Termostatyczne zawory grzejnikowe produkowane są dla średnic gałązek (przyłączy) grzejnikowych DN 10–25 mm. Ponieważ producenci nie podają w swoich katalogach, dla jakich mocy cieplnych grzejników powinno się dobierać odpowiednie średnice gałązek i zaworów grzejnikowych, poniżej omówiono to zagadnienie.
Zakres stosowanych mocy cieplnych grzejników
W najczęściej stosowanych ogrzewaniach dwururowych o parametrach wody grzewczej 90/70°C zakres stosowanej mocy cieplnej grzejnika jest rożny dla grzejników żeliwnych członowych i grzejników stalowych płytowych. Wynika on z rożnych sposobów ich wykonania.
Grzejniki żeliwne członowe ze względów wytrzymałościowych składają się z co najmniej dwóch członów [2]. Z uwagi na ich ciężar nie stosuje się również grzejników większych niż 30-członowe. Moc cieplna tych grzejników mieści się więc w zakresie 300–4100 W.
Podstawowym elementem grzejników stalowych jest płyta grzejnikowa o rożnych wymiarach, z której składa się grzejniki jedno-, dwu- lub trzypłytowe. Każda z płyt, niezależnie od wielkości, zaopatrzona jest w cztery otwory przyłączne z gwintem wewnętrznym o średnicy 1/2", umieszczone w narożnikach boku grzejnika (płyty).
Projektanci i wykonawcy zwykle popełniają błąd, przyjmując dla każdego grzejnika, niezależnie od jego wielkości, zawór termostatyczny 1/2". W zależności od liczby płyt, z których składany jest grzejnik stalowy, i ich wymiarów moc cieplna urządzenia wynosi [3]:
- grzejnik 1-płytowy: 289–5571 W,
- grzejnik 2-płytowy: 508–9271 W,
- grzejnik 3-płytowy: 719–13 058 W.
Z powyższego zróżnicowania mocy cieplnej wynika, że grzejniki powinny być wyposażane w zawory o rożnych średnicach nominalnych. Średnica gałązki i termostatycznego zaworu grzejnikowego, jaką należy zastosować, zależy od wielu czynników, zwłaszcza od:
- dopuszczalnej prędkości wody grzewczej w gałązce,
- dopuszczalnego ze względów akustycznych natężenia przepływu wody grzewczej w zaworze grzejnikowym, zależnego od mocy cieplnej grzejnika,
- optymalnej ze względów ekonomicznych wysokości podnoszenia pompy cyrkulacyjnej w instalacji centralnego ogrzewania.
Prędkości przepływu wody w gałązkach i zaworach grzejnikowych
Minimalna prędkość przepływu wody w gałązkach grzejnikowych jest zależna od minimalnej mocy cieplnej grzejnika, a ta jest określana na podstawie jego wymaganych cech wytrzymałościowych. Zarówno dla grzejników żeliwnych członowych, jak i stalowych płytowych prędkość ta wynosi ok. 0,02 m/s.
