Przesłanki wyboru centrali
Rekuperatory – to potoczne określenie central wentylacyjnych nawiewno-wywiewnych z odzyskiem ciepła wentylacyjnego z wymiennikami rekuperacyjnymi. Przy wyborze centrali nie należy kierować się tylko sprawnością odzysku – jest to wielkość podawana dla optymalnych warunków pracy centrali, czyli przeważnie dla niskich wartości przepływu powietrza przez wymiennik (zdarza się nawet, że dla nieproporcjonalnych strumieni), przy bardzo korzystnych różnicach temperatur oraz korzystnych warunkach wilgotności powietrza, a także przy minimalnych stratach na centrali (idealna izolacja). W prospektach reklamowych są opisane centrale o sprawności nawet blisko 100%.
Przed wyborem konkretnego urządzenia należy sprawdzić dane dotyczące sprawności dla różnych wartości przepływu powietrza (centrale mają pewien zakres wydajności „od – do”), a szczególnie dla tej wielkości, która wynika z zapotrzebowania konkretnego budynku. Nie można mylić sprawności wymiennika ze sprawnością centrali. Obniża ją m.in. niewłaściwa izolacja termiczna, mostki cieplne, zaburzenia przepływu i nieszczelność centrali. Podnosi ją natimiast np. umieszczenie wentylatora nawiewnego tak, że powietrze po przejściu przez wymiennik trafia na wentylator, którego silnik dodatkowo je ogrzewa.
Niektórzy producenci ostrzegają przed konkurencją, która montuje takie wentylatory w centralach zużywających tyle energii, ile odzyskuje wymiennik. Należy też sprawdzić, czy wydajność centrali jest podana tylko dla pracy bez instalacji, czyli bez oporów przepływu w instalacji. Prawidłowo podana wydajność określa przepływ w odniesieniu do konkretnych parametrów strat ciśnienia. W przypadku, gdy ma być zastosowany gruntowy wymiennik ciepła, bardzo istotny jest dobór wentylatora nawiewnego i wielkość sprężu centrali, tak aby unikać instalowania dodatkowego wentylatora ze sterowaniem tylko dla wymiennika gruntowego.
Istotny dla kosztów eksploatacji jest też wybór zabezpieczeń przeciw szronieniu na wymienniku w okresach niskich temperatur. Nagrzewnice są skuteczne, ale mogą być drogie w eksploatacji, jeśli nie mają odpowiedniego sterowania. Tańsza jest automatyczna regulacja wydajności wentylatorów, ale w okresie mrozów spada wydajność wentylacji.
Dla jakości eksploatacji ważna jest też skuteczna izolacja termiczna i akustyczna centrali (materiał, grubość i brak mostków cieplnych). Przeważnie dbałość o te elementy łączy się z estetyką obudowy. Dane dotyczące hałasu powinny być podane w jednostkach dB(A), tj. wskazujących na poziom natężenia dźwięku odczuwany przez ludzkie ucho, a nie np. przez przyrząd pomiarowy.
 |
| Rys. 2. Schemat ideowy połączenia dwóch wymienników krzyżowych |
Najkorzystniej jest uzyskać dane poziomu natężenia dźwięku w przewodzie oraz poziomu hałasu do otoczenia w odległości np. 1 metra. Kolejnymi przesłankami wyboru są koszty eksploatacyjne: pobór energii elektrycznej, ceny filtrów, dostępność części zamiennych. Wielu producentów podaje, że dla maks. wydajności ok. 300 m3/h wentylatory nie powinny pobrać więcej niż 200 W. Ważne są też dostępność oraz solidność serwisu, bowiem w przypadku awarii nie ma wentylacji pomieszczeń.
Warto zwracać uwagę na warunki gwarancji: czy jest ona określona na całość centrali, czy tylko na wybrane elementy. Istotne jest też to, czy dostawca centrali oferuje pełny zakres materiałów wykończeniowych oraz instalacyjnych. Ważna jest jakość oferowanych elementów instalacji, m.in. trwałość, odporność termiczna, tłumienie dźwięku. Projektanci oraz instalatorzy powinni zwracać uwagę na oferowane formy współpracy oraz zapoznać się z referencyjnymi realizacjami.
Do porównania central o zbliżonych parametrach wydajności oraz odzysku ciepła można przyjąć m.in. następujące parametry:
- czy i jak jest rozwiązane odprowadzenie skroplin, czy jest możliwość wyłączenia odzysku w lecie,
- jaka jest regulacja – płynna czy stopniowa,
- jaki jest rodzaj i klasa filtrów,
- czy są czujniki zabrudzenia filtrów (presostaty),
- czy są przepustnice odcinające i czy są z siłownikami czy bez,
- jaka jest moc i liczba stopni mocy nagrzewnic – czy są sterowane skokowo czy płynnie,
- czy są czujniki przeciw szronieniu na wymienniku,
- czy jest zdalny moduł sterujący,
- czy jest i jak jest realizowana możliwość zmniejszenia lub zwiększenia wydatku powietrza,
- czy centrala jest wyposażona w zegar sterujący,
- czy jest możliwość zamontowania nagrzewnicy wodnej.
Oczywiście nie zawsze będzie potrzeba, aby centrala miała wszystkie wyżej wymienione cechy (każda z tych funkcji wpływa na ostateczną cenę centrali).
