Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Sprawdzanie poprawności rozliczania kosztów ogrzewania na podstawie wskazań podzielników

Validation of heat cost accounting based on allocators indications
Fot. BIMs Plus

Problem niedostosowania procedury wyznaczania indywidualnych kosztów ogrzewania lokali w budynkach wielorodzinnych do warunków polskiego budownictwa został już wielokrotnie opisany w szeregu publikacji [1, 3, 5, 6]. Jedną z konkluzji jest stwierdzenie, że podzielniki kosztów ogrzewania montowane na grzejnikach dzielą tylko niewielką ilość ciepła docierającego do ogrzewanych lokali.

W budynkach po termomodernizacji wraz z wymianą stolarki okiennej, ale bez przeprowadzenia równolegle modernizacji instalacji centralnego ogrzewania, w znaczniej mierze wykorzystywana jest energia nieopomiarowana. Po termomodernizacji bardzo często do pokrycia strat ciepła lokalu wystarczy energia przekazywana przez nieizolowane rury instalacyjne (piony grzewcze) oraz zyski energii przenikającej z lokali sąsiednich przez przegrody wewnętrzne o wysokich wartościach współczynników przenikania ciepła.

Lokale położone w środku budynku oraz na pośrednich kondygnacjach dla utrzymania zadanej na głowicy termostatycznej temperatury 19–20°C nie muszą korzystać z energii z grzejników, co powoduje brak wskazań podzielników. Ich zerowe wskazania mogą sugerować niekorzystanie z ciepła z instalacji centralnego ogrzewania, co trudno przyjąć, mając na względzie specyfikę budownictwa wielorodzinnego. Z kolei w lokalach niekorzystnie położonych lub racjonalnie wykorzystujących ciepło z instalacji ogrzewczej podzielniki wskazują wartości zawyżone.

W wielu budynkach przyjęto rozwiązanie, że za ciepło dostarczone do budynku płacą tylko ci lokatorzy, których podzielniki mają wskazania różne od zera. Prowadzi to do paradoksu: część użytkowników nie płaci za ciepło w ogóle, druga część dostaje rachunki zawyżone. Mało jest rachunków z wynikami zgodnymi z krzywą Gaussa, czyli rozkładem normalnym, gdzie większość wyników plasuje się w sąsiedztwie średniej arytmetycznej.

Nie do pozazdroszczenia jest sytuacja lokatorów, w większości racjonalnie korzystających z grzejników, których podzielniki wykazują normalne zużycie energii cieplnej. W ich jednostkach zużycia zawarta jest również energia wykorzystana w innych lokalach, pobrana z pionów instalacji grzewczej i przez ściany od sąsiadów.

Brakuje im wiedzy, jak bronić swoich interesów, z uwagi na mało czytelne zapisy regulaminów rozliczania oraz brak jasnych przepisów prawnych w tym zakresie i kryteriów oceny prawidłowości przeprowadzonego rozliczenia kosztów ogrzewania lokali w budynku wielorodzinnym.

Przykładem niech będzie rzeczywiste rozliczenie kosztów ogrzewania trzech budynków zasilanych z węzła grupowego, liczących 114 lokali w jednym z dużych miast na wschodzie Polski. Właściciel lokalu mieszkalnego o powierzchni 84,70 m2 otrzymał z firmy rozliczeniowej rachunek za roczne koszty ogrzewania w wysokości 13 849,45 zł, czyli 13,63 zł/(m2×m-c).

Zasilany z tego samego węzła lokal o minimalnym zużyciu ciepła z grzejników wykazywał koszt w wysokości 1 zł/(m2×m-c), czyli ponad 13,6 razy mniej. Budynki były poddane termomodernizacji polegającej na izolacji ścian zewnętrznych. Kolejnym przykładem mogą być rachunki za ogrzewanie u innego zarządcy, w tej samej miejscowości.

 

 

W sezonie 2011/2012 właściciel lokalu o powierzchni 43,5 m2 zapłacił 11 893,13 zł, co stanowiło 41% kosztów 46-lokalowej nieruchomości. Z kolei w sezonie 2012/2013 w tym samym budynku na jeden z lokali użytkowych o powierzchni 28,1 m2 przypadło 11 661,69 zł kosztów ogrzewania, czyli 34,58 zł/(m2×m-c) [10].

Przytoczone powyżej przykłady rozliczeń kosztów ogrzewania trudno byłoby obronić zarówno na gruncie praw fizyki, jak i doświadczenia życiowego. Co może zrobić lokator, który otrzymał tak wysoki rachunek i słyszy, że niewystarczająco oszczędnie gospodarował ciepłem?

Osoby, których dotyczą wspomniane rachunki, nie mają odpowiednich narzędzi do sprawdzenia, czy przedstawione rozliczenie jest prawidłowe. Niniejszy artykuł może częściowo zmienić ten stan rzeczy, ponieważ podano w nim metodykę sprawdzania rozliczania indywidualnych kosztów ogrzewania na podstawie wskazań nagrzejnikowych podzielników elektronicznych.

Jak sprawdzić, czy rozliczenie kosztów ogrzewania jest prawidłowe?

Ciekawym przykładem ewolucji poglądów w problematyce rozliczania kosztów ogrzewania są Niemcy. Po procesie częściowej wymiany podzielników wyparnych na elektroniczne radykalnie wzrósł udział lokali o małym zużyciu ciepła. Wyraźnie sugerowało to ustawodawcy, że w lokalach o małym zużyciu ciepła (mała ilość jednostek zużycia na podzielnikach) do uzyskania temperatury komfortu cieplnego użytkownikom wystarczała energia pochodząca z przewodów instalacyjnych, bez korzystania z grzejników.

W Niemczech, w szczególności na terenie byłej NRD, przewody rozprowadzające wodę grzewczą prowadzone były tak jak w Polsce po wierzchu ścian (w układzie poziomym jednorurowym). Ich średnica oraz wysoka temperatura wody grzewczej zapewniała wystarczającą ilość ciepła do ogrzania niektórych lokali. Za to ciepło płacili inni użytkownicy o większym zużyciu poprzez zawyżony koszt rozliczeniowych jednostek zużycia. Spowodowało to nowelizację rozporządzenia o rozliczaniu zgodnym ze zużyciem [2], do którego wprowadzono klauzulę o uwzględnianiu ciepła pochodzącego z przewodów doprowadzających.

W ślad za nowymi przepisami Związek Inżynierów Niemieckich (VDI) określił kryteria oceny gotowego raportu z podziału kosztów ogrzewania na poszczególne lokale. Wytyczne VDI podają trzy kryteria oceny zbiorczego rozliczenia kosztów ogrzewania lokali w jednostce rozliczeniowej:

  • ilość ciepła emitowana tylko przez grzejniki w lokalach na tle całkowitej ilości ciepła dostarczonego do budynku jest rażąco niska,
  • rozkład zużycia ciepła z grzejników w poszczególnych lokalach nie jest zbliżony do rozkładu normalnego, czyli dużo jest odczytów małych lub dużych, a mało średnich,
  • duża jest ilość małych wskazań podzielników, sugerujących małe zużycie ciepła, które nie pokrywa zapotrzebowania na energię do ich ogrzania.

Spełnienie wszystkich tych kryteriów jednocześnie kwalifikuje analizowane rozliczenie do uwzględnienia w nim innych źródeł ciepła w lokalu niż tylko grzejniki.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że w normie europejskiej EN 834 [8] podano zalecenie, aby przy podziale kosztów ogrzewania na podstawie wskazań podzielników uwzględnić ciepło emitowane przez piony grzewcze, jeśli wpływa ono istotnie na wynik podziału kosztów ogrzewania. W nowej wersji normy z 2012 r. [7] zapis ten wprowadzono powtórnie.

Jako kryterium oceny wpływu pionów grzewczych podano wspomniane wytyczne VDI. Dlatego przy ocenie prawidłowości rozliczania kosztów ogrzewania na podstawie wskazań podzielników elektronicznych zastosowanie wspomnianych wytycznych wydaje się zasadne, szczególnie w kontekście faktu, że stworzono je dla podzielników niemieckich, które w dalszym ciągu przeważają na polskim rynku.

Inną metodą oceny rozliczania kosztów ogrzewania na podstawie wskazań podzielników jest prosty test Zoellnera, który polega na ocenie wartości ilorazu Kn, w którym w liczniku występuje udział ciepła pobranego przez użytkownika w zużyciu całej jednostki rozliczeniowej, a mianownik to udział ogrzewanej powierzchni tego samego użytkownika w całej powierzchni ogrzewanej jednostki rozliczeniowej [11].

W przypadku jednostek rozliczeniowych dla grupy stanowiącej więcej niż 90% wszystkich użytkowników iloraz ten musi mieścić się w przedziale pomiędzy 0,3 (użytkownicy o małym zużyciu) a 2 (użytkownicy o dużym zużyciu). W innych okolicznościach rejestracja kosztów ogrzewania na podstawie zużycia jest nieprawidłowa.

Czytaj dalej: Analiza prostego przykładu rozliczenia kosztów ogrzewania >>

   13.02.2015

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czy już znasz, idealne narzędzie dla projektantów sieci wod - kan » Co sprawi, że rozwiążesz problemy pomiarowe wentylacji »
aplkacja wod-kan pomiar termowizyjny
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Klimatyzacja bez przeciągów - jak to możliwe »

 klimatyzator

 



Na czym polega renowacja kanalizacji bez kucia ścian » Jakich zabezpieczeń wentylacyjnych potrzebujesz »
renowacja kanalizacji
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy klimatyzacja jest zdrowa »

wentylacja

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - WT 2021 dla budynków wielorodzinnych
  • - Klimakonwektory, belki i sufity chłodzące
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl