Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2019 

Narzędzia energooszczędnej eksploatacji systemów ciepłowniczych i instalacji c.o.

Technologie i urządzenia do opomiarowania zużycia ciepła
Narzędzia energooszczędnej eksploatacji systemów ciepłowniczych i instalacji c.o.
Narzędzia energooszczędnej eksploatacji systemów ciepłowniczych i instalacji c.o.
fot. Flickr
Ciąg dalszy artykułu...

Technologie i urządzenia do opomiarowania zużycia ciepła

Opomiarowanie zużycia ciepła przyczynia się do spadku zużycia energii, jej kosztów oraz emisji CO2 o 10–15% zarówno poprzez efektywniejsze zarządzanie sieciami ciepłowniczymi, węzłami i instalacjami, jak i zmianę zachowań odbiorców ciepła.

W ostatnich latach zakłady ciepłownicze i zarządcy budynków intensywnie wdrażali systemy zdalnego odczytu i monitoringu.

Oferowane na rynku systemy umożliwiają prowadzenie zdalnych odczytów i bilingu, zdalne wykrywanie niedziałających urządzeń oraz nielegalnych poborów ciepła. Zakłady ciepłownicze dostają narzędzia do kontroli poprawności działania układów pomiarowych, a na podstawie stale dostępnych wskazań zużycia ciepła i przepływów mogą dokładnie planować zapotrzebowanie na energię cieplną.

Zakres usług oferowanych zarządcom i właścicielom nieruchomości obejmuje dostarczanie i montaż urządzeń, opomiarowanie zużycia, a także rozliczanie i analizę danych o zużyciu energii. Przykładowo w Niemczech zużycie ciepła jest indywidualnie opomiarowane i rozliczane od 1981 r., a wielu członków UE wdrożyło odpowiednie regulacje przed czerwcem 2014. Systemy opomiarowania przyczynią się też do termomodernizacji wielolokalowych budynków mieszkalnych – przy nadmiernym zużyciu ciepła obowiązkowe będzie sporządzenie audytu energetycznego, który wskaże przyczyny i sposoby rozwiązania problemu.

Koszty ciepła przypadające na lokal w budynkach mieszkalnych są zdecydowanie wyższe niż zużycia energii elektrycznej – ogrzewanie i ciepła woda to nawet 80% kosztów utrzymania mieszkania.

Energia elektryczna jest wszędzie opomiarowana. Na przeszkodzie powszechnemu opomiarowaniu ciepła stoją względy techniczne. Problem ten nie dotyczy tylko nowych budynków mieszkalnych – instalacje są w nich tak wykonywane, żeby możliwe było odrębne opomiarowanie każdego lokalu.

Sposób prowadzenia instalacji centralnego ogrzewania w starych budynkach często nie pozwala na podłączenie liczników energii cieplnej dla każdego lokalu. Można łatwo rozliczać energię cieplną na budynki i piony, ale nie na mieszkanie.

Do czasu modernizacji takich budynków i wymiany instalacji c.o. jedynym rozwiązaniem pozostają podzielniki kosztów, czyli urządzenia wskaźnikowe. Praktyka stosowana przez niektórych zarządców budynków rodzi wiele nieporozumień, a wręcz konfliktów z powodu dużych różnic w opłatach za ogrzewanie podobnych lokali, co wynika nie z działania samych podzielników, ale z przyjmowania nieracjonalnych współczynników korekty ich wskazań.

Wspomniane powyżej planowane zmiany do ustawy Prawo energetyczne nakazują uwzględnianie ilości ciepła dostarczanego do lokalu z pionów grzewczych lub z przenikania między lokalami oraz stosowanie współczynników wyrównawczych wynikających z położenia lokalu w bryle budynku, co powinno zmniejszyć liczbę spornych rozliczeń dostaw ciepła.

Ciepłomierze oferowane są jako składane z odrębnym zatwierdzeniem typu dla przelicznika, przetwornika przepływu i pary czujników temperatury. Są też ciepłomierze zespolone lub hybrydowe (kompaktowe) z jednym zatwierdzeniem typu na cały zestaw.

Ważność cechy legalizacji w Polsce wynosi 5 lat.

Wybór oprócz parametrów technicznych i walorów użytkowych ciepłomierzy powinien uwzględniać też możliwość ich legalizacji w Polsce. Istotna jest również możliwość łatwej rozbudowy o narzędzia komunikacyjne w ramach systemów zdalnego odczytu. Poprawna praca pary czujników temperatury zależy od ich doboru na etapie produkcji, wymiana pojedynczych czujników jest niedopuszczalna.

Przetwornik przepływu odpowiada za pomiar objętości wody i tu ważny jest jego zakres metrologiczny (maksymalny błąd przy dużych i małych przepływach). Stosowane są przetworniki mechaniczne, ultradźwiękowe i elektromagnetyczne. Warto zwracać uwagę na żywotność przetwornika – ultradźwiękowe pracują nawet trzy okresy legalizacyjne.

Przelicznik to obecnie elektroniczne centrum obliczeniowe (pierwsze miały rozwiązania elektromechaniczne), które odczytuje dane z czujników temperatury i przetworników przepływu, a następnie oblicza ilość zużytej energii.

Przeliczniki powinny mieć zabezpieczenia przed utratą danych, funkcje automatycznego wykrywania usterek – zarówno w samym ciepłomierzu, jak i opomiarowanej instalacji – oraz samokontrolę poprawności pomiarów. Urządzenia te nie mierzą tylko wielkości zużytej energii, ale także: objętość, przepływ, różnice temperatury, temperaturę na powrocie i na zasilaniu, moc, czas pracy, czas błędu. Istotną cechą tych urządzeń są możliwości komunikacji.

Komunikacja i przetwarzanie danych

Ciepłownictwo sieciowe na obszarach zurbanizowanych ma obecnie sporą konkurencję w instalacjach zdecentralizowanych, w tym zasilanych energią z układów hybrydowych (pompy ciepła, kolektory słoneczne, kotły gazowe i gazowe urządzenia kogeneracyjne).

Z drugiej strony maleje zapotrzebowanie na ciepło z uwagi na docieplanie i termomodernizację starych budynków oraz wznoszenie nowych o niskim zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania.

Przedsiębiorstwa ciepłownicze mają duży udział kosztów stałych i muszą systematycznie zwiększać sprawność produkcji i dystrybucji ciepła. W tym kontekście kluczową kwestią dla rozbudowywanych sieci jest system efektywnej komunikacji z rozproszonymi elementami oraz zdalne sterowanie i monitorowanie procesów technologicznych, a także stałe doskonalenie tych procesów na podstawie zbieranych danych. Nie można tego zrealizować bez wykorzystania nowoczesnych urządzeń pomiarowych.

Inteligentne systemy opomiarowania i odczytu łączą rozproszone układy produkcji ciepła w jeden sprawnie działający system zarządzania energią. O ile trudno oczekiwać przełomu w technologii pomiarów wielkości fizycznych, stale zwiększają się możliwości zbierania i analizy danych pomiarowych oraz monitorowania pracy w ramach całej sieci, jak również stref i szybkiego wykrywania defektów i usterek.

Obecnie zadaniem liczników ciepła i systemów zdalnego odczytu nie jest tylko rejestracja zużycia mediów w celu pobierania opłat – wagi nabiera to, czym dysponuje przelicznik i dwustronna komunikacja pomiędzy nim a systemem zbierania oraz przetwarzania danych. Coraz częściej sięga się też po niestandardowe rozwiązania.

W Polsce przykładem zmian jest system ciepłowniczy Warszawy. To prawie 19 tys. odbiorców (budynków), 15 tys. węzłów, 8700 komór, 1700 km sieci cieplnych, 3 elektrociepłownie i 2 ciepłownie – o całkowitej mocy cieplnej ok. 4600 MW i elektrycznej ok. 870 MW. Węzły te zostały opomiarowane i wdrażany jest system monitoringu i analizy danych.

Wśród przesłanek wyboru technologii odczytu i przesyłu danych oraz konfiguracji systemu warto mieć na względzie zarówno aspekty techniczne, jak i ekonomiczne.

Z doświadczeń zakładów, które wdrażały systemy opomiarowania i przesyłu danych, wynika, że koszt inwestycyjny nie powinien odgrywać głównej roli przy wyborze. Ponadto rozwiązania nie mogą się zdezaktualizować w ciągu najbliższych lat, należy zatem stawiać na technologie nowoczesne. Otwarta architektura powinna umożliwić etapowe wdrażanie rozwiązań i ich nieograniczoną rozbudowę w przyszłości.

Jeszcze parę lat temu nie rozpatrywano np. możliwości tworzenia spójnego modelu informacyjnego, z którego korzystałyby różne aplikacje.

Przy wyborze systemu zbierania danych warto też uwzględnić specyfikę danego przedsiębiorstwa, jego warunki terenowe, stan rozproszenia i skupienia miejsc pomiaru na wydzielonych obszarach (czyli odległości pomiędzy nimi). Istotne jest, czy informacje będą przekazywane przewodowo, drogą radiową, czy poprzez sieć telefonii komórkowej GSM – każde z tych rozwiązań ma swoje zalety.

Jak będzie się odbywał odczyt i w jakich odstępach czasu oraz czy możliwe jest wysyłanie szybkich informacji ułatwiających zlokalizowanie ewentualnych usterek lub awarii. Ważne jest też bezpieczeństwo danych, ochrona przed ich utratą, okres archiwizacji i miejsce przechowywania. Systemy mogą też informować o alarmach, np. o próbach demontażu, zaniku sygnału i poziomie naładowania baterii.

Przy wyborze systemu warto zwracać uwagę na prostotę obsługi oraz kompatybilność z innymi urządzeniami i systemami do przetwarzania danych. W pracy z danymi ważne jest m.in. to, czy można je prezentować graficznie i analizować w dowolnych okresach i zakresach. Dostępne są programy, które przechodzą na własność użytkownika wraz z urządzeniami, dostawca urządzeń oferować też może usługę zbierania i przygotowania danych oraz powiadamiania o sytuacjach awaryjnych.

To, czy zakład może przetwarzać dane w posiadanych programach i sam je analizować, czy wykonuje to firma zewnętrzna, może być istotne dla optymalizacji eksploatacji i dbania o stan sieci. Z drugiej strony są też producenci oprogramowania, którzy stale doskonalą narzędzia do analizy i oferują coraz nowsze funkcje.

Literatura

1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (DzU UE L 315/1 z 14.11.2012 r.)
2. Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz uchylająca dyrektywę Rady 93/76/EWG (DzU UE L 114/64 PL z 27.04.2006 r.)
3. Projekt Ustawy o efektywności energetycznej z dnia 11.12.2015 r., wersja 1.25 na https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/226993/227027/227028/dokument203098.pdf, dostęp 4.01.2016 r.
4. Uzasadnienie do projektu ustawy o efektywności energetycznej, https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/226993/227033/227034/dokument139786.pdf, dostęp 4.01.2016 r.
5. Rybka K., Smart metering ciepła, „Rynek Instalacyjny” nr 1–2/2015.
6. Materiały firm: Antap, Apator PoWoGaz, BMeters, Diehl Metering, Ecomess, Enbra, Itron, Minol Zenner.

 

Czytaj też: Sprawdzanie poprawności rozliczania kosztów ogrzewania na podstawie wskazań podzielników >>>

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   22.02.2016

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Poznaj nowinki z branży HVAC »

klimatyzatory

 



4 sposoby zastosowania wymienników ciepła »

Na czym polega automatyzacja instalacji  w technice budowlnej »
wymienniki ciepła systemy kanalizacyjne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Grzejnik czy podłogówka - czym ogrzewać? »

ogrzewanie hybrydowe

 



Jak prawidłowo odizolować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

Zdradzamy 3 funkcje ultra nowoczesnych klimatyzatorów »
produkcja studni wodomierzowych film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Czy znasz 5 funkcji, które ułatwią pomiary? »

systemy wentylacyjne

 



Poznaj sposób na optymalizację strat energii »

Jakie są korzyści płynące ze stosowania pomp wodnych »
pompy cyrkulacyjne pompy wodne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zaprojektować niezawodne instalacje w budynku »

innowacyjne projektowanie instalacji

 



5 sposobów na szybką i dokładną pracę w miernictwie »

Dobierz wielogazowy detektor podtynkowy »
rozwiązania pomiarowe detektor gazów
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jesteś instalatorem, ale elektryka nie jest Ci obca? Dołącz do klubu »

klub instalatora

 



Jakie urządzenia sanitarne planuje się podłączyć w pomieszczeniu? » Jaki rekuperator poleci Instalator »
kanalizacja centrale rekuperacyjne
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne kotły na gaz i paliwa stałe
  • - Dezynfekcja powietrza wentylacyjnego
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl