Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia

Zasady projektowania systemu wentylacji i klimatyzacji
Założenia, dotyczące projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia, będą miały wpływ na poprawienie jakości powietrza m.in. w salach operacyjnych szpitali
Założenia, dotyczące projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia, będą miały wpływ na poprawienie jakości powietrza m.in. w salach operacyjnych szpitali
freeimages.com
Ciąg dalszy artykułu...

Zasady projektowania systemu wentylacji i klimatyzacji

Im wyższe wymagania w zakresie czystości powietrza, tym większe wymagania związane z projektowaniem, wykonaniem, odbiorem i obsługą systemów wentylacji i klimatyzacji, co zostało szeroko omówione w projekcie wytycznych. Poniżej odniesiono się do wybranych problemów w nich przedstawionych.

Zgodnie z [1] dopuszcza się stosowanie recyrkulacji powietrza, jeśli zostaną spełnione przedstawione w dokumencie wymagania, dotyczące m.in. zakresu stosowania recyrkulacji oraz obowiązku doprowadzenia strumienia powietrza zewnętrznego w ilości co najmniej minimalnej.

Recyrkulacja może być stosowana, jeżeli powietrze usuwane z sali operacyjnej do niej powróci, niewymieszane z powietrzem z innych pomieszczeń, o innym przeznaczeniu i stopniu zanieczyszczenia, czyli, inaczej mówiąc, realizowana jest recyrkulacja (cyrkulacja) powietrza w obrębie tego samego pomieszczenia.

Żeby rozróżnić ten sposób recyrkulacji od recyrkulacji powietrza obejmującej grupę różnych pomieszczeń, nawiązując do nazewnictwa zastosowanego w normie PN-EN 13779:2012P [10], należałoby raczej stosować jeszcze mało popularną nazwę: powietrze wtórne, a nie recyrkulacyjne czy cyrkulacyjne.

Bazując na dostępnych obecnie rozwiązaniach technicznych (choć w [1] nie wykluczono stosowania nowych rozwiązań, które będą spełniać wymagania, od których nie można odstąpić), recyrkulacja powietrza w sali operacyjnej może być realizowana poprzez zintegrowany ze stropem laminarnym moduł recyrkulacyjny lub odrębny ścienny moduł recyrkulacyjny. Wymagane byłoby poddanie powietrza obiegowego skutecznej filtracji:

  • w miejscu pobierania go z sali operacyjnej – filtr o klasie minimum F7,
  • a przed ponownym wprowadzeniem do sali operacyjnej – filtr o klasie minimum H13, zamieszczony bezpośrednio w nawiewniku.

W celu zagwarantowania obniżenia stężenia zanieczyszczeń w powietrzu proponuje się doprowadzenie co najmniej minimalnego strumienia powietrza zewnętrznego, określonego ze względu na konieczność rozcieńczenia gazów anestezyjnych i innych zanieczyszczeń obecnych w powietrzu wewnętrznym.

W salach operacyjnych klasy S1a proponuje się zastosować laminarny strop nawiewny o powierzchni ≥ 9 m2, natomiast w salach operacyjnych klasy S1b strop laminarny powinien mieć wymiary od 3,6 do 9,0 m2.

W obu przypadkach minimalny strumień powietrza zewnętrznego powinien wynieść 2400 m3/h.

W salach klasy S1c proponuje się stosować wentylację mieszającą, np. z nawiewnikami skośnymi, a strumień powietrza zewnętrznego nie może być mniejszy niż 1200 m3/h oraz musi zapewnić zachowanie wymaganego nadciśnienia powietrza.

Przeczytaj także: Centrale wentylacyjne w wersji higienicznej >>

Wszystkie typy nawiewników muszą być wyposażone w filtry wysokoskuteczne klasy co najmniej H13 (PN-EN 1822-1:2009E [12]), będące trzecim stopniem filtracji (lub czwartym w rejonie o bardzo dużym zanieczyszczeniu powietrza zewnętrznego). Stosowane urządzenia wentylacyjne (m.in. nawiewniki, wywiewniki, centrale i szafy klimatyzacyjne) muszą być w wykonaniu higienicznym.

Niezależnie od klasy sali operacyjnej utrzymywane nadciśnienie powietrza powinno wynosić 10 Pa.

W salach operacyjnych, w których stosowany jest podtlenek azotu, zgodnie z wymaganiami zamieszczonymi w rozporządzeniu [16], konieczne jest usuwanie 20% strumienia powietrza ze strefy podsufitowej i 80% strumienia powietrza ze strefy przypodłogowej.

Ścienne kratki wywiewne powinny być rozlokowane w pomieszczeniu możliwie równomiernie w taki sposób, aby zapewniać stabilizację strugi laminarnej, umieszczając je np. w czterech narożnikach pomieszczenia lub w ich pobliżu, po dwie kratki w jednej lokalizacji – pod sufitem i nad podłogą.

Lokalizacja górnych kratek wywiewnych nie powinna powodować zjawiska bezpośredniego podsysania powietrza nawiewanego (tzw. zjawisko krótkiego spięcia).

Kratki, szczególnie w przypadku stosowania recyrkulacji powietrza, powinny być wyposażone w filtry o klasie co najmniej M5 (PN-EN 779:2012E [13]) oraz tzw. separatory kłaczków (siatki ochronne) i przepustnice regulacyjne.

Czystość powietrza wewnętrznego

Czystość powietrza w salach o specjalnych wymaganiach (klasa S1) została rozpatrzona w zależności od etapu użytkowania pomieszczeń: podczas odbioru instalacji lub w szczególnych przypadkach podczas rozruchu oraz po dłuższych przerwach w jej pracy, a także podczas użytkowania pomieszczeń.

Zależnie od etapu kontrolowana byłaby liczba cząstek pyłu o wymiarach ≥ 0,5 µm lub w przypadku drobnoustrojów liczba jednostek tworzących kolonie. W obu przypadkach wyniki powinny być odniesione do 1 m3 powietrza.

W celu potwierdzenia uzyskania wymaganej czystości pyłowej powietrza podczas odbioru instalacji należałoby wykonać testy takie, jak w pomieszczeniach czystych, opisane w normie PN-EN 14644-3:2006E [15], czyli m.in.: test czystości pyłowej powietrza i test regeneracji (oba dotyczą obszaru ściśle chronionego dla sal klasy S1a i S1b oraz obszaru chronionego dla sal klasy S1c), test szczelności zamocowania i integralności filtrów wysokoskutecznych (ocena jednorodności materiału filtracyjnego).

W tabeli 1 zamieszczono maksymalne dopuszczalne stężenia cząstek pyłu w powietrzu w salach operacyjnych.

Tabela 1. Maksymalne dopuszczalne stężenie cząstek pyłu o wymiarach ≥ 0,5 μm w 1 m3 powietrza w salach operacyjnych

Testy mikrobiologiczne powietrza w bloku operacyjnym wykonuje się w celu oceny stopnia obciążenia sali operacyjnej mikroorganizmami zdolnymi do rozmnażania (potwierdzenia uzyskania odpowiedniej czystości mikrobiologicznej powietrza) i przeprowadza się przede wszystkim podczas trwania operacji. Powinno się je wykonywać okresowo w następujących sytuacjach:

  • w trakcie eksploatacji,
  • po każdej wymianie filtrów wysokoskutecznych,
  • tuż po upływie 2 lat (lub na krótko przed końcem tego czasu) od wymiany filtrów wysokoskutecznych – w celu potwierdzenia możliwości wydłużenia czasu ich eksploatacji,
  • po zdarzeniach losowych powodujących dłuższy przestój pracy instalacji,
  • w związku z prowadzonym dochodzeniem epidemiologicznym.

tabeli 2 przedstawiono dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń mikrobiologicznych w powietrzu w pomieszczeniach klasy S1 podczas rutynowego użytkowania.

Tabela 2. Dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń mikrobiologicznych w powietrzu w salach operacyjnych (pomieszczeniach klasy S1) podczas rutynowego użytkowania

„Wytyczne projektowania, wykonania, odbioru i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji dla pod miotów wykonujących działalność leczniczą” uzyskały rekomendację Ministerstwa Zdrowia do stosowania jako materiał pomocniczy przy projektowaniu i modernizacji infrastruktury podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Wytyczne można pobrać ze strony: www.gov.pl.

Ze względu na wagę poruszanych problemów oraz  w celu zwrócenia uwagi całej branży went-klim na wyniki prac dot. problematyki wentylacji i klimatyzacji w obiektach służby zdrowia artykuł publikowany jest jednocześnie w czasopismach „Chłodnictwo i Klimatyzacja”, „Ciepłownictwo. Ogrzewnictwo. Wentylacja” i „Rynek Instalacyjny”.

Ciąg dalszy w Rynku Instalacyjnym nr 9/2016

Literatura

1. Charkowska A., Różycki A., Lenarski R., Sobierajska A., Wytyczne projektowania, wykonania, odbioru i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą – projekt, 2016.
2. Charkowska A., Stropy laminarne vs. instalacja centralnego ogrzewania w salach operacyjnych, „Instal” nr 1/2012, s. 21-24.
3. DIN 1946-4:2008:12 Raumlufttechnik – Teil 4: Raumlufttechnische Anlagen in Gebäuden und Raumen des Gesundheitswesens.
4. Heating and ventilation systems – Health Technical Memorandum 03-01: Specialised ventilation for healthcare premises, Part A: Design and validation.
5. Kruczkowski P., Wytyczne projektowania szpitali ogólnych. Instalacje sanitarne, Zeszyt 5. Wentylacja i klimatyzacja, Biuro Projektów Służby Zdrowia, 1984.
6. PN-B-01411:1999 Wentylacja i klimatyzacja. Terminologia (norma wycofana 15.08.2004).
7. PN-EN 12237:2005P Wentylacja budynków. Sieć przewodów. Wytrzymałość i szczelność przewodów z blachy o przekroju kołowym.
8. PN-EN 12599:2013-04E Wentylacja budynków. Procedury badań i metody pomiarowe stosowane podczas odbioru instalacji wentylacji i klimatyzacji.
9. PN-EN 12792:2006 Wentylacja budynków. Symbole, terminologia i oznaczenia na rysunkach.
10. PN-EN 13779:2008P Wentylacja budynków niemieszkalnych. Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji.
11. PN-EN 1507:2007P Wentylacja budynków. Przewody wentylacyjne z blachy o przekroju prostokątnym. Wymagania dotyczące wytrzymałości i szczelności.
12. PN-EN 1822-1:2009EWysokoskuteczne filtry powietrza (EPA, HEPA i ULPA). Część 1: Klasyfikacja, badanie parametrów, znakowanie.
13. PN-EN 779:2012E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej. Określanie parametrów filtracyjnych.
14. PN-EN ISO 14644-1:2016-03E Pomieszczenia czyste i związane z nimi środowiska kontrolowane. Część 1: Klasyfikacja czystości powietrza na podstawie stężenia cząstek.
15. PN-EN ISO 14644-3:2006E Pomieszczenia czyste i związane z nimi środowiska kontrolowane. Część 3: Metody badań.
16. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (DzU 2012, poz. 739).

   22.08.2016
dr inż.  Anna Charkowska
dr inż.  Anna Charkowska
Adiunkt na Wydziale Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej więcej »
 Agata  Sobierajska
 Agata  Sobierajska
SAR PW Sp. z o.o. Sp.k. więcej »

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czy już znasz, idealne narzędzie dla projektantów sieci wod - kan » Co sprawi, że rozwiążesz problemy pomiarowe wentylacji »
aplkacja wod-kan pomiar termowizyjny
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Klimatyzacja bez przeciągów - jak to możliwe »

 klimatyzator

 



Na czym polega renowacja kanalizacji bez kucia ścian » Jakich zabezpieczeń wentylatorów dachowych potrzebujesz »
renowacja kanalizacji wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy klimatyzacja jest zdrowa »

wentylacja

 



Kompendium wiedzy o procesach wymiany ciepła » Czy ogrzewanie może wpływać na nasze zdrowie »
pompy woda powietrze pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Jak dobrze odseparować wodę kanalizacyjna od gruntowej »

studzienka kanalizacyjna

 


 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - WT 2021 dla budynków wielorodzinnych
  • - Klimakonwektory, belki i sufity chłodzące
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl