Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych

Zawór kulowy do instalacji wodociągowych
Zawór kulowy do instalacji wodociągowych
Grupa Armatura

Na wartość użytkową i trwałość każdej instalacji składają się jej wszystkie elementy i, podobnie jak w łańcuchu, jest ona tak trwała i wytrzymała, jak jej najsłabszy element. Odnotowuje się ostatnio dość dużą awaryjność instalacji wodnych, w których na podejściach, jako elementy odcinające, zabudowane zostały zawory (kurki) kulowe, zwykle o średnicach 1/2" (DN 15), ewentualnie 3/4" (DN 20). W ramach zleconych ekspertyz przebadano partie zaworów, które pękały po krótkim okresie eksploatacji, dla porównania zbadano też zawory fabrycznie nowe. W artykule przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań i analiz.

Zawory kulowe, zwane niekiedy kurkami kulowymi, zabudowywane na podejściach zimnej i ciepłej wody oraz w instalacjach grzewczych, to najczęściej produkty azjatyckie i włoskie, rzadziej polskie. Na rynku znaleźć można wiele zaworów kulowych o średnicach DN 15 i 20, kosztujących od kilku do kilkunastu złotych. Są one powszechnie stosowane w budownictwie i fakt ten narzuca ich wytwórcom konieczność zastosowania się do przepisów dotyczących procedury wprowadzania materiałów i urządzeń dopuszczonych do stosowania w budownictwie (Czytaj więcej na ten temat).

Podstawowym aktem prawnym jest w tym zakresie ustawa o wyrobach budowlanych [5], a elementami procedury wprowadzania produktów na rynek są konieczne atesty, w tym wypadku aprobaty ITB i deklaracje zgodności wyrobu z normą lub certyfikatem albo aprobatą. Atest higieniczny wydawany przez PZH potwierdza dopuszczenie wyrobu do stosowania jako nieszkodliwego dla zdrowia ludzi, co w przypadku wody pitnej ma niezwykle istotne znaczenie.



Wyrób objęty aprobatą techniczną i atestem, rzeczywiście spełniający wymagania zawarte w deklaracji zgodności, a ściślej – w dokumencie odniesienia, powinien być w zasadzie niezawodny. Tak jednak niestety nie jest. Zbadano kilkanaście aprobat ITB dla zaworów kulowych mających takie same parametry i stwierdzono, że są one literalnie identyczne w całym zakresie wymogów, także w zakresie przenoszonych momentów gnących i skręcających. A jednak jedne zawory pękają, a inne nie.

Ankieta przeprowadzona wśród instalatorów potwierdziła dość dużą awaryjność tych urządzeń. Awarie często spowodowane są wadliwym wykonaniem gwintu stożkowego na końcu rury wkręcanej. Gwint wewnętrzny zaworu nie jest stożkowy, wobec tego niewłaściwe wykonanie gwintu stożkowego rury (nadmiar materiału) oraz szczeliwo przy zetknięciu z mosiężnym korpusem zaworu powodować mogą zdeformowanie króćca i w fazie końcowej wkręcania jego pękniecie.

Stwierdzono jednak, że pęknięcia kurków mają też miejsce w instalacjach, w których nie występują naprężenia wynikające z wadliwego wykonania gwintu i połączenia, rozszerzalności termicznej rur czy też użycia niewłaściwych narzędzi do montażu. Przyczynami pęknięć zaworów w takich wypadkach zajęto się w ramach zleconych badań.

Analizy i badania

W trakcie ekspertyz przebadano partię zaworów, które wykazywały szczególną awaryjność. Zawory zamontowane były w instalacji wodociągowej, głównie na podłączeniach wodomierzy mieszkaniowych. Instalacja wykonana została z tworzywa sztucznego (PP, typoszereg PN 16), a samo podłączenie (rury) miało we wszystkich badanych przypadkach średnicę zewnętrzną 20 mm.

Badano zawory o średnicy 1/2" (DN 15), których typoszereg odpowiada ciśnieniu nominalnemu PN 16. Na fot. 1 pokazano te zawory w stanie fabrycznym. Składają się one z dwóch części z połączeniem gwintowanym, do którego producenci stosują dodatkowo kleje. Problem polega na tym, że w obrębie połączenia gwintowego pęknięcia pojawiają się po krótkim czasie od rozpoczęcia eksploatacji. Skutkuje to niestety zalaniem obiektów, w których zawory takie zostały zamontowane.

Kolejne zdjęcie (fot. 2) przedstawia zawór, który zaraz ulegnie awarii, a następne (fot. 3) zawór w fazie pękania – został on na szczęście w porę wymontowany z instalacji. Znamienne, że awarie nie występowały tuż po uruchomieniu instalacji, ale po niedługim okresie eksploatacji. Jak widać, z fazą pękania zaworu łączy się pojawienie wycieku z miejsca uszczelnienia wrzeciona (fot. 3 i 4).

Moment wystąpienia stanu awaryjnego wyklucza ewidentną wadę montażową, ale także wadę materiałową, gdyż w takiej sytuacji pęknięcie nastąpiłoby natychmiast po napełnieniu instalacji. W badanych przypadkach awarie zaworów występowały w różnych miejscach i w różnych odstępach czasowych, dlatego ich przyczyna musi leżeć gdzie indziej.
 

   20.12.2011

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Czym mogą Cię zaskoczyć nowoczesne pompy do wody »

pompy do wody

 



Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i swoich pracowników » Szukasz partnera w projektowaniu inżynieryjnym i specjalistycznym? »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go już dziś »

 


Jak projektować instalacje najwyższej jakości »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jakich zabezpieczeń wentylatorów dachowych potrzebujesz »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy klimatyzacja jest zdrowa »

wentylacja

 



Kompendium wiedzy o procesach wymiany ciepła » Czy ogrzewanie może wpływać na nasze zdrowie »
pompy woda powietrze pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Jak dobrze odseparować wodę kanalizacyjna od gruntowej »

studzienka kanalizacyjna

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - WT 2021 dla budynków wielorodzinnych
  • - Klimakonwektory, belki i sufity chłodzące
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl