Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Ochrona dróg ewakuacji – przypadki rzeczywistych budynków

Każdy budynek mieszkalny i użyteczności publicznej musi gwarantować użytkownikom możliwość jego bezpiecznego opuszczenia podczas pożaru.

Fakt ten, poparty wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych i o ochronie przeciwpożarowej, często nie wytrzymuje konfrontacji z ograniczeniami budżetowymi, niską świadomości administratorów obiektów lub ignorancją uczestników procesu projektowego.

Praktyczne obserwacje poczynione w wielu budynkach o różnym przeznaczeniu nie napawają niestety optymizmem.

Systemy ochrony przeciwpożarowej, a szczególnie trudnej w wykonaniu i weryfikacji skuteczności wentylacji pożarowej, postrzegane są jako całkiem zbędne w funkcjonowaniu budynku i w taki też sposób traktowane.

Łatwą do przewidzenia konsekwencją takiego podejścia są liczne błędy projektowe, wykonawcze i eksploatacyjne dotyczące tytułowych instalacji, które sprawiają, że budynki w pełni wyposażone w systemy zabezpieczeń przeciwpożarowych nie gwarantują wysokiego poziomu bezpieczeństwa użytkowników.

Poniżej przedstawione zostały zaobserwowane w wybranych obiektach rzeczywistych dość powszechne uchybienia wpływające na funkcjonowanie systemów zapobiegania zadymieniu w wielokondygnacyjnych budynkach użytkowych i mieszkalnych.

Stan budynku a funkcjonowanie instalacji

Pierwszym i zasadniczym problemem, z jakim trzeba się zmierzyć, projektując, wykonując lub modernizując system różnicowania ciśnienia, jest rzeczywisty poziom szczelności budynku. Należy zdawać sobie sprawę, że stopień nieszczelności budynku nie jest wielkością stałą w trakcie jego funkcjonowania.

Przeczytaj koniecznie: Nowelizacja warunków technicznych dotyczących instalacji oddymiających >>

Od momentu kiedy zakończone zostaną prace budowlane i obiekt zostaje przekazany do użytkowania, rozpoczyna się proces ciągłych zmian jego charakterystyki hydraulicznej. Dzieje się tak np. z powodu zmian aranżacji na poszczególnych kondygnacjach, remontów i zmiany sposobu wykorzystania pomieszczeń czy wymiany stolarki budowlanej.

Z pomiarów realizowanych w nowo budowanych obiektach wynika, że początkowy stan nieszczelności obiektu jest najczęściej znacznie większy od założeń normatywnych (nawet o kilkadziesiąt procent), a poziom zapisany np. w tabelach normy PN-EN 12101-6 (charakterystyczny dla określonej grupy budynków) obiekt osiąga po 3–5 latach eksploatacji.

Prawidłowość ta oznacza konieczność okresowej kalibracji parametrów pracy klasycznych układów różnicowania ciśnienia lub stosowania tzw. układów adaptacyjnych. W budynkach starszych problem zmiany szczelności nie ogranicza się jednak tylko do przestrzeni obszarów chronionych nadciśnieniem.

Z doświadczeń przeprowadzonych w obiektach wybudowanych w latach 70. i 80. ubiegłego wieku wynika, że problem stanowi również szczelność całych kondygnacji. Stropy, a szczególnie przejścia instalacyjne nie spełniają wymogów oddzielenia pożarowego. Przeprowadzone dla jednego z takich budynków symulacje w sposób bardzo drastyczny wykazują zagrożenia związane z nieograniczonym przez przegrody budowlane rozprzestrzenianiem się gazów pożarowych.

Kolejnym ważnym zagadnieniem, którego poznanie może znacznie poprawić funkcjonowanie systemu różnicowania ciśnienia, jest właściwa ocena lokalizacji odpowiedniego układu i zakresu jego funkcjonowania.

Przykładem zestawu urządzeń o działaniu ograniczonym do ochrony pionowych dróg ewakuacji są układy pasywne (zestawy złożone z wentylatora nawiewu powietrza zewnętrznego oraz klapy upustowej). Są to dobre rozwiązania do zabezpieczenia klatki schodowej, ale pod warunkiem, że klapa upustowa zostanie zabezpieczona przed zamarzaniem (ciekawym zestawem są tu układy zblokowane do montażu wewnętrznego).

Dla obiektów mających klatkę schodową oddzieloną od poziomych dróg ewakuacji przedsionkiem przeciwpożarowym należy znaleźć inne rozwiązanie napowietrzania przedsionka na kondygnacji objętej pożarem. W celu pełnej, jednoczesnej ochrony obu przestrzeni lepszym rozwiązaniem są układy aktywne, o szerokim spektrum działania i dużej elastyczności.

Praktyka wykazuje jednak, że w przypadku układów sterowanych elektronicznie bezwzględnie trzeba zwrócić uwagę, czy są one odporne na oscylację i mają dostosowany do charakteru obiektu oraz sposobu prowadzenia ewakuacji zakres funkcjonowania.

Odporność na oscylacje polega na znalezieniu przez system regulacji punktu pracy w przypadku, kiedy instalacja wymaga dostarczenia do przestrzeni chronionej (klatki schodowej lub przedsionka przeciwpożarowego) innej ilości powietrza, niż wynika to z zakładanego scenariusza pożarowego (np. nastąpi otwarcie większej liczby drzwi, niż zakłada scenariusz pożarowy, lub drzwi nieznajdujące się na zagrożonej kondygnacji nie zamkną się całkowicie). Tego typu testy powinny się stać częścią procedury odbiorowej dla systemów ze sterowaniem elektronicznym.

Druga cecha charakterystyczna dotyczy dostępnego zakresu regulacji. Dla wyjaśnienia omawianego problemu posłużyć się można dwoma przypadkami zastosowania systemu:

  • stosunkowo najprostszym, którym jest napowietrzanie pożarowe trzonu klatki schodowej oddzielonej od poziomych dróg ewakuacji (korytarzy) napowietrzanym przedsionkiem pożarowym,
  • przykład napowietrzania pożarowego klatki schodowej wewnętrznej połączonej korytarzem z atrium galerii handlowej.

W pierwszym przypadku ilość powietrza, którą trzeba dostarczyć do przestrzeni klatki schodowej dla spełnienia warunku nadciśnienia i utrzymania prędkości przepływu w drzwiach otwartych na granicy strefy chronionej i niechronionej nadciśnieniem, nie wymaga bardzo szerokiego zakresu regulacji wydajności wentylatora napowietrzającego.

Zilustrować to można przykładem dwóch budynków rzeczywistych (o wysokości 9 i 15 kondygnacji), w których prowadzone były pomiary wydajności instalacji. Warunek stabilizacji ciśnienia w tych obiektach wymagał strumienia powietrza na poziomie 8000–12 000 m3/h, a warunek przepływu w drzwiach otwartych ok. 17 000–20 000 m3/h.

Wentylator napowietrzający musi zatem zwiększyć (lub ograniczyć) swój wydatek w zakładanym czasie regulacji (np. 3 s) jedynie o 40–55%, co pod względem regulacyjnym nie stanowi poważnego problemu.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, jeżeli regulacja przepływu dla dwóch stanów pracy instalacji dotyczy przedsionka pożarowego. Strumień powietrza konieczny do napowietrzenia klatki schodowej dla podniesienia w niej nadciśnienia do poziomu np. 50 Pa przy ograniczonej kubaturze tej przestrzeni wynosi 2300 m3/h.

Dla warunku utrzymania bezpiecznej prędkości przepływu system musi przeregulować się w czasie np. 3 s do wydatku blisko 16 000 m3/h, co oznacza przeregulowanie wydajności jednostki napowietrzającej o blisko 96%! Realizacja tego zadania wymaga zastosowania systemów aktywnych, przebadanych i certyfikowanych w pełnym, tak szerokim zakresie.

Czytaj dalej: Zabezpieczenia szachtów wind >>

   22.10.2014

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Przedłuż certyfikat HVAC bez wychodzenia z firmy »

szkolenia hvac

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dobór wymienników płytowych
  • - Rekuperatory ścienne a prawo
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl