Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Systemy wentylacji pożarowej – nowe standardy i nowatorskie realizacje

Fire ventilation systems – new standards and innovative solutions
Dziedziniec Auli Głównej Politechniki Warszawskiej zaaranżowany do przeprowadzenia imprezy masowej. Zazwyczaj jest on praktycznie z zagrożenia pożarowego wyłączony, ale takie niebezpieczeństwo pojawia się już przy imprezach masowych, co należy uwzględnić.
Dziedziniec Auli Głównej Politechniki Warszawskiej zaaranżowany do przeprowadzenia imprezy masowej. Zazwyczaj jest on praktycznie z zagrożenia pożarowego wyłączony, ale takie niebezpieczeństwo pojawia się już przy imprezach masowych, co należy uwzględnić.

Wykonanie dobrej instalacji wentylacji pożarowej w budynku jest zadaniem złożonym i wymagającym od projektanta nie tylko znajomości prawa, ale też wyobraźni i kreatywności. Niestety dopiero wraz z pracami nad nową wersją warunków technicznych planowane jest opracowanie w uzgodnieniu z właściwym ministrem krajowych standardów technicznych mających formułę otwartych zaleceń do projektowania systemów wentylacji pożarowej w różnych obiektach. Dlatego nadal trzeba się posiłkować standardami zagranicznymi i uwzględniać uwarunkowania lokalne.

Zabezpieczenie dróg ewakuacji przed zadymieniem jest jednym z priorytetów ochrony przeciwpożarowej obiektów użytkowych. Właściwa, dopasowana do specyfiki konkretnego obiektu instalacja wentylacji pożarowej musi w początkowej fazie pożaru, kiedy rozpoczyna się i trwa ewakuacja, nie dopuścić do utrzymywania się na drogach ucieczki ludzi dymu w ilości, która ze względu na ograniczenie widoczności lub toksyczność uniemożliwiałaby bezpieczną ewakuację. Tak stanowią przepisy prawa, a co to oznacza w praktyce dla projektanta i wykonawcy systemu?

Trwałość rozwiązania

Kwestią zasadniczą dla spełnienia cytowanego powyżej zapisu prawa jest konieczność skutecznego zadziałania instalacji wentylacji pożarowej podczas pożaru. Oznacza to, że zaprojektowany i wykonany układ musi funkcjonować prawidłowo nie tylko podczas prób odbiorowych na etapie przekazania budynku, ale być równie efektywny po kilku lub kilkunastu latach eksploatacji (rys. 1).

Żeby tak się stało, konieczne jest spełnienie następujących warunków:

  • system wentylacji pożarowej zbudowany musi być z kompatybilnych, certyfikowanych pod kątem funkcjonalności, odporności i niezawodności mechanicznej elementów. Podkreślić trzeba, że certyfikacja powinna dotyczyć wszystkich podzespołów takiego układu, co w praktyce nie zawsze jest realizowane;
  • system (czyli układ detekcji, mechanizmy przełączające, wentylatory, układ zasilania energią oraz urządzenia automatyczne) musi być regularnie serwisowany i nadzorowany przez przeszkolony w tym celu personel. Zadaniem projektanta i wykonawcy systemu jest dostarczenie administracji obiektu listy urządzeń podlegających kontroli oraz sporządzenie procedury kontrolnej;
  • należy regularnie i w różnych warunkach przeprowadzać próby funkcjonowania systemu lub co najmniej jego wrażliwych elementów. Pełne próby działania zdefiniowanego powyżej systemu powinny odbywać się co najmniej raz w roku, ale próby częściowe, np. działania wentylatorów napowietrzania i odbioru powietrza i dymu oraz awaryjnego źródła zasilania, powinny się odbywać w cyklu cotygodniowym i comiesięcznym.
 Rys. 1. Symulacja ewakuacji budynku z wykorzystaniem programu Pathfinder
 Rys. 1. Symulacja ewakuacji budynku z wykorzystaniem programu Pathfinder (arch. autora)

Nowoczesny system automatyki sterującej oferowany przez niektórych dostawców zestawów urządzeń do różnicowania ciśnienia ma funkcję stałych testów diagnozujących (wykonywanych w sposób automatyczny). Kilkuminutowe testy diagnozujące w żaden sposób nie wpływają na funkcjonowanie obiektu, a stanowią stałe potwierdzenie gotowości systemu.

Identyfikacja potrzeb obiektu

Kluczowe znaczenie dla późniejszego funkcjonowania systemu wentylacji pożarowej jest właściwe opracowanie założeń projektowych, czyli koncepcji systemu. Realizacja tego etapu tworzenia optymalnego dla konkretnego obiektu rozwiązania składa się z kilku podstawowych etapów.

Charakterystyka specyfiki obiektu i celu funkcjonowania systemu

Na tym etapie trzeba precyzyjnie określić zadania systemu wentylacji pożarowej, czas konieczny do ich spełnienia i zdefiniować przestrzenie funkcjonowania tej instalacji. Wbrew pozorom nie zawsze realizacja tego etapu projektu jest prosta i jednoznaczna.

Określając cel funkcjonowania systemu (np. ochrona przed zadymieniem dróg ewakuacji), trzeba wskazać obszar i sposób jego realizacji. Przykładowo w budynkach wielokondygnacyjnych, gdzie funkcję ochrony dróg ewakuacji pełnią systemy różnicowania ciśnienia, zakresem ich działania mogą zostać objęte nie tylko klatki schodowe, przedsionki ppoż. i szachty wind na potrzeby ekip ratowniczych, ale również fragmenty korytarzy ewakuacyjnych oraz wydzielone w ramach strefy pożarowej pomieszczenia specjalne.

Przeczytaj też: Oddymianie budynków wielokondygnacyjnych >>>

Zdefiniowanie tych przestrzeni i ich funkcji ogranicza m.in. możliwość stosowania różnych standardów projektowych. W przypadku obiektów atrialnych ochrona przed zadymieniem oznaczać może konieczność zastosowania układu mieszanego – systemu oddymiania zapewniającego bezpieczną ewakuację na wszystkich poziomach otwartych na atrium poziomych dróg ucieczki i np. zabezpieczenia przed zadymieniem klatek schodowych.

Charakterystyka obiektu musi uwzględniać również szereg innych czynników, takich jak np. indywidulany układ architektury wewnętrznej (korytarze, półpiętra i antresole, połączenia między piętrami poza głównymi drogami ewakuacji), specyfikę pomieszczeń znajdujących się w konkretnej strefie pożarowej (laboratoria, magazyny, sale wykładowe i konferencyjne, pracownie itd.).

Na tym etapie projektu należy również wyznaczyć czas, w którym system wentylacji pożarowej musi spełniać założenia projektowe. Jest on określony przez tzw. czas ewakuacji (wyznaczany indywidualnie dla każdego obiektu z uwzględnieniem procedury i klasyfikacji, np. normy PD 7974-6:2004) oraz czas podjęcia skutecznej akcji ratowniczej (przybycia i rozpoczęcia działania jednostek straży pożarnej).

Ocena realnego poziomu zagrożenia

Na tym etapie konieczna jest jednoznaczna deklaracja administratora w kwestii działalności prowadzonej w budynku i zaplanowanej organizacji przestrzeni wewnętrznej. Jest to szczególnie ważne w przypadku obiektów wielkokubaturowych, takich jak galerie handlowe, hale sportowe, centra logistyczne i inne nietypowe obiekty.

Dla zilustrowania problemu posłużyć się można przykładem Auli Głównej Politechniki Warszawskiej (fot.1).

Fot. 1. Przygotowane stanowisko i przebieg próby dymowej w Auli Głównej Politechniki Warszawskiej; arch. autora

Podczas opracowywania koncepcji systemu przeanalizowane zostały różne potencjalne źródła zagrożenia pożarowego. W trakcie normalnego funkcjonowania kamienny i pusty dziedziniec wewnętrzny jest praktycznie z takiego zagrożenia wyłączony. Unikalny charakter Auli sprawia jednak, że przestrzeń ta jest nawet kilka razy w miesiącu udostępniana na potrzeby imprez o różnym charakterze, takich jak wystawy, imprezy gastronomiczne, pokazy, wiece wyborcze. Niejednokrotnie dziedziniec Auli i przyległe krużganki wykorzystywane były w produkcjach filmowych.

Nie można mówić zatem w tym przypadku o braku realnego zagrożenia pożarowego, co więcej, ryzyko pożaru wyposażenia scenicznego sprawia, że potencjalna moc wyznaczona z krzywej rozwoju pożaru sięgać może nawet 12 MW.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   22.09.2015

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Jakie są korzyści z montażu stropów z rekuperacją w salach operacyjnych »

rekuperacja w salioperacyjnej

 



10 pytań o sterowanie ogrzewaniem grzejnikowym » Oszczędzaj nawet do 63% na zużyciu wody »
sterownik do pompy wodnej
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy automatyzacja klimatyzacji musi być droga »

automatyzacja klimatyzacji

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Co proponuje nowoczesna klimatyzacja »

wentylacja

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
5/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - OZE w zakładach WOD-KAN
  • - Filtry antysmogowe do central
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl