Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Powodzie na obszarach letniskowych

Zapora w Jeziorsku
Zapora w Jeziorsku
archiwum Autora

Powodzie w 1997 i 2010 r. przypomniały o konieczności przestrzegania praw natury i stosowania się do przykazań wiedzy inżynieryjnej, zgodnie z którymi na terenach zalewowych nie wolno projektować i budować osiedli. Jednak powszechne zjawisko wykorzystywania pod budownictwo letniskowe obszarów podatnych na podtopienia i zalania sprawia, że problem ten stale powraca. Można mu w dużym stopniu zaradzić, stosując na działkach nawet bardzo proste systemy gospodarowania wodami opadowymi.

Wiele lat toczyły się dyskusje na temat zabudowy na terenach podatnych na powodzie, ale ostatnie lata przekonały już chyba wszystkich, że powódź stulecia może występować nawet co 2–3 lata, a nie tak rzadko, jak dotychczas. Coraz więcej miast boryka się z regularnymi, corocznymi podtopieniami, mimo że wywołujące je opady wcale nie są nawalne i wynoszą zaledwie 20–25 mm/15 min/ha. Meteorolodzy również zapewniają, że nie mamy do czynienia z niebywale dużymi opadami – ich zdaniem nastąpił jedynie powrót do „normalności” i rzeki po dużych opadach wracają do swoich pierwotnych koryt.

Przeczytaj także Gospodarowanie wodami opadowymi i ściekami »

Większość przypadków miejscowych podtopień jest wynikiem niefrasobliwego gospodarowania terenem, niszczenia i braku renowacji melioracji wodnych (w tym nitek drenarskich) oraz chęci pozbycia się problemu w postaci wód opadowych za wszelką cenę. Przez 30 czy 40 suchych lat zapomnieliśmy o konieczności zachowania symbiozy ze środowiskiem. Szczelne powierzchnie są wprawdzie ładne, ale nieprzepuszczalne. Swoboda inwestycyjno-budowlana jest często postrzegana jako możliwość pełnej zabudowy działki, pozostawiając prozaiczną walkę ze spływami wód opadowych innym.

Dla wielu mieszkańców miast fakty te mają duże znaczenie z uwagi na kilkunastoletnią ekspansję budownictwa letniskowego na terenach atrakcyjnych przyrodniczo i obrzeżach dużych miast. Wiele z tych obszarów jest bardzo podatnych na podtopienia i zalania. Ponadto ulotna definicja domu letniskowego coraz bardziej się zaciera i liczne budynki letniskowe zostały stałymi, całorocznymi miejscami zamieszkania.

Planowanie budownictwa letniskowego

Tak jak w przypadku decyzji o budowie domu całorocznego również wybór działki letniskowej wymaga analiz. Oczywiście planowanie powinno dotyczyć nowych działek, jednak w wielu innych przypadkach można przeprowadzić prace modernizacyjne. Jest wielu właścicieli obszarów, którzy na siłę dzielą swoje „włości”, słusznie zakładając, że nabywcy działek znajdą się niezależnie od planów przestrzennych i wszelkich uzgodnień. Stąd w Polsce olbrzymia większość domów letniskowych, które tylko w teorii są niezwiązane trwale z ziemią.

Przyszły użytkownik działki i domku powinien wyjaśnić przynajmniej trzy kwestie, by uniknąć późniejszych kłopotów i pozostania na lodzie, a raczej – w wodzie. Pierwszą z nich jest zapoznanie się w urzędzie gminy z planem zagospodarowania przestrzennego (sporządzanym na mapach w skali 1:10 000, rzadziej 1:25.000, przeznaczenie konkretnej działki – na mapach w skali min. 1:5000).

Drugim koniecznym do sprawdzenia elementem jest zasięg kiedykolwiek odnotowanej w tym rejonie powodzi. Można się tego niekiedy dowiedzieć w gminie, najczęściej jednak lepiej zwrócić się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, które dla wielu obszarów dysponują mapami w skali 1:2000. Oczywiście warto się też zapoznać z układem wysokościowym terenu pod kątem podatności na spływy wód opadowych czy powodziowych.

Przeczytaj artykuł Zagospodarowanie spływów opadowych za pomocą systemów bioretencji »

Natomiast trzecim krokiem jest sprawdzenie struktury geologicznej działki. Budowanie na stokach może podczas opadów skutkować niespodziewanym „zjazdem” całej działki, a rozsączanie wód nie zawsze jest możliwe. Warto też pamiętać, że przepisy stosowane przy wydawaniu zgód na zabudowę są identyczne jak w przypadku budownictwa ogólnego. Sporządzenie planów zagospodarowania przestrzennego na ogół nie nastręcza żadnej trudności planistycznej i prawnej, jednak w wielu przypadkach takich planów brakuje.

Skala problemu

Działka znajdująca się na polderze zalewowym lub podatnym na podtopienia czy spływ wód powierzchniowych praktycznie nie nadaje się do uprawiania roślin jadalnych czy krzewów owocowych, należałoby bowiem po każdym zalaniu przeprowadzać badania gleby pod kątem skażenia jej metalami ciężkimi i bakteriami chorobotwórczymi. Służyć może jednak z powodzeniem do celów rekreacyjnych i upraw roślin ozdobnych.

Na zachodzie Europy dawno poradzono sobie z tym problemem. Przykładem zabudowy i gospodarki wodno-kanalizacyjnej na terenie zalewowym może być Eichersee nad Renem. Na 650 budynków znajdujących się w tej miejscowości ok. 400 zostało zbudowanych na palach, na wysokości 6 m powyżej średniego poziomu rzeki. System palowania zastosowano dla kondygnacji techniczno-garażowych lub wysokich podpiwniczeń. Na fot. 1 przedstawiono wariant z miejscem wypoczynkowym.

Warto dodać, że miejscowość Eichersee, jak wiele podobnych w Niemczech, może być dla wielu Polaków swego rodzaju osobliwością, mianowicie nie ma w niej żadnych szamb, nie mówiąc już o „cichym” zrzucie ścieków do rzeki, co jest u nas powszechne w miejscowościach letniskowych. Z uwagi na zagrożenie powodzią cała miejscowość ma bardzo szczelną kanalizację podciśnieniową, praktycznie wykluczającą jakikolwiek napływ wód przypadkowych, nawet podczas powodzi. Ta kanalizacja w trakcie powodzi działa i obsługuje mieszkańców.

Proste rozwiązania sytuowania budowli na palach zdarzają się również w Polsce. Wysokość palowania powinna wynikać z wiarygodnych wyliczeń i uzgodnień, które w Polsce otrzymamy m.in. w RZGW. Warto również rozważyć, szczególnie w przypadku zagrożenia zalaniem falą o niewielkiej wysokości, wykonanie dla całego obszaru terenu letniskowego niewielkiej niwelacji wokół osiedla. Prace takie powinny zostać jednak powierzone wyłącznie fachowcom i wykonane zgodnie ze sztuką inżynierską. Łatanie i niwelowanie na niewielkich obszarach praktycznie nic nie daje.

Ważne jest udrożnienie całego systemu melioracyjnego, a w szczególności rowów na danym terenie lub wokół niego. Prace takie na ogół wykonują miejscowe spółki wodne. Są one niestety uzależnione od dotacji i składek członków, którzy często nie mają ochoty płacić. W przypadku istnienia zbiorowego systemu odprowadzania ścieków dla terenów narażonych na podtopienia należy stosować klapy zwrotne montowane na kolektorach przyłączy bądź na końcówce przyłącza w studzience łączącej przyłącze z kolektorem głównym. Dla pewności i ochrony np. piwnic czy niskich parterów można klapy zwrotne zamontować także w studzience przyłączeniowej łączącej instalację wewnętrzną (na króćcu której należy klapę ulokować) z samym przyłączem.

Zobacz, jak eksploatować studzienki kanalizacyjne »

Również dla pokryw włazów studzienek kanalizacyjnych znajdujących się na terenie zalewowym dostępne są zabezpieczenia przed zalaniem. Więksi producenci mają w swojej ofercie włazy ze specjalnymi zabezpieczeniami przeciwzalewowymi, wytrzymującymi nawet dwumetrowe słupy cieczy. Oczywiście takie rozwiązania kosztują, ale czy więcej niż odbudowa domów i czyszczenie piwnic?

   16.05.2011

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Przedłuż certyfikat HVAC bez wychodzenia z firmy »

szkolenia hvac

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
10/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Ogrzewanie obiektów przemysłowych
  • - Wentylacja domów jednorodzinnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl