Wymagania lutowania na twardo dotyczą jedynie instalacji gazowych, paliwowych, gazów medycznych oraz instalacji podłogowych - każdej według indywidualnych zaleceń. Jest też druga strona tego medalu – według wytycznych COBRTI Instal nie wolno lutować na twardo instalacji miedzianych wody pitnej i ciepłej użytkowej o średnicach poniżej 28×1,5 z uwagi na istotne zniszczenie struktury rury spowodowane wysoką temperaturą (ponad 700°C) podczas lutowania oraz zmniejszenie możliwości odbudowy warstw tlenków. Stały dostęp świeżego tlenu z wody powoduje powstawanie ognisk korozji typu wżerowego i znaczące skrócenie okresu bezawaryjnej eksploatacji instalacji tak wykonanych.
Inna sytuacja występuje w instalacjach c.o. systemu zamkniętego, gdzie nie ma kontaktu z tlenem i gdzie aktywność wody zanika po ok. 2 tygodniach od napełnienia instalacji (odgazowania i wytrącenia się cząstek stałych). Wybór sposobu lutowania należy wtedy do projektanta czy instalatora. Podsumowując, opinia o niedostatecznej wytrzymałości i trwałości lutowania miękkiego nie jest prawdziwa, a wybór sposobu lutowania należy dostosować do wytycznych i warunków pracy instalacji.
Czy można bez obaw stosować złączki mosiężne z końcówkami do lutowania rur miedzianych?
Kształtki mosiężne (o ok. 30% tańsze od brązowych i w Polsce powszechnie dostępne) w systemie instalacji miedzianych mają swoje miejsce i mogą być używane zgodnie ze swoim przeznaczeniem i dopuszczeniami. Bez ograniczeń można je stosować do instalacji c.o. lutowanej na lut miękki. Do instalacji wodnych musi być stosowany gatunek mosiądzu odporny na tzw. „odcynkowanie”, tj. zjawisko wypłukiwania cząsteczek cynku ze stopu, na skutek czego metal staje się kruchy i porowaty. Niestety, na rynku często występują kształtki niecechowane, nieznanego producenta i o nieznanym składzie.
Polskie przepisy zabraniają stosowania w in stalacjach gazowych kształtek mosiężnych do lutowania z uwagi na konieczność lutowania na twardo, a w tak wysokiej temperaturze (ok. 900°C) występuje zjawisko wrzenia cynku i jego odparowywania. Po takim lutowaniu kształtka jest mało wytrzymała i krucha, co w instalacjach gazowych jest niedopuszczalne. Ponadto połączoną na twardo kształtkę z brązu można ponownie rozlutować, a z mosiądzu absolutnie nie, gdyż się rozsypuje – świadczy to też o jej niskiej wytrzymałości.
Z uwagi na wydzielanie ołowiu w instalacji stosowanie kształtek z brązu jest z kolei zakazane w instalacjach wody pitnej i c.w.u. Niektóre firmy wprowadzają do swoich ofert kształtki bezołowiowe, których cena jest wyższa niż złączek standardowych. Dyrektywa unijna wymusi jednak powszechne stosowanie tych kształtek w instalacjach wody pitnej od 2013 roku.
![]() |
Inna sytuacja występuje w instalacjach c.o. systemu zamkniętego, gdzie nie ma kontaktu z tlenem i gdzie aktywność wody zanika po ok. 2 tygodniach od napełnienia instalacji (odgazowania i wytrącenia się cząstek stałych). Wybór sposobu lutowania należy wtedy do projektanta czy instalatora. Podsumowując, opinia o niedostatecznej wytrzymałości i trwałości lutowania miękkiego nie jest prawdziwa, a wybór sposobu lutowania należy dostosować do wytycznych i warunków pracy instalacji.
Czy można bez obaw stosować złączki mosiężne z końcówkami do lutowania rur miedzianych?
Kształtki mosiężne (o ok. 30% tańsze od brązowych i w Polsce powszechnie dostępne) w systemie instalacji miedzianych mają swoje miejsce i mogą być używane zgodnie ze swoim przeznaczeniem i dopuszczeniami. Bez ograniczeń można je stosować do instalacji c.o. lutowanej na lut miękki. Do instalacji wodnych musi być stosowany gatunek mosiądzu odporny na tzw. „odcynkowanie”, tj. zjawisko wypłukiwania cząsteczek cynku ze stopu, na skutek czego metal staje się kruchy i porowaty. Niestety, na rynku często występują kształtki niecechowane, nieznanego producenta i o nieznanym składzie.
![]() |
Polskie przepisy zabraniają stosowania w in stalacjach gazowych kształtek mosiężnych do lutowania z uwagi na konieczność lutowania na twardo, a w tak wysokiej temperaturze (ok. 900°C) występuje zjawisko wrzenia cynku i jego odparowywania. Po takim lutowaniu kształtka jest mało wytrzymała i krucha, co w instalacjach gazowych jest niedopuszczalne. Ponadto połączoną na twardo kształtkę z brązu można ponownie rozlutować, a z mosiądzu absolutnie nie, gdyż się rozsypuje – świadczy to też o jej niskiej wytrzymałości.
![]() |
Z uwagi na wydzielanie ołowiu w instalacji stosowanie kształtek z brązu jest z kolei zakazane w instalacjach wody pitnej i c.w.u. Niektóre firmy wprowadzają do swoich ofert kształtki bezołowiowe, których cena jest wyższa niż złączek standardowych. Dyrektywa unijna wymusi jednak powszechne stosowanie tych kształtek w instalacjach wody pitnej od 2013 roku.







