Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Czy czeka nas katastrofa?

Komentarz do wyników kontroli NIK

Na początku maja na stronach internetowych Najwyższej Izby Kontroli opublikowana została informacja o wynikach kontroli realizacji KPOŚK – (zatwierdzona przez prezesa NIK 11 marca 2010 r.). W tym samym czasie ukazała się sporządzona przez Instytut Ochrony Środowiska aktualizacja KPOŚK 2009 oraz Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Aktualizacji Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych 2008 wykonana przez zespół PROEKO CDM z Tomaszem Podgajniakiem oraz EKO-KONSULT z Andrzejem Tyszeckim. Łudziłem się, że Aktualizacja nie będzie obarczona wadami wskazanymi w Informacji. Aktualizacja i Prognoza diagnozują obecny stan realizacji KPOŚK, jedynie informacja NIK podaje niektóre jego przyczyny.

Moim zdaniem przyczyną katastrofalnej realizacji programu jest pojmowanie i sprawowanie prawa przez polityków i urzędników. Przy lekturze każdych wyników kontroli NIK należy uważnie zastanowić się nad wytkniętymi błędami i podanymi zaleceniami. Trzeba też odnieść tekst informacji do aktów prawnych i całokształtu działań w przedmiocie kontroli. Już samo to, że do niej doszło i sformułowano wnioski, uważam za spory sukces. Odczuwam jednak pewien niedosyt − skontrolowano bowiem zaledwie 54 gmin, a aglomeracji już w 2005 r. było 1577 (ile jest ich teraz – nie wie nikt).

Fachowców patrzących nieco szerzej na planowanie gospodarki ściekowej lektura informacji NIK nie zaskakuje. Nie da się przyjąć żadnej koncepcji w infrastrukturze na mniej niż 50 lat. Należy przy tym uwzględnić prognozy demograficzne i zagospodarowanie przestrzenne, bez dociekania, czy ścieki pochodzą od mieszkańca zameldowanego, czy niezameldowanego. To planiści muszą wziąć pod uwagę ochronę zbiorników wodnych powierzchniowych i podziemnych, obszary zalewowe (poldery) i chronione przyrodniczo.

Jednak urzędnicy nie przyjmowali do wiadomości tych faktów, bo nie były one poparte odpowiednią decyzją administracyjną. Opracowali własne wytyczne, a gmina starająca się o pieniądze musiała łamać prawo, przestrzegając widzimisię urzędników, którym nikt przecież nie nakazywał wprowadzenia w życie dyrektywy ściekowej i ramowej dyrektywy wodnej na podstawowym szczeblu administracji państwowej.

O obowiązku dokonania zmian we wszystkich dziedzinach i dostosowaniu wszelkich decyzji i dokumentacji do wymagań dyrektyw nie chciano słuchać. Tym samym zachowawcza postawa urzędników spowodowała olbrzymie opóźnienia w procesie wdrożenia KPOŚK. Powszechne są też rozbieżności pomiędzy regulacjami zawartymi w różnych ustawach i rozporządzeniach poszczególnych ministerstw i w publikowanych wytycznych (np. NFOŚiGW) a prawem unijnym.

NIK stwierdza, że niewywiązanie się przez Polskę z przyjętych zobowiązań zagrożone jest sankcjami finansowymi ze strony UE. Z lektury Informacji oraz Prognozy wynika jednoznacznie nadrzędność obu wspomnianych dyrektyw w obowiązującym prawie. Co prawda wnioski NIK sformułowano w trybie przypuszczającym, ale realizacja 70 tys. km kanalizacji w 6 lat nie wydaje się możliwa. Z dostępnych danych wynika, że ok. 1000−1700 oczyszczalni ma za małą dobową przepustowość. Jak to poprawić do 2015 roku? Przecież chyba tylko naiwni mogą wierzyć w cud obniżenia zrzutu ścieków nieoczyszczonych w Warszawie, której poświęcono w informacji NIK dużo miejsca. Jeżeli stolica robi sobie żarty z przyjętych zobowiązań, to jak wymagać przestrzegania prawa i dotrzymywania zobowiązań na prowincji?

Od pierwszej aktualizacji KPOŚK w 2005 r. na łamach wszystkich czasopism fachowych i podczas konferencji gremia naukowo-techniczne jednoznacznie wskazywały na niemożność realizacji programu do 2015 r. Przyczyniły się do tego właśnie wadliwe założenia, wyznaczanie aglomeracji, wykonywanie sprawozdań przez osoby bez odpowiednich kompetencji – często wręcz praktykantów w urzędach itd. Szkoda, że dopiero teraz stwierdza się, że Budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków oraz kanalizacji opóźnia się. Istnieje ryzyko, że Polska nie wywiąże się w terminie (2015 rok) z przyjętych zobowiązań.

Konieczność zapłaty kary i zwrócenia środków na nieukończone terminowo inwestycje może oznaczać podwyżkę opłat za odprowadzanie ścieków. Ale po analizie corocznych informacji GUS zawartych w opracowaniach „Ochrona środowiska” można było być nieomal pewnym, że nie wywiążemy się z zobowiązań w terminie. Przecież w ostatnich latach wykonuje się ok. 5000 km kanalizacji, a w aglomeracjach chyba nie więcej niż 3500 km. A może jednak damy radę? W końcu nadal trwają intensywne prace nad… statystycznym udowodnieniem wykonalności. Stan kanalizacji i oczyszczalni jest dla tych sprawozdawców drugorzędny.

Głównym autorem opublikowanej w maju Aktualizacji był Instytut Ochrony Środowiska. Bez wdawania się w szczegóły łatwo zauważyć, że ta Aktualizacja jest już… nieaktualna, zawiera wiele błędów i wnosi kolejne wątpliwości i pytania. Mimo że powstała po kontroli NIK, nie odniesiono się w niej do kwestii poruszanych w informacji. Kolejny wniosek NIK: Do zakończenia kontroli nie ustalono ostatecznie aglomeracji biorących udział w programie. Wynika to z bałaganu organizacyjnego, a skutkuje błędami w sprawozdaniach, które tworzą nieprawdziwy obraz dotyczący stanu realizacji Programu. Dlatego wiedza administracji rządowej na ten temat może być ułomna.

Kontrolerom należą się wyrazy uznania za kurtuazję i delikatność sformułowań wobec ministrów i samorządów. Jeżeli uwzględnimy fakt (opisany w Informacji), że minister środowiska dopiero w III kwartale 2008 r. (po prawie dwóch latach „bycia ministrem”) zauważył brak sprawozdań i innych potrzebnych danych, a potem trwał ponadpółroczny proces zmian kompetencyjnych na szczeblu województw, to łatwo wytłumaczyć ponad 2,5-letnie opóźnienia w realizacji KPOŚK. Na marginesie – czy ktokolwiek spróbował porównać sprawozdania KPOŚK z wymagalnymi sprawozdaniami o wodociągach i kanalizacji, tzw. M-06, które od dawna są w użyciu?

NIK stwierdza, że tylko 17 na 54 badane gminy wiodące w aglomeracjach ma oczyszczalnie o wystarczającej przepustowości i sprawności. Czyli skala problemu dotyczy statystycznie ok. 1700 gmin! Moim zdaniem problem tkwi ciągle w bagatelizowaniu wagi problemu przez beneficjentów inwestycji ściekowej przed przystąpieniem do zlecenia projektu budowlanego. Mowa oczywiście o koncepcjach i studiach wykonalności z determinantami ekonomiczno-technicznymi.

   15.06.2010

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Przedłuż certyfikat HVAC bez wychodzenia z firmy »

szkolenia hvac

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
10/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Ogrzewanie obiektów przemysłowych
  • - Wentylacja domów jednorodzinnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl