Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC)

Schemat wentylacji mechanicznej
Schemat wentylacji mechanicznej
Rys. REHAU

Gruntowe powietrzne wymienniki ciepła (GPWC) to instalacje zapewniające stały dopływ świeżego, higienicznego i przefiltrowanego powietrza do centrali wentylacyjnej, wstępnie podgrzewające lub schładzające powietrze wentylacyjne. Wśród dostępnych na rynku rozwiązań wymienić można wymienniki powietrzne: rurowe (przeponowe), płytowe oraz żwirowe (bezprzeponowe), gdzie powietrze pełni bezpośrednio funkcję medium, lub wymienniki glikolowe (takie same, jakie stosuje się dla pomp ciepła), gdzie ciepło z gruntu przekazywane jest najpierw do zamkniętego układu glikolowego, a potem do powietrza.

Ze względu na wysoką skuteczność działania wymienników powietrznych w artykule skupiono się wyłącznie na nich, zwłaszcza na wymienniku rurowym. Jednym z najważniejszych aspektów przy wyborze gruntowego rurowego wymiennika ciepła jest przewodność cieplna materiału, z którego został on wykonany. Wysoka przewodność rur polipropylenowych umożliwia optymalną wymianę ciepła między zasysanym powietrzem a gruntem, co przekłada się na dużą sprawność systemu.

Przewodność zwykłych rur kanalizacyjnych z PVC jest kilkukrotnie mniejsza – znajduje to potwierdzenie w badaniach wykonanych przez niezależny instytut SKZ Wurzburg (rys. 2). Ponadto ze względu na działanie izolacyjne powietrza zamkniętego w strukturach materiału nie należy stosować rur z rdzeniem spienionym lub rur dwuściennych strukturalnych.

Jeżeli wymiennik miałby być wykonany ze zwykłych rur kanalizacyjnych z PVC, musiałby być znacznie większy (dłuższy) niż wykonany z rur polipropylenowych. Metr bieżący takiego wymiennika z PVC jest tańszy, ale żeby uzyskać te same parametry dla wymiany, należy użyć przewodu znacznie dłuższego, co sprawia, że oszczędność inwestycyjna jest pozorna. Rosną bowiem nie tylko koszty samych przewodów, ale też wykonawstwa.

Zdarzyć się może, że na działce zabraknie miejsca na ułożenie instalacji tak długiej, żeby zapewniła wymagane parametry wymiany dla rur PVC. Ponadto większa długość przewodu oznacza większy spadek ciśnienia, tym samym konieczne jest zastosowanie mocniejszych wentylatorów lub dodatkowych wentylatorów kanałowych, co również należy uwzględnić przy doborze centrali wentylacyjnej i co niestety zwiększa koszty eksploatacyjne systemu.

Jeśli wziąć pod uwagę tylko parametr określający przewodność materiału, uwagę zwracają ciśnieniowe rury polietylenowe. Jednak ich wysoki współczynnik przewodzenia ciepła nie zniweluje takich cech, jak bardzo duża elastyczność, która powoduje, że nie nadają się one do budowy instalacji rurowych gruntowych wymienników ciepła. Rury polietylenowe w klasycznym typoszeregu SDR 26 mają sztywność obwodową SN 4 lub mniejszą.

Stosowanie rur w klasie SN 4 pod obciążeniem statycznym w postaci chodników, ścieżek ogrodowych, parkingów, dróg dojazdowych lub wręcz pod budynkiem jest zdecydowanie niewskazane. Takie rury po prostu ulegną owalizacji lub pękną. Ponadto zwykłe rury polietylenowe mają bardzo niską sztywność wzdłużną, co sprawia, że uginają się pod ciężarem i tworzą się w nich niecki, w których zbiera się woda kondensacyjna. Niecki wypełnione wodą nie tylko zmniejszają powierzchnię przepływu, ale stają się też źródłem nieprzyjemnych zapachów i rozwoju pleśni, które mogą wręcz zablokować przepływ powietrza.

Do rozważań na temat wyboru przewodów do budowy GPWC należy dodać także, że rury kanalizacyjne z PVC lub ciśnieniowe PE nie mają dopuszczenia do stosowania w układach wentylacyjnych. Przesądzają o tym względy higieniczne. W takich rurach nie ma bowiem żadnego zabezpieczenia przed rozwojem drobnoustrojów, bakterii lub pleśni na ściankach wewnętrznych. Dlatego do systemów GPWC należy stosować wyłącznie produkty do tego przeznaczone i dopuszczone przez Państwowy Zakład Higieny oraz Instytut Techniki Budowlanej.

Dostępne są na rynku rurowe wymienniki z opatentowaną antybakteryjną warstwą wewnętrzną, która zapewnia higieniczne i czyste powietrze doprowadzane do budynku. Podczas specjalnego procesu produkcji wewnętrzna warstwa rury wzbogacana jest cząstkami srebra, które mają właściwości bakteriostatyczne i antygrzybiczne. Dodatki te stosowane są m.in. w medycynie i urządzeniach gospodarstwa domowego w celu zapobiegania rozwojowi drobnoustrojów. Skuteczność działania warstwy antybakteryjnej przebadał niezależny Instytut Fresenius (rys. 3) w oparciu o metodę ASTM E2180 (Amerykańskie Stowarzyszenie Badań i Materiałów).

Należy podkreślić, że samo występowanie cząstek srebra w warstwie wewnętrznej rur GPWC jest niewystarczające. Musi zostać osiągnięta także odpowiednia ich koncentracja, o czym mówi norma JIS Z 2801 (Japanese Industrial Standard) lub umiędzynarodowiona jej wersja ISO 22196. W przypadku rur antybakteryjnych zawartość cząstek srebra w warstwie antybakteryjnej musi sięgać ok. 1000 mg/kg. Daje to wskaźnik koncentracji na poziomie ok. 0,1%, który jest gwarantem skuteczności działania antybakteryjnego i antygrzybicznego.

Trzeba też w tym miejscu obalić mit, jakoby wysoki poziom wód gruntowych był przeszkodą w układaniu GPWC. Owszem problem ten dotyczy wymienników powietrznych płytowych lub żwirowych, gdzie powierzchnie wymiany ciepła mają bezpośredni kontakt z gruntem. W tych przypadkach wody gruntowe najzwyczajniej zaleją wymiennik i uniemożliwią przepływ powietrza. Natomiast w przypadku specjalnego systemu do budowy rurowego wymiennika powietrznego takiego zagrożenia nie ma, gdy zastosowano w nim specjalne systemy łączenia przewodów. Co więcej obecność wód gruntowych wpływa korzystnie na działanie tych wymienników, ponieważ gwarantuje stałą i wyższą temperaturę gruntu, co przekłada się na większą efektywność i wydajność takich instalacji. Dodatkowo zapewniona jest lepsza i szybsza regeneracja cieplna gruntu.

W przypadku typowych rur kanalizacyjnych PVC szczelność połączeń jest gwarantowana do poziomu 0,5 bara, bo taka jest wymagana przez normy kanalizacyjne. Ale ponieważ takim systemem rur ma przepływać powietrze wentylacyjne, należy je lepiej zabezpieczyć przed naporem wód gruntowych. Zaleca się, żeby system rurowego GPWC miał szczelność nawet pod ciśnieniem do 2,5 bara.

Taka szczelność może być uzyskana np. dzięki specjalnej konstrukcji mufy z pierścieniem zabezpieczającym (rys. 4), który mocuje uszczelkę na stałe w mufie i zabezpiecza ją przed wypięciem. Parametr ten potwierdza badaniem szczelności zgodnie z normą PN-EN 1277:2005 Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników.

Układanie wymiennika w wodzie gruntowej jest związane z koniecznością tymczasowego osuszenia gruntu, jego starannego zagęszczenia wokół rur wymiennika i czasami wymiany. Przysparza to oczywiście dodatkowych problemów niektórym firmom wykonawczym i odradzają one montowanie dobrego GPWC tam, gdzie może on uzyskać najlepsze parametry wymiany, a rekomendują układanie rur kanalizacyjnych w suchym gruncie piaszczystym. I oczywiście powołują się przy tym na swoje doświadczenie. 

Chcesz być na bieżąco? Zamów nasz newsletter!
   13.02.2015

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 



Jak zapewnić bezpieczeństwo prac serwisowych » Któremu producentowi systemów grzewczych i wodociagowych zaufać »
bezpieczeństwo instalatora rury wielowarstwowe
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jaka pompa ciepła zwalcza bakterię Legionella »

pompy ciepła

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dobór wymienników płytowych
  • - Rekuperatory ścienne a prawo
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl