Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Dobór i eksploatacja pomp ciepła. Współczynniki COP, SPF i JAZ

Pompy ciepła - COP, SPF, JAZ
Waldemar Joniec    |  1
Jak dobrać i mierzyć efektywność pomp ciepła?
Jak dobrać i mierzyć efektywność pomp ciepła?
Vaillant

Zarówno projektant, jak i inwestor przy wyborze pompy ciepła nie mogą stawiać sobie pytania, jaką pompę ciepła by chcieli, ale jaką mogą w danych warunkach zastosować. Sukces, czyli oszczędna, tania eksploatacja, zależy bowiem nie tyle od samego urządzenia, ile od wyboru właściwej koncepcji całego systemu ogrzewania budynku.

Często ulegamy pokusie porównywania pomp ciepła jedynie na podstawie wskaźnika COP (ang. Coefficient Of Performance). Jest to wartość znamionowa pomp, która opisuje proporcję pomiędzy wyprowadzoną z urządzenia energią cieplną a doprowadzoną energią elektryczną w określonych warunkach zewnętrznych (warunki pomiaru firmy podają przeważnie dla optymalnych warunków pracy – np. COP = 4,0 wg PN-EN 14511 [1], dla A2/W35, gdzie A2 to temperatura zewnętrzna 2°C, a W35 to temperatura wody 35°C).

Współczynnik COP umożliwia porównanie ze sobą różnych urządzeń, ale w tych samych warunkach, i nie należy go traktować tak, jak np. wskaźnika sprawności pracy kotłów, który jest w miarę stabilny i mniej zależny od zmieniających się warunków zewnętrznych (Czytaj więcej na ten temat). Jak pompy ciepła będą pracować w warunkach rzeczywistych, przy zmiennych parametrach dolnego źródła i zmiennym zapotrzebowaniu na ciepło? Nie da się tego rozpatrywać bez uwzględnienia wielu zmiennych czynników.

Pompy ciepła nawet o najwyższym współczynniku efektywności COP zastosowane nieprawidłowo nie osiągną zamierzonych efektów i ich eksploatacja nie przyniesie planowanych oszczędności w zużyciu energii. Do charakterystyki pracy działających instalacji stosuje się współczynnik SPF (ang. Seasonal Performance Factor), czyli wartość opisującą efektywność pompy w ciągu całego roku z uwzględnieniem zmian temperatury zewnętrznej, zmiennego zapotrzebowania na ciepło i c.w.u. w warunkach rzeczywistych. Jest on różnie szacowany w samej UE, według różnych wytycznych i norm, np. PN-EN 15316-4-2:2008 [2].


Z kolei w Niemczech i Austrii korzysta się z VDI-Richtlinie 4650 (2009) [3] i dla działających instalacji z pompami ciepła stosuje się roczny współczynnik efektywności energetycznej JAZ (niem. Jahresarbeitszahl). Jest to stosunek wyprowadzonej z urządzenia energii cieplnej do doprowadzonej energii elektrycznej w okresie roku, odniesiony do konkretnej instalacji i budynku. Im wyższy jest roczny współczynnik efektywności energetycznej, tym wyższa jest rzeczywista sprawność energetyczna instalacji z pompą ciepła. Przykładowo wartość 4,0 oznacza, że do obiegu grzewczego obiektu przekazana została energia cieplna stanowiąca czterokrotność pobranej energii elektrycznej.

Współczynnik efektywności energetycznej JAZ

Zarówno SPF, jak i JAZ opisują relację między energią elektryczną dostarczoną do pompy ciepła a energią cieplną dostarczoną przez pompę do instalacji w ciągu danego roku. SPF i JAZ umożliwiają też sprawdzenie, czy pompa ciepła rzeczywiście wykorzystuje energię odnawialną, czy jest tylko zwykłym elektrycznym urządzeniem grzewczym. Obliczanie SPF pozwala na wychwytywanie nieefektywnych realizacji i uniknięcie powielania błędów w projektach i montażu.

Przeczytaj więcej o powietrznych pompach ciepła »

W UE trwają prace nad określeniem jednolitej metody obliczeniowej współczynnika SPF, rozumianego jako szacunkowy przeciętny czynnik wydajności sezonowej dla danych typów pomp ciepła, co będzie miało m.in. praktyczny wpływ na to, czy dane typy pomp będą mogły być uznane za odnawialne źródło energii. Od tego zależy w niektórych krajach możliwość korzystania z preferencyjnych kredytów i dotacji do instalacji z pompami ciepła.

Wielkość SPF może mieć też wpływ na skalę wsparcia – preferowane są instalacje o najlepszych rzeczywistych parametrach pracy, a w przypadku tych błędnie zaprojektowanych i zbudowanych, o ile korzystały z dotacji, konieczny będzie jej zwrot.

To jedno z najskuteczniejszych narzędzi promowania energooszczędnych technologii i instalacji. Komisja zobowiązała się, że do 1 stycznia 2013 r. ustanowi wytyczne dla państw członkowskich dotyczące sposobu, w jaki mają one szacować m.in. wartości SPF dla różnych technologii i zastosowań pomp ciepła, biorąc pod uwagę różnice warunków klimatycznych, szczególnie w wypadku klimatu bardzo zimnego.

 

   18.04.2012

Komentarze

(1)
Solarid | 24.04.2015, 19:56

Niezwykle wartościowy artykuł!
Wprowadzenie obowiązku stosowania takich pomiarów przez klientów ubiegających się o dotację znacząco zwiększyło by wydajność instalacji stosowanych w Polsce. Można by nawet wprowadzić wsparcie dla instalacji na każdy rok działania z odpowiednio wysokim współczynnikiem SPF.
Zwiększyło by to świadomość użytkowników i uwypukliło problemy.
Znam kilku instalatorów OZE którzy pomimo problemów stosują najtańsze pompy ciepła - z ich informacji wiem że osiągają oni rzeczywiście przeciętne oszczędności.
My oferujemy droższe jednostki i choć ciężej na nich znaleźć chętnych to jak już zainstalujemy oszczędności są wyraźnie zauważalne.
Niedawno zmierzyłem się z tematem kiedy stosować powietrzne a kiedy gruntowe pompy ciepła i z tego co widzę moje wyliczenia pokrywają się ze średnimi uzyskami w europie. Dlatego też moim skromnym zdaniem nie warto stosować pomp ciepła w starych budynkach przystosowanych do ogrzewania wysokotemperaturowego. Pompy ciepła są tym samym najlepszym dostępnym obecnie rozwiązaniem do ogrzewania nowych budynków.

   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Przedłuż certyfikat HVAC bez wychodzenia z firmy »

szkolenia hvac

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dobór wymienników płytowych
  • - Rekuperatory ścienne a prawo
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl