Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Od 1 stycznia obowiązują nowe przepisy unijne dotyczące HFC

Zmiany prawa - przepisy unijne dotyczące HFC
Zmiany prawa - przepisy unijne dotyczące HFC
Fot. freeimages.com

W majowym numerze "Rynku Instalacyjnego" pisaliśmy, że pilnie potrzebna jest nowa polska ustawa o syntetycznych czynnikach chłodniczych, nad którą prace trwają bodajże od 2008 r. Tymczasem zgodnie z przewidywaniami legislacja europejska "zdublowała" nas w tym zakresie – od stycznia br. obowiązuje bowiem rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 517/2014 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych.

Warto przypomnieć, że zmodyfikowane ogólnoeuropejskie prawo F-gazowe obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach unijnych od 1 stycznia 2015 r., i to bez względu na fakt, że wciąż nie powstała krajowa ustawa. Wszyscy zatem powinniśmy je już stosować.

Ostatni dzwonek już był

Należy zwrócić uwagę na zmodyfikowane zasady kontroli szczelności urządzeń zawierających F-gazy bazujące na rozporządzeniu 517/2014. Od stycznia 2015 r. zaostrzone wymagania mają zastosowanie praktycznie dla wszystkich najczęściej używanych w Polsce czynników z grupy HFC, z wyjątkiem R134a. Wynika to bezpośrednio ze zmiany systemu kalkulacji wielkości napełnienia urządzenia czynnikiem – z kilogramów na tony ekwiwalentu CO2 (t EqCO2).

W ramach starych regulacji F-gazowych zawartych w rozporządzeniu nr 842/2006, które pozostawało w mocy do końca 2014 roku, obowiązywały trzy przedziały wyrażone w kilogramach czynników chłodniczych zawartych w instalacji, od których zależała częstotliwość obowiązkowych przeglądów szczelności: (i) 3–30 kg, (ii) 30–300 kg oraz (iii) 300 kg i więcej. Od 1 stycznia br. obowiązują również trzy progi, ale wynoszące: 5 t EqCO2, 50 t EqCO2 i 500 t EqCO2.

Ile to kilogramów i jak je przeliczać? Niestety dla każdego czynnika wartość wyrażona w kilogramach będzie różna, gdyż poszczególne czynniki mają inne wartości współczynnika GWP (Global Warming Potential). Natomiast kalkulacje są relatywnie proste – wystarczy znać wartość GWP dla danej substancji i wykonać podstawowe działania mnożenia i dzielenia:

Wartości współczynników GWP dla poszczególnych F-gazów, które należy uwzględniać w kalkulacjach, podano w Załączniku I do rozporządzenia 517/2014. Bazują one na tzw. czwartym raporcie IPCC z 2007 r. (International Panel for Climate Change – Międzynarodowy Panel ds. Zmian Klimatu, działający przy ONZ).

Trzeba tu podkreślić, że wskaźniki GWP podane w starym rozporządzeniu 842/2006 opierały się na trzecim raporcie IPCC (z 2001 roku) i nie mają już zastosowania. Jako ciekawostkę natomiast należy potraktować fakt, że w 2013 roku opublikowano już piąty raport IPCC, w którym obniżono GWP dla niektórych F-gazów do poziomów z 2001 r. (nie ma to znaczenia dla dalszych obliczeń).

UWAGA
Pamiętajmy, że już od 1 stycznia 2015 r. instalacje zawierające 500 t EqCO2 lub więcej HFC (a nie, jak wcześniej, minimum 300 kg) zgodnie z prawem muszą być wyposażone w stały system wykrywania wycieków, a prawidłowość jego funkcjonowania powinna być w udokumentowany sposób weryfikowana nie rzadziej niż raz na rok. Spełnienie obu tych wymogów pozwala dwukrotnie wydłużyć odstępy między obowiązkowymi przeglądami szczelności dla wszystkich poziomów napełnienia czynnikiem chłodniczym.

W zestawieniu współczynników GWP zawartych w rozporządzeniu 517/2014 o F-gazach znajdziemy wyłącznie substancje jednorodne, nie ma tam natomiast czynników będących fabrycznymi mieszaninami, czyli wszystkich 400 i 500. Podana zatem została wartość GWP np. dla R134a, ale dla R404A, R407C, R410A i R507 trzeba ją obliczyć samodzielnie, bazując na współczynnikach GWP substancji będących składnikami tych mieszanin oraz znając ich wzorcowy skład procentowy. W tabeli 1 podano kilka przykładów dla najczęściej stosowanych mieszanek („blendów”).

Jeśli chodzi o sprawdzanie szczelności, w przypadku prawie wszystkich najpopularniejszych czynników kontrole dotyczące wycieków muszą być realizowane częściej niż dotychczas. Operatorzy (tj. użytkownicy instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych) oraz serwisanci powinni zatem jak najszybciej przeprowadzić inwentaryzację „swoich” urządzeń, obliczyć ich napełnienie w tonach EqCO2 oraz określić prawidłowe terminy kolejnych przeglądów, zgodnie z nową unijną legislacją.

Dla przykładu – urządzenie zawierające 15 kg R404A w ramach starego systemu kwalifikowało się do pierwszego przedziału (3–30 kg) i podlegało obowiązkowym przeglądom szczelności nie rzadziej niż raz na rok. Jak wyliczono powyżej, 15 kg R404A jest równoważne wartości 58,8 t EqCO2, zatem w ramach nowego systemu taka instalacja zalicza się do drugiego przedziału (50–500 t EqCO2) i jeśli nie ma zainstalowanego stałego sytemu wykrywania wycieków, jej szczelność musi być kontrolowana nie rzadziej niż co pół roku.

Te 6 miesięcy liczone jest od daty ostatniego przeglądu. Jeśli więc poprzednia wizyta serwisanta miała miejsce np. w połowie 2014 r., to w omawianym przypadku kolejna kontrola musi zostać przeprowadzona niezwłocznie, bo jej termin mógł już minąć. Częstotliwość dokonywania przeglądów wymaganą nowymi przepisami podano w tabeli 2.

UWAGA

Dla małych urządzeń zawierających poniżej 3 kg HFC lub 6 kg dla urządzeń hermetycznie zamkniętych, oznakowanych jako takie, których napełnienie w wymiarze ekwiwalentu dwutlenku węgla przekraczałoby nowy próg 5 t EqCO2 lub 10 t EqCO2 dla hermetycznych – okresowe przeglądy szczelności mogą być realizowane według dotychczasowych zasad do końca 2016 r., czyli tymczasowo nie są wymagane.

Nowe zasady dotyczące przeglądów szczelności zaczną dla nich obowiązywać dopiero od stycznia 2017 r., co nie zmienia faktu, że wszystkie pozostałe wymagania rozporządzenia 517/2014 mają zastosowanie nawet dla tak małego sprzętu już od stycznia 2015 r. Mowa tu m.in. o konieczności prowadzenia stosownej dokumentacji, czyli założenia karty urządzenia – dla wszystkich instalacji zawierających co najmniej 5 t EqCO2 (uwaga na rozszerzony zakres wymaganych informacji).

Temu obowiązkowi podlegają obecnie urządzenia zawierające już np.:

  • 1,28 kg R404A (a nie 3 kg!),
  • 2,82 kg R407C,
  • 2,74 kg R407F,
  • 2,40 kg R410A,
  • 1,26 kg R507,
  • a dla R134a pierwszy próg wzrósł z 3 do 3,50 kg czynnika.

Nie zapominajmy, że pierwsze kontrole szczelności nowo zainstalowanych urządzeń należy wykonywać natychmiast po ich uruchomieniu. Na etapie eksploatacji w razie stwierdzenia wycieku czynnika naprawa musi być wykonana bezzwłocznie. W takim wypadku aktualny pozostaje nakaz przeprowadzenia ponownej kontroli szczelności w ciągu miesiąca od naprawy, by upewnić się, że była ona skuteczna.

Oczywiście zapewnienie realizacji tych czynności jest obowiązkiem operatora, który powinien wezwać do serwisu specjalistyczną firmę zatrudniającą wykwalifikowanych techników, czyli obecnie dysponujących ozonowym świadectwem kwalifikacji, a docelowo, być może na przełomie 2015 i 2016 r., posiadających odpowiedni firmowy i personalny certyfikat F-gazowy (kiedy wreszcie zacznie obowiązywać polski system certyfikacji).

Co z polską ustawą o F-gazach?

Po wielu latach projekt ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową i o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (dalej: ustawy o F-gazach) trafił wreszcie 23 stycznia 2015 r. do Sejmu, nadal jednak nie ma pewności, kiedy zostanie ona uchwalona – w pierwszym półroczu czy pod koniec tego roku. Projekt ten opiera się bowiem na regulacjach zawartych w już nieobowiązującym rozporządzeniu 842/2006.

Z reguły nie tworzy się krajowych regulacji dla nieaktualnych przepisów unijnych, z ekspertyz rządowych wynika jednak, że zabieg taki ma na celu uniknięcie wysokich kar za opóźnienia we wdrożeniu systemu certyfikacji F-gazowej – w tej sprawie w czerwcu 2014 r. Komisja Europejska skierowała do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę przeciwko Polsce (sprawa C-303/14).

Nie wiadomo, czy sejmowi prawnicy będą tego samego zdania, jednak jeśli ustawa F-gazowa zostanie uchwalona w obecnym kształcie, będzie niestety nieaktualna już w dniu jej publikacji.

W kolejnych wydaniach RI pojawiać się będą bieżące informacje o procesie legislacyjnym i losach projektu polskiej ustawy o F-gazach. Rzetelną wiedzę na ten temat będzie można uzyskać dopiero po rozpatrzeniu tego dokumentu przez stosowne komisje sejmowe.

Tymczasem, nie czekając na polski system certyfikacji F-gazowej, już niebawem zaproponujemy Państwu możliwość uzyskania legalnych i pełnowartościowych certyfikatów w zakresie F-gazów, bazując na systemie innego państwa unijnego. Certyfikaty F-gazowe wydane w jednym kraju unijnym są bowiem uznawane w każdym innym państwie UE.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   16.04.2015
Autor kreśli stan prawny jaki wprowadziła ustawa o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych: wyszczególnia obowiązki operatorów urządzeń, zakres... więcej »

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czy już znasz, idealne narzędzie dla projektantów sieci wod - kan » Co sprawi, że rozwiążesz problemy pomiarowe wentylacji »
aplkacja wod-kan pomiar termowizyjny
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Klimatyzacja bez przeciągów - jak to możliwe »

 klimatyzator

 



Na czym polega renowacja kanalizacji bez kucia ścian » Jakich zabezpieczeń wentylacyjnych potrzebujesz »
renowacja kanalizacji
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy klimatyzacja jest zdrowa »

wentylacja

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - WT 2021 dla budynków wielorodzinnych
  • - Klimakonwektory, belki i sufity chłodzące
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl