Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Wskaźnik energii wbudowanej w pieniądz – drugie spojrzenie na koszty budowy

Energy embodied in economic value indicator. A second glance at investment costs
Fot. VELUX

Z punktu widzenia dobrostanu środowiska architektura powinna być tania. Żeby poprawa jakości środowiska była zauważalna, musi bowiem nastąpić ograniczenie wpływu nań działalności człowieka na dużą skalę, a to oznacza, że rozwiązania technologiczne, które temu służą, muszą być powszechnie dostępne i stosowane – co będzie niemożliwe, jeżeli znajdą się poza ekonomicznym zasięgiem zbyt wielu osób.

Sektor budowlany (budowa, eksploatacja, utrzymanie i rozbiórka budynków) odpowiada za zużycie w skali globalnej ok. 50% surowców, 40% energii i 16% wody [8]. Ta sfera działalności człowieka jest zatem bardzo istotna z punktu widzenia wpływu na środowisko naturalne.

Architektura tania na ogół rozumiana jest jako taka, której budowa mało kosztuje inwestora. Rzadziej, choć coraz częściej, również jako oszczędna w użytkowaniu.

Najrzadziej jako architektura, której niskie koszty budowy i eksploatacji dotyczą nie tylko kieszeni inwestora czy użytkownika, ale również i otoczenia – środowiska. Wówczas do całkowitych kosztów doliczyć trzeba także np. wpływ na środowisko produkcji i transportu materiałów oraz uwzględnić, co z tymi materiałami się stanie, gdy budynek trzeba będzie rozebrać.

Przeczytaj także: Nowe wymagania, jakim powinny odpowiadać budynki. Oszczędność energii i izolacyjność cieplna >>

Dla dalszych rozważań bardzo istotne jest, by koszty, choćby te najszerzej rozumiane, zacząć postrzegać również przez pryzmat ich historii. Pieniądz ma zarówno swoje pochodzenie, jak i potencjał wykorzystania w przyszłości. Dostrzegalny stanie się wówczas fakt, że ekonomia nierozerwalnie związana jest z wielkością zasobów naturalnych, a pieniądz jako zamiennik wartości materialnej zawsze odpowiada za zużycie tych zasobów. W tym również energii.

Energochłonność gospodarki a energia wbudowana w pieniądz

Wiele instytucji zajmujących się statystyką, w tym również GUS, w publikowanych danych podaje wskaźnik obrazujący energochłonność gospodarki: Energochłonność gospodarki jest relacją krajowego zużycia brutto energii do wartości produktu krajowego brutto (w cenach stałych z 2000 r., przeliczonej na euro według kursu wymiany z 2000 r.). Wskaźnik określa ilość energii zużytej do wytworzenia jednostki produktu krajowego brutto [PKB] (wyrażonej w kilogramach ekwiwalentu ropy naftowej na 1000 euro). Krajowe zużycie brutto energii obejmuje zużycie węgla, energii elektrycznej, ropy naftowej, gazu ziemnego i energii ze źródeł odnawialnych [2]. Według GUS wskaźnik ten służy do oceny skuteczności zrównoważonej polityki energetycznej prowadzonej z uwzględnieniem poszanowania energii i zagadnień ochrony środowiska. Zmniejszenie energochłonności gospodarki oznacza, że mniej energii potrzeba do wyprodukowania tej samej wielkości PKB i wiąże się ze wzrostem efektywności energetycznej [2].

Dla Polski wskaźnik energochłonności gospodarki wyniósł w 2009 r. 363,72 kgoe/1000 euro00, przy średniej wartości dla UE wynoszącej 165,20 kgoe/1000 euro00 [2]. Wartości te podawane są w cenach stałych z 2000 r. przeliczonych na euro wg kursu wymiany z 2000 r., a sam wskaźnik energochłonności gospodarki określa ilość energii wyrażonej w kilogramach ekwiwalentu ropy naftowej na 1000 euro, zużytej do wytworzenia jednostki PKB.

W cenach bieżących (trudnych do porównania, jeżeli chodzi o zmiany w czasie) według danych z 2011 r. (PKB: 39 665 zł/osobę [10], zużycie energii pierwotnej: 114 GJ/osobę [1]) wytworzenie jednej złotówki PKB pochłonęło 0,79 kWh energii pierwotnej.

Przeczytaj także: Projekty typowe budynków a energooszczędność >>

Żeby ułatwić zrozumienie relacji wartości ekonomicznej do zużycia energii, wprowadzono wskaźnik energii wbudowanej w pieniądz (dalej oznaczany jako E

wp). Ewp rozumiany będzie jako ilość energii pierwotnej koniecznej do wytworzenia jednostki produktu krajowego brutto w cenach bieżących wyrażonych w walucie krajowej. Jest to wskaźnik autorski i ma duży potencjał badawczy, ale też pewne ograniczenia w stosowaniu. Z przedstawionych powyżej danych GUS wynika, że w 2011 r. Ewp wyniósł w Polsce 0,79 kWh/zł.

Z przyjętego dla uproszczenia założenia, że wskaźnik określany jest w cenach bieżących i walucie krajowej, wynika, że Ewp nie da się w łatwy sposób porównać rok do roku ani pomiędzy poszczególnymi regionami/krajami. Jego wartość jest zmienna i zależna od wielu wartości również zmiennych w czasie, np. produktu krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca, efektywności energetycznej gospodarki i inflacji.

Wartość Ewp jest także zależna od innych czynników, takich jak struktura stosowanych źródeł energii (węgiel, energia atomowa itp.) czy klimatu i powierzchni danego państwa/regionu, które wpływają na całkowite zużycie energii w gospodarce.

Przeczytaj także: Zintegrowana ocena wpływu budynku jednorodzinnego na środowisko >>

Nowoczesne wyposażenie dla domu, hotelu, biura
ZOBACZ >>

Ewp ma wskazywać na ilość energii włożonej w danej chwili w inwestycję (na przykład budynek). Z kolei fakt, że obliczany jest na podstawie zużycia dobrze zdefiniowanej energii pierwotnej, pozwala na pokazanie rzeczywistego wpływu na środowisko naturalne.

Druga uwaga dotyczy relacji wskaźnika Ewp do wartości wyjściowej energii wbudowanej w budynek Eww, rozumianej jako suma energii potrzebnej do pozyskania surowca, transportu do zakładu i na budowę, obróbki i montażu [5]. Otóż te dwie wartości – całkowita ilość wyjściowej energii wbudowanej w materiały, z których budynek powstał, oraz ilość energii wbudowanej w wartość ekonomiczną (kosztorysową) budynku – nie sumują się. Jedna (wyjściowa energia wbudowana) zawiera się w drugiej (energia wbudowana w pieniądz).

Żeby to wyjaśnić, skonstruowano uproszczony schemat funkcjonowania rynku (rys.) z pokazaniem wyłącznie zużycia zasobów, energii i pochodzenia kosztów.

Schemat pokazuje tylko wycinek „rynku”, każdy inwestor jest bowiem także dostawcą (bezpośrednim usługodawcą dla kogoś), a każdy dostawca (usługodawca) – inwestorem. Na potrzeby artykułu rozpatrujemy fragment przedstawiający liniowy proces inwestycji. Ostateczny efekt w postaci budynku składa się z elementów, z których każdy wnosi pewną wartość ekonomiczną, za którą stoi konkretne zużycie zasobów i energii oraz inne koszty poniesione przez poddostawców i dostawców (kolor niebieski), jak również ich dochód.

Czytaj dalej: Znaczenie wskaźnika energii wbudowanej w pieniądz >>

 

   25.03.2014

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Czym mogą Cię zaskoczyć nowoczesne pompy do wody »

pompy do wody

 



Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i swoich pracowników » Szukasz partnera w projektowaniu inżynieryjnym i specjalistycznym? »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go już dziś »

 


Jak projektować instalacje najwyższej jakości »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jakich zabezpieczeń wentylatorów dachowych potrzebujesz »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy klimatyzacja jest zdrowa »

wentylacja

 



Kompendium wiedzy o procesach wymiany ciepła » Czy ogrzewanie może wpływać na nasze zdrowie »
pompy woda powietrze pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Jak dobrze odseparować wodę kanalizacyjna od gruntowej »

studzienka kanalizacyjna

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
9/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dofinansowanie ogrzewania i fotowoltaiki
  • - Eksploatacja gruntowych pomp ciepła
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl