Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka

Air pollution and its impact on human health
Plakat poglądowy pt. „Wpływ zanieczyszczenia powietrza na organizm człowieka" wydany przez Społeczną Inicjatywę na Rzecz Czystego Powietrza
Plakat poglądowy pt. „Wpływ zanieczyszczenia powietrza na organizm człowieka" wydany przez Społeczną Inicjatywę na Rzecz Czystego Powietrza
Społeczna Inicjatywa na Rzecz Czystego Powietrza: http://dolnoslaskialarmsmogowy.pl

Jakość powietrza to jeden z wyznaczników jakości życia. Organizm człowieka musi się zmagać z wieloma zanieczyszczeniami gazowymi, pyłowymi i mikrobiologicznymi. Poznanie ich wpływu na zdrowie ludzi jest wstępem do zbadania zjawiska syndromu chorego budynku (SBS).

Atmosfera Ziemi to powłoka gazowa otaczająca kulę ziemską [1]. Mieszanina gazów składająca się na atmosferę nazywana jest powietrzem atmosferycznym, które cechuje się pewną zmiennością parametrów fizycznych w czasie i przestrzeni. Powietrze w najniższej warstwie atmosfery, czyli w troposferze, to bezbarwna i bezwonna mieszanina gazów (tab. 1).

	 Tab. Skład powietrza czystego w warstwie troposfery (do ok. 13 km)
Tab. Skład powietrza czystego w warstwie troposfery (do ok. 13 km)

Procentowy udział poszczególnych składników powietrza jest zmienny i zależy od stopnia czystości atmosfery oraz od lokalizacji w terenie. Powietrze miast, osiedli i obiektów przemysłowych zawiera więcej zanieczyszczeń niż w lasach, na polu czy w parku. Podobnie stopień zanieczyszczenia pomieszczeń może być większy niż środowiska zewnętrznego. Na zanieczyszczenie powietrza wpływają głównie gazy, pyły oraz drobnoustroje. Najwięcej drobnoustrojów jest w dolnych warstwach atmosfery, stykających się bezpośrednio z glebą.

Zanieczyszczenie powietrza

Jakość powietrza odzwierciedla stopień jego zanieczyszczenia. Za zanieczyszczenia uważa się wszystkie substancje, których udział w powietrzu przekracza średnie stężenie w powietrzu czystym.

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 r. [2] stanowiła, że zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego jest wprowadzanie do niego substancji stałych, ciekłych i gazowych w ilościach, które mogą ujemnie wpływać na zdrowie człowieka, klimat, przyrodę żywą, glebę, wodę lub spowodować inne szkody w środowisku.

Z kolei ustawa Prawo ochrony środowiska [3] w Dziale II, artykuł 3 stwierdza, że gdy mowa jest o zanieczyszczeniu, rozumie się przez to emisję, która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska i może powodować szkodę w dobrach materialnych, pogarszać walory estetyczne środowiska lub kolidować z innymi, uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska. Dodatkowo w Dziale II artykuł 85 podaje się, że ochrona powietrza polega na zapewnieniu jak najlepszej jego jakości, w szczególności przez:

  • utrzymanie poziomów substancji w powietrzu co najmniej poniżej dopuszczalnych dla nich poziomów,
  • zmniejszenie poziomów substancji w powietrzu co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane,
  • zmniejszanie i utrzymanie poziomów substancji w powietrzu poniżej poziomów docelowych albo poziomów długoterminowych lub co najmniej na tych poziomach.

Substancje zanieczyszczające atmosferę oddziałują na wszystkie elementy środowiska, na żywe zasoby przyrody, zdrowie człowieka i wytwory jego działalności.

Czytaj też: Koszty zanieczyszczenia powietrza w Polsce - raport WHO >>>

Najczęściej wyróżnia się dwa rodzaje zanieczyszczeń powietrza:

  • pochodzenia naturalnego, które powstają na skutek wybuchów wulkanów, pożarów lasów, burz piaskowych, huraganów, tajfunów, tornad, procesów rozkładu materii organicznej (np. na bagnach),
  • pochodzenia antropogenicznego, które związane są z działalnością człowieka (np. pyły i gazy).

Głównymi antropogenicznymi źródłami emisji zanieczyszczeń powietrza w Polsce i na świecie są:

  • zakłady produkujące energię elektryczną i cieplną,
  • zakłady przemysłowe,
  • pojazdy mechaniczne,
  • rozproszone źródła sektora komunalno-bytowego,
  • gospodarstwa rolne,
  • budynki indywidualne,
  • transgraniczne obiekty przemysłowe.

W technologiach ww. źródeł emisji dominują głównie procesy spalania paliw kopalnych, w wyniku czego emitowane są duże ilości pyłów, gazów (np. SO2, NOx, CO, CO2, O3) i węglowodorów (alkany, alkeny, alkiny).

Biorąc pod uwagę stan skupienia i formę występowania, wśród zanieczyszczeń powietrza można wyróżnić gazy, pyły i aerozole. Zanieczyszczenia gazowe można dodatkowo podzielić na:

  • mające wpływ na jakość powietrza w skali lokalnej i regionalnej (np. dwutlenek siarki SO2, tlenki azotu NOx, tlenek węgla CO, lotne związki organiczne LZO, benzen C6H6)
  • zanieczyszczenia mogące oddziaływać na atmosferę w skali globalnej, poprzez wpływ na tzw. efekt cieplarniany (np. dwutlenek węgla CO2, metan CH4, tlenek diazotu N2O).

Zanieczyszczenia zawarte w atmosferze mogą reagować między sobą, czemu sprzyja promieniowanie słoneczne, temperatura oraz podwyższona wilgotność powietrza [5].

Głównymi gazowymi zanieczyszczeniami powietrza są:

  • związki siarki (np. dwutlenek siarki SO2, trójtlenek siarki SO3, siarkowodór H2S),
  • związki azotu (tlenek azotu NO, dwutlenek azotu NO2, tlenek dwuazotu N2O, amoniak NH3),
  • związki węgla (tlenek węgla – czad CO, dwutlenek węgla CO2),
  • węglowodory (CxHy, np. metan CH4, etan C2H6),
  • lotne związki organiczne LZO (np. aceton, benzen, toluen),  
  • wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne WWA (np. benzo(a)piren, antracen), fluorowodór (FH), ozon (O3) i inne.

Liczne gazowe zanieczyszczenia powietrza reagują z parą wodną zawartą w powietrzu, tworząc kwasy, które są składnikiem tzw. kwaśnych deszczy. Np. dwutlenek siarki utlenia się do trójtlenku siarki, a ten z wodą daje kwas siarkowy lub z tlenków azotu powstaje kwas azotowy, a z dwutlenku węgla – kwas węglowy.


Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

 

 

   12.05.2016
dr inż.  Magorzata Basińska
dr inż.  Magorzata Basińska
Instytut Inżynierii Środowiska, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Poznańska więcej »
dr  Michał Michałkiewicz
dr  Michał Michałkiewicz
Instytut Inżynierii Środowiska, Politechnika Poznańska więcej »

Komentarze

(1)
Kertiaas | 19.01.2017, 10:01
To bardzo ważny temat i każdy powinien się z nim zapoznać zwłaszcza w obliczu smogu, który nam doskwiera coraz bardziej.
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie

 



Jak osiągnąć 99% skuteczność bakteriobójczej w wentylacji » Któremu producentowi systemów grzewczych i wodociagowych zaufać »
bezpieczeństwo instalatora rury wielowarstwowe
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jaka pompa ciepła zwalcza bakterię Legionella »

pompy ciepła

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dobór wymienników płytowych
  • - Rekuperatory ścienne a prawo
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl