosować wodomierz właśnie tego typu. Jest to szczególnie istotne, gdy wartość maksymalna zużycia wody jest wartością hipotetyczną obliczoną na wystąpienie pożaru. W takim przypadku dostosowanie średnicy wodomierza do obserwowanych wartości zużyć byłoby błędem, ponieważ nie uwzględniono by w takim przypadku potencjalnego poboru wody z hydrantów przeciwpożarowych.

Dużą konkurencją dla wodomierzy sprzężonych są liczniki dużego kalibru w klasie C wykonane w technologii jednostrumieniowej lub wodomierze śrubowe klasy C. Jednak w przypadku obiektów użyteczności publicznej czy też konieczności zasilania zewnętrznej linii hydrantowej, na której usytuowano hydranty DN 80 lub 100, lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie wodomierzy sprzężonych. Jest to spowodowane tym, że można spotkać wodomierze sprzężone o deklarowanym bardzo dużym przepływie maksymalnym, co minimalizuje wystąpienie zbyt dużej straty ciśnienia na przyrządzie pomiarowym.

Szeroki zakres pomiarowy w tym typie licznika został osiągnięty dzięki połączeniu dwóch wodomierzy o rożnym zakresie pomiarowym. Obszary pomiarowe tych wodomierzy zachodzą na siebie i w ten sposób uzyskano zestaw charakteryzujący się niskim przepływem minimalnym i dużym przepływem maksymalnym. Przełączanie pomiędzy wodomierzami następuje za pomocą zaworu zmiennego obciążenia i zależy od natężenia przepływu mierzonego medium. Zatem w konstrukcji takiego wodomierza można wyróżnić trzy główne elementy:

  • wodomierz główny,
  • wodomierz boczny,
  • zawór zmiennego obciążenia.
tuz-dobor-2-2-1
tuz-dobor-2-2-2
tuz-dobor-2-2-3
Fot. 2. Zawór zmiennego obciążenia i jego umiejscowienie w wodomierzu sprzężonym (fot. PoWoGaz/D. Czeszczewik)

Wodomierz główny ma za zadanie obsłużyć okresy zwiększonego zapotrzebowania na wodę. W tym celu stosowane są liczniki o dużym przepływie maksymalnym i niskich oporach hydraulicznych. Natomiast wodomierz boczny pracuje, gdy przepływy są na niskim poziomie.

W wodomierzach sprzężonych wyróżnia się dodatkowy parametr, niewystępujący w innych typach, czyli tzw. punkt przełączania. Jest to natężenie przepływu, w którym następuje przełączenie pomiędzy wodomierzami realizowane za pomocą zaworu zmiennego obciążenia. Punkt ten jest określany dla przepływu wzrastającego i opadającego. Określenie tego parametru jest niezwykle ważne, ponieważ obserwowane przepływy nie powinny występować w dłuższym okresie na poziomie punktu przełączania.

Jest to spowodowane koniecznością ochrony zaworu zmiennego obciążenia, który w takim przypadku byłby nadmiernie eksploatowany, a jest to jeden z najdroższych elementów tego wodomierza, oraz występującą nieciągłością w tym obszarze. Nieciągłość związana jest ze zwiększonym błędem pomiarowym występującym w pobliżu punktu przełączania, który jest praktycznie nie do wyregulowania. Sytuacja ta dotyczy raczej wodomierzy sprzężonych równolegle niż szeregowo.

Strefa przełączania w wodomierzach sprzężonych równolegle występuje w okolicy, w której następuje otwarcie zaworu zmiennego obciążenia. Woda przepływa wtedy przez wodomierz główny przy natężeniu zbyt niskim, aby mógł on prawidłowo dokonać pomiaru. Szerokość strefy przełączania ograniczona jest dolną granicą dokładności, którą osiąga wodomierz główny, oraz zależy głownie od czasu reakcji zaworu zmiennego obciążenia – im szybciej, tym strefa jest mniejsza.

Wodomierze sprzężone szeregowo powinny wykazywać ciągłość obszaru mierniczego w całym zakresie pomiarowym. Jednak ich skomplikowana budowa wiąże się z pewnymi utrudnieniami w eksploatacji. Wodomierze te są bowiem podatne na wpływ zanieczyszczeń stałych mogących pojawić się w wodzie. Zanieczyszczenia mogą powodować zatrzymanie się licznika lub znaczne obniżenie wartości jego wskazań poprzez zablokowanie zaworu zmiennego obciążenia w danej pozycji, uniemożliwiając jego normalną pracę.

Zasada działania poszczególnych wodomierzy wchodzących w skład opisywanego licznika jest taka sama jak ich odpowiedników pracujących samodzielnie. Jak już wspomniano, istotą działania wodomierza jest przełączanie pomiędzy wodomierzem głównym a bocznym realizowane za pomocą zaworu zmiennego obciążenia. Zawór ten w większości typów zlokalizowany jest za wodomierzem głównym, co jest korzystne ze względów metrologicznych.

Jest to istotne, ponieważ wodomierz główny jest przeważnie wodomierzem śrubowym, tak więc umiejscowienie zaworu zmiennego obciążenia na jego odpływie minimalizuje wpływ zaburzeń strugi mierzonego medium, na co są wrażliwe tego typu liczniki. Wodomierz boczny umieszczony jest w przewodzie upustowym, którego wloty i wylot zlokalizowane są zazwyczaj przed i za zaworem zmiennego obciążenia.

wszystkie

Jak poprawić efektywność wentylacji i jakość powietrza?

Sposób na skuteczny montaż izolacji instalacji

Czujniki mocowanie izolacji

 

woda

Jak zapobiegać odkładaniu się kamienia w instalacjach

Jak dobrać odpowiedni zawór? Pomoc dla instalatora

Kamień i rdza w instalacjach

Ochrona instalacji przed korozją

Zawory antyskażeniowe - jak właściwie dobrać?

Zawory antyskażeniowe

Komputerowe wspomaganie projektowania sieci wod-kan

Pompy obiegowe o najwyższej sprawności


Projektowanie sieci wod-kan Pompy obiegowe
   

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacjaSztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj >

Komentarze

(0)
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:

Bez wysiłku, prosto na Twoją skrzynkę:
- nowości techniczne i wydarzenia branżowe
- praktyczne porady ekspertów.
7-8/2014

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2014
W miesięczniku m.in.:
  • - energia z układów hybrydowych
  • - orientacja budynków a ich potrzeby cieplne
Zobacz szczegóły
MK Sp. z o.o. (MK Systemy Kominowe) MK Sp. z o.o. (MK Systemy Kominowe)
Firma MK Systemy Kominowe - jesteśmy liderem polskich producentów systemów odprowadzania spalin ze stali szlachetnych. Nasze kominy...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna, nr KRS: 0000439720. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl