Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Odbiory instalacji wentylacji pożarowej - projekt i wykonanie a przepisy

Odbiory instalacji wentylacji pożarowej
Odbiory instalacji wentylacji pożarowej
fot. freeimages.com

O skuteczności zaprojektowanego w obiekcie systemu ochrony przeciwpożarowej decydują detale, dlatego bardzo ważne jest wypracowanie koncepcji odpowiadającej miejscowym uwarunkowaniom. Wentylacja pożarowa jest jednym z ważnych, niekiedy wręcz kluczowych ogniw takiej koncepcji, dlatego warto zadbać, by była zaprojektowana i wykonana oraz użytkowana w sposób gwarantujący spełnienie przez nią swojej funkcji na wypadek pożaru. Tylko co to za funkcja?

Odpowiedź na to pytanie wbrew pozorom nie zawsze jest oczywista. Tak samo jak nie zawsze oczywiste są wymagania funkcjonalne stawiane omawianym instalacjom. Jeśli dołożyć do tego pewien nieład pojęciowy i dość częstą presję inwestora na obniżanie kosztów inwestycji, okazuje się, że przyjęcie odpowiednich założeń projektowych wcale nie jest łatwe.

Może się też okazać, że wykorzystane w projekcie modele matematyczno-fizyczne nie zawsze odzwierciedlają rzeczywiste uwarunkowania występujące w danym obiekcie i to, co w teorii miało działać bez zarzutu, w trakcie prób odbiorowych zawodzi. W konsekwencji może dojść do stworzenia urządzenia o nieodpowiednich parametrach, co zazwyczaj w takich okolicznościach przekłada się na odmowę jego odbioru przez organy ochrony przeciwpożarowej.

Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie kluczowych wymagań formalnych i technicznych w zakresie zabezpieczenia przed zadymieniem. Autor ma nadzieję, że przedstawione treści ułatwią właściwe zrozumienie omawianego zagadnienia, a tym samym przyczynią się do projektowania i wykonywania systemów wentylacji pożarowej o odpowiednim standardzie.

Zdefiniowanie celu stosowania zabezpieczenia przed zadymieniem

Jak wspomniano, cel stosowania systemu wentylacji pożarowej nie zawsze jest oczywisty. W praktyce w zależności od okoliczności może nim być:

  • zabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych,
  • ochrona mienia,
  • bezpieczeństwo ekip ratowniczych.

Poniżej pokrótce omówiono każdy z powyższych aspektów.

Zabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych

Biorąc pod uwagę wymagania § 2 ust. 1 pkt 10 oraz § 15 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków [1], nie ulega wątpliwości, że nadrzędnym celem stosowania urządzeń zabezpieczających przed zadymieniem jest zapewnienie odpowiednich warunków ewakuacji. Przy czym należy mieć świadomość, że stanowią one jedno z wielu ogniw umożliwiających bezpieczne opuszczenie obiektu w razie pożaru.

Czytaj też: Projektowanie wentylacji pożarowej w garażach podziemnych w Polsce na tle standardów europejskich >>>

Z tego względu konieczne jest zadbanie, by były zaprojektowane w sposób gwarantujący odpowiednie współgranie z pozostałymi urządzeniami przeciwpożarowymi. Przedmiotowy postulat powinien być realizowany w ramach opracowania scenariusza rozwoju zdarzeń w czasie pożaru (o którym mowa w dalszej części).

W kontekście pojęciowym wspomniane powyżej przepisy zawierają dwa istotne wskazania. Pierwszym z nich jest zawarta w § 2 ust. 1 pkt 10 [1] definicja pojęcia zabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych, pod którym należy rozumieć zabezpieczenie przed utrzymywaniem się na drogach ewakuacyjnych dymu w ilości, która ze względu na ograniczenie widoczności, toksyczność lub temperaturę uniemożliwiałaby bezpieczną ewakuację.

Z kolei § 15 ust. 1 pkt 4 [1], traktując o obowiązku zabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych, zawiera:

  • odesłanie do wymagań dotyczących wspomnianych dróg, określonych w przepisach techniczno-budowlanych,
  • wskazanie, że wśród omawianych urządzeń znajdują się:

- urządzenia zapobiegające zadymieniu lub
- urządzenia i inne rozwiązania techniczno-budowlane zapewniające usuwanie dymu.

Wspomniana powyżej definicja zawiera ogólne, ale kluczowe wymagania funkcjonalne (parametry pożarowe), na których powinna się koncentrować uwaga projektanta. Oczywiście w tym miejscu większość projektantów zapyta o wartości wymienionych parametrów: widoczności, toksyczności oraz temperatury - główne przepisy przeciwpożarowe wszak na ten temat milczą.

Co więcej, analizując historię, chociażby wymagań § 270 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych [2], zwanego dalej warunkami technicznymi dla budynków, dotyczących instalacji wentylacji oddymiającej nie sposób nie zauważyć, że w trakcie jego nowelizacji w 2009 r. usunięto precyzyjne kryterium 10 wymian powietrza na godzinę, pozostawiając jedynie, zbieżne ze wspomnianymi powyżej, kryteria funkcjonalne obejmujące obowiązek:

  • usuwania dymu z intensywnością zapewniającą, że w czasie potrzebnym do ewakuacji ludzi na chronionych przejściach i drogach ewakuacyjnych nie wystąpi zadymienie lub temperatura uniemożliwiające bezpieczną ewakuację,
  • zapewnienia stałego dopływu powietrza zewnętrznego uzupełniającego braki tego powietrza w wyniku jego wypływu wraz z dymem.

Co to oznacza dla projektanta?

Do czasu stworzenia przepisów, w których zdefiniowane byłyby wspomniane cele oraz wskazane wartości kluczowych parametrów pożarowych, których zapewnienie będzie równoznaczne z osiągnięciem wspomnianych celów, poza nielicznymi wyjątkami nie pozostaje nic innego jak sięgnięcie do zasad wiedzy technicznej. Natomiast wśród wspomnianych wyjątków jako swego rodzaju forpocztę w omawianym obszarze należy wymienić rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane metra i ich usytuowanie [3].

Ochrona mienia

W przepisach przeciwpożarowych w zakresie wentylacji pożarowej próżno doszukiwać się bezpośrednich odniesień do celu w postaci ochrony mienia. Oczywiście są przypadki, np. w odniesieniu do obiektów magazynowych, gdy ten cel wydaje się oczywisty. Niemniej nawet wtedy pojawiają się dylematy dotyczące innych celów, np. w aspekcie bezpieczeństwa ekip ratowniczych.

W odniesieniu do ochrony mienia zasadne jest również zwrócenie uwagi na trwającą aktualnie dyskusję na temat rzeczywistego wpływu urządzeń oddymiających na zmniejszenie szkód pożarowych. Jeśli weźmie się do tego pod uwagę możliwy konflikt funkcjonalny urządzeń oddymiających ze stałymi urządzeniami gaśniczymi, np. instalacją tryskaczową, pozytywne ich oddziaływanie w postaci odprowadzenia dymu i gazów pożarowych, a przez to obniżenie temperatury pożaru, może się okazać znikome.

W związku z tym, podejmując decyzję o zastosowaniu systemu oddymiającego w aspekcie ochrony mienia, np. o skorzystaniu z dopuszczenia § 215 warunków technicznych dla budynków [2] pozwalającego na przyjęcie klasy E odporności pożarowej dla jednokondygnacyjnego budynku PM, wspomniane dylematy należy poddać wnikliwej analizie.

Wspomaganie działania ekip ratowniczych

Podobnie jak w przypadku ochrony mienia, aktualnie obowiązujące przepisy nie zawierają wprost odniesień do relacji urządzenie zabezpieczające przed zadymieniem – wspomaganie działań ekip ratowniczych, pomimo tego że sama kwestia uwzględniania bezpieczeństwa wspomnianych ekip pojawia się w nich coraz częściej, chociażby w § 207 ust. 1 warunków technicznych dla budynków [2] czy też załączniku I rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 305/2011 ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych [4].

Niemniej panuje coraz większa zgoda co do kwestii, że ten cel postrzegany jest jako priorytetowy w kontekście oddymiania garaży, zwłaszcza w przypadku stosowania wentylacji strumieniowej, która, jak wiadomo, co do zasady nie może być rozpatrywana w kontekście zapewnienia odpowiednich warunków ewakuacji.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   10.08.2015

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 



Obejrzyj film o bezinwazyjnej renowacji rur » Jakich zabezpieczeń wentylacyjnych potrzebujesz »
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Mamy dla Ciebie nową ofertę urządzeń klimatyzacyjnych »

wentylacja

 



10 pytań o sterowanie ogrzewaniem grzejnikowym » Oszczędzaj nawet do 63% na zużyciu wody »
sterownik do pompy wodnej
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy czyszczenie klimatyzacji musi być drogie »

czyszczenie klimatyzacji

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Jak działa technologia klimatyzacji bez przeciągów »

wentylacja

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
6/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 6/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Mikrokogeneracja w budownictwie mieszkaniowym
  • - Modernizacja budynków wielorodzinnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl