Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Odbiory instalacji wentylacji pożarowej - projekt i wykonanie a przepisy

Odbiory instalacji wentylacji pożarowej
Odbiory instalacji wentylacji pożarowej
fot. freeimages.com
Ciąg dalszy artykułu...

Wartości parametrów pożarowych istotnych dla projektowania wentylacji pożarowej

Jak wspomniano wcześniej, wykazanie osiągnięcia zakładanego celu jest możliwe, jeśli znane są kryteria (parametry) odniesienia.
W odniesieniu do urządzeń zabezpieczających przed zadymieniem obecnie wspomniane parametry są dostępne przede wszystkim w źródłach wiedzy technicznej (np. norma brytyjska BS 7346 [5], polska PN-EN 12101-6 [6]), ale także w niektórych aktach prawnych, jak na przykład przywołanym wcześniej rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane metra i ich usytuowanie [3].

W pkt 5 załącznika do tego rozporządzenia zdefiniowany został stan krytyczny środowiska, przez który rozumie się wystąpienie w obiekcie budowlanym metra krytycznego dla życia i zdrowia ludzi warunku środowiskowego na skutek przekroczenia jednego z następujących parametrów:

a) temperatury powietrza powyżej 60°C na wysokości mniejszej lub równej 1,8 m od poziomu drogi ewakuacyjnej,
b) gęstości strumienia promieniowania cieplnego o wartości 2,5 kW/m2 przez czas ekspozycji dłuższy niż 30 s,
c) temperatury gorących gazów pożarowych powyżej 200°C na wysokości ponad 2,5 m od poziomu drogi ewakuacyjnej,
d) zasięgu widzialności mniejszego niż 10 m na wysokości mniejszej lub równej 1,8 m od poziomu drogi ewakuacyjnej,
e) zawartości tlenu poniżej 15%.

Ponadto w przepisie tym wskazano wartości wielu innych parametrów pożarowych i funkcjonalnych niezbędnych do prawidłowego zaprojektowania systemu zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów metra. Warto wspomnieć chociażby o:

  • projektowej mocy pożaru dla tuneli i stacji metra, przyjmowanej na podstawie właściwości palnych materiałów ich wyposażenia oraz pojazdów metra, nie mniejszej niż 15 MW, jeżeli właściwości te nie zostały określone,
  • prędkości przepływu powietrza w tunelu, przy której nie następuje cofanie się dymu w kierunku przeciwnym do założonego, nie niższej niż 1,5 m/s,
  • prędkości przepływu powietrza w rejonie wyjść ewakuacyjnych, która nie może przekraczać 5 m/s,
  • współczynniku bezpieczeństwa przyjmowanym w kontekście obliczonego czasu ewakuacji, ocenianym indywidualnie, lecz nie mniejszym niż 1,3.

W związku z niezakończoną jeszcze w naszym kraju dyskusją nieco więcej dylematów można napotkać w kontekście parametrów dostępu dla ekip ratowniczych. Niemniej również w tym zakresie dostępne są źródła wiedzy technicznej.

Wśród nich warte polecenia wydają się rekomendacje [7], w świetle których za kryteria projektowe przyjmuje się możliwość pracy strażaka w czasie do 10 min, przy występowaniu na wysokości 1,5 m od posadzki:

  • temperatury powietrza do 120°C,
  • strumienia promieniowania cieplnego do 3 kW/m2.

W kwestii określania wymagań dla urządzeń realizujących cele w zakresie dostępu dla ekip ratowniczych kluczowe jest też ustalenie realnego czasu rozpoczęcia działań przez wspomniane ekipy. Każdorazowo powinno się to odbywać w oparciu o szczegółową analizę uwarunkowań lokalnych.

W ramach ograniczonych ram niniejszego artykułu nie sposób omówić detali dotyczących wszystkich czynników, które powinny być brane pod uwagę przy projektowaniu danego rodzaju urządzenia. Konieczne jest jednak przynajmniej wspomnienie o następujących parametrach, które, obok już scharakteryzowanych powyżej, powinny zostać rozpatrzone przez projektantów urządzeń zabezpieczających przed zadymieniem:

a) parametry pożaru:

- moc i szybkość rozprzestrzeniania się pożaru (krzywa rozwoju pożaru),
- powierzchnia pożaru,
- dymotwórczość,
- transfer ciepła (promieniowanie, konwekcja, przewodzenie w kontekście pochłaniania przez przegrody);

b) uwarunkowania przestrzenno-konstruk­cyjne;

c) uwarunkowania związane z przepływem powietrza oraz dymu i gazów pożarowych, w tym:

- prędkość przepływu,
- różnice ciśnienia,
- turbulencje;

d) kwestie funkcjonalne, np.:

- czas działania urządzenia ze względu na wymagania ewakuacyjne, ochronę mienia lub dostęp ekip ratowniczych,
- maksymalna dopuszczalna siła niezbędna do otwarcia drzwi.

Wybór modelu projektowego, scenariusz rozwoju zdarzeń w czasie pożaru

W kolejnym kroku, dysponując już wiedzą na temat parametrów projektowych, można przystąpić do ustalenia właściwych parametrów danego urządzenia zabezpieczającego przed zadymieniem – klapy dymowej, wentylatora oddymiającego czy urządzeń służących wytworzeniu nadciśnienia w danej przestrzeni. W tym celu niezbędne jest wykorzystywanie narzędzi stanowiących uznane elementy wiedzy technicznej.

Nie mniej krytycznym czynnikiem jest wybór właściwego scenariusza rozwoju zdarzeń w czasie pożaru, odzwierciedlającego uwarunkowania funkcjonalno-użytkowe w obiekcie oraz różne rodzaje mogącego wystąpić ryzyka. Konieczne jest zwrócenie uwagi, że urządzenia wentylacji pożarowej są szczególnie wrażliwe na spotykane często w praktyce zakłócenia.

Jako przykład można wskazać ryzyko m.in.:

  • innego niż założony przebiegu ewakuacji (np. ewakuacja całkowita zamiast strefowej),
  • niezapewnienia zamknięcia drzwi wydzielających zabezpieczaną przestrzeń, których zamknięcie jest niezbędne do prawidłowego działania urządzenia (np. w wyniku rozłączenia samozamykaczy),
  • nieuwzględnienia zmiany warunków w związku z dokonywanymi pracami w zakresie aranżacji przestrzeni użytkowych.

O obowiązku opracowania przedmiotowego scenariusza traktuje § 5 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej [8], w świetle którego wśród danych, które pozwalają dokonać uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, wymienia się dobór urządzeń ppoż. oparty na wymaganiach przepisów oraz scenariuszu rozwoju zdarzeń w czasie pożaru.

W zamyśle taka konstrukcja prawna miała służyć podkreśleniu potrzeby stosowania zasad wiedzy technicznej przy doborze urządzeń przeciwpożarowych. Jednak jak się okazuje w praktyce, autorzy projektów budowlanych, ale także projektanci poszczególnych „branż” nadal nie poświęcają temu aspektowi należytej uwagi, w wyniku czego dochodzi do przyjmowania rozwiązań, które nie uwzględniają uwarunkowań występujących w poszczególnych obiektach, m.in. w zakresie:

  • specyfiki zagrożenia pożarowego, w tym przewidywanego przebiegu pożaru (np. niewłaściwe: moc pożaru, parametry dymotwórczości, intensywność wydzielania ciepła, czas podjęcia działań przez ekipy ratownicze itp.),
  • uwarunkowań przestrzenno-konstrukcyjnych (np. zakładanie dwuwarstwowego modelu oddymiania w pomieszczeniach o niedużej wysokości),
  • wymagań funkcjonalno-użytkowych (np. stosowanie zamknięć otworów w elementach oddzieleń przeciwpożarowych wykonanych w sposób stanowiący zawadę w codziennym użytkowaniu obiektu, w efekcie czego dochodzi do ich rozszczelnienia),
  • charakterystyki użytkowników (np. przy projektowaniu urządzeń zapobiegających zadymieniu dobieranie parametrów w zakresie siły otwarcia drzwi nieuwzględniających faktu użytkowania obiektu przez małe dzieci, osoby niepełnosprawne itp.),
  • interakcji pomiędzy różnymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, także pomiędzy samymi urządzeniami przeciwpożarowymi (np. nieuwzględnienie niekorzystnego wzajemnego oddziaływania urządzeń oddymiających i stałych urządzeń gaśniczych czy wpływu hałasu powodowanego przez pracujące wentylatory oddymiające na zrozumiałość komunikatów ogłaszanych przez dźwiękowy system ostrzegawczy),
  • kwestii organizacyjnych, np. w kontekście faktycznych możliwości właściwej reakcji personelu w razie powstania pożaru (chociażby nieprawidłowe oszacowanie czasu potrzebnego na sprawdzenie alarmu pierwszego stopnia wygenerowanego przez system sygnalizacji pożarowej),
  • dostępu do miejsca pożaru ekip ratowniczych, co może powodować nie tylko utrudnienie w gaszeniu pożaru, ale także ryzyko zadymienia przestrzeni przed zadymieniem chronionych.

Podobnie nie dość wnikliwie rozpatrywane są kwestie ściśle związane z funkcjonowaniem danego urządzenia, dotyczące m.in.:

  • jego zasilania w energię,
  • parametrów użytkowych (np. wydajności wentylatorów oddymiających, kratek nawiewnych i wyciągowych, prędkości przepływu powietrza w instalacjach oddymiających),
  • matrycy sterowań.

Czytaj także: 

Systemy wentylacji pożarowej w nowych i modernizowanych budynkach wielokondygnacyjnych

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   10.08.2015

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czy już znasz, idealne narzędzie dla projektantów sieci wod - kan » Co sprawi, że rozwiążesz problemy pomiarowe wentylacji »
aplkacja wod-kan pomiar termowizyjny
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Klimatyzacja bez przeciągów - jak to możliwe »

 klimatyzator

 



Na czym polega renowacja kanalizacji bez kucia ścian » Jakich zabezpieczeń wentylacyjnych potrzebujesz »
renowacja kanalizacji
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy klimatyzacja jest zdrowa »

wentylacja

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - WT 2021 dla budynków wielorodzinnych
  • - Klimakonwektory, belki i sufity chłodzące
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl