Węgiel w znaczeniu chemicznym to pierwiastek chemiczny (oznaczany symbolem C), który jest podstawowym składnikiem paliw organicznych (koksu, węgla kamiennego, węgla brunatnego, ropy naftowej, olejów opałowych, gazu ziemnego itp.). Natomiast w znaczeniu geologicznym jest to kopalina stała występująca w skorupie ziemskiej, stanowiąca podstawowe paliwo technologiczne w procesach wytwarzania ciepła i energii elektrycznej (węgiel brunatny i kamienny). Wydobywany w kopalniach węgiel kamienny dzieli się na typy, sortymenty i klasy.
Podstawą podziału węgla na typy są naturalne cechy charakteryzujące jego przydatność technologiczną (tab. 1). Węgiel kamienny dzielony jest na sortymenty na podstawie granicznych wielkości ziaren (tab. 2). Natomiast podstawą podziału węgla kamiennego na klasy są: wartość opałowa węgla w stanie roboczym Qir, zawartość popiołu w węglu w stanie roboczym Ar oraz zawartość siarki w węglu w stanie roboczym St r. Podstawowym wyznacznikiem klasy węgla, decydującym o jego wartości energetycznej, jest wartość opałowa.
Wartość opałowa (Qir) jest miarą ilości zawartej w węglu energii chemicznej możliwej do przekształcenia w ciepło w procesie spalania. Zależy przede wszystkim od zawartości w węglu wilgoci i popiołu, w mniejszym stopniu – od typu węgla. Jednostką wartości opałowej jest 1 kJ/kg lub 1 GJ/Mg (tonę) (1 GJ/Mg = 1000 kJ/kg).
Klasę węgla oznacza się za pomocą trzyczłonowego symbolu, np. klasa 28-07-06 oznacza węgiel o wartości opałowej min. 28 000 kJ/kg, zawartości popiołu najwyżej 7%, a siarki najwyżej 0,6%; klasa 19-14-11 oznacza węgiel o wartości opałowej min. 19 000 kJ/kg, maksymalnej zawartości popiołu 14% i zawartości siarki najwyżej 1,1%.
Zależność wielkości zużycia węgla od jego wartości opałowej jest prosta – np. dla uzyskania takiego samego efektu energetycznego trzeba zużyć 100 kg węgla o wartości opałowej 30 000 kJ/kg, 120 kg węgla o wartości opałowej 25 000 kJ/kg lub 150 kg węgla o wartości opałowej 20 000 kJ/kg.
Literatura
1. Zawistowski J., Janiszewski S., Kotły c.o. – poradnik użytkownika, http://zawijan.wordpress.com.
