Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Uciążliwość zapachowa a parowanie ścieków

Odors nuisance and wastewater evaporation
Powodem wyczuwalnych uciążliwości jest najczęściej obecność w otoczeniu oczyszczalni ścieków bytowych tzw. złowonnych zapachów, czyli odorów we wdychanym powietrzu, nawet przy ich bardzo małym stężeniu
Powodem wyczuwalnych uciążliwości jest najczęściej obecność w otoczeniu oczyszczalni ścieków bytowych tzw. złowonnych zapachów, czyli odorów we wdychanym powietrzu, nawet przy ich bardzo małym stężeniu
Fot. pixabay.com

Oczyszczalnie ścieków i ich poszczególne obiekty mogą być uciążliwe zapachowo dla otoczenia. W obiektach oczyszczania mechanicznego i biologicznego ilość odorantów przedostających się do otoczenia zależy głównie od ilości wody odparowywanej z lustra ścieków. Powiązanie potencjalnej ilości odparowywanej wody z progami wyczuwalności poszczególnych odorantów w powietrzu mogłoby dać przesłanki do prognozowania uciążliwości zapachowej poszczególnych otwartych obiektów na etapie ich projektowania i tym samym wskazywać na ewentualną potrzebę ich hermetyzacji i uwzględniania wentylacji przestrzeni pomiędzy lustrem ścieków a przykryciem.

W artykule:

• Uciążliwość dla otoczenia związana z parowaniem ścieków – odory
• Temperatury powietrza i ścieków
• Parowanie ze swobodnej powierzchni wody
• Parowanie ze swobodnej powierzchni ścieków

Zestawienia zawarte w [1] szeroko prezentują fakty dotyczące uciążliwości zapachowej dla otoczenia poszczególnych obiektów średnich i dużych oczyszczalni ścieków w Polsce. Pokazują duże zróżnicowanie odczuwalnych uciążliwości zapachowych z poszczególnych obiektów w ich ciągu ściekowym.

Natomiast przedstawione w artykule bezpośrednie porównanie uciążliwości zapachowej poszczególnych obiektów ze strumienia ściekowego, w ramach tych samych grup wielkości oczyszczalni, jak i pomiędzy obiektami tego samego rodzaju w obu grupach, umożliwiło naświetlenie przyczyn uciążliwości i ich zróżnicowania oraz określenie powiązań tych uciążliwości z parowaniem z lustra ścieków. Wiąże się to z takimi parametrami obiektów, jak głębokość, powierzchnia lustra ścieków, sfalowanie powierzchni lustra ścieków czy etap oczyszczania ścieków, to jest z ilością zanieczyszczeń organicznych wprowadzanych do danego obiektu w jednostce czasu hydraulicznego zatrzymania ścieków w obiekcie.

Rys. 1. Pionowe ruchy powietrza nad lustrem ścieków w różnych porach roku [Borowski J., Mechanizmy emisji zanieczyszczeń, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 5/2013, s. 84–89]
Rys. 1. Pionowe ruchy powietrza nad lustrem ścieków w różnych porach roku [Borowski J., Mechanizmy emisji zanieczyszczeń, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 5/2013, s. 84–89]

W celu jednoznacznego porównania uciążliwości zapachowej dla otoczenia od poszczególnych obiektów należałoby porównywać ustalenia dokonane w jednakowym czasie lub w tych samych warunkach atmosferycznych, zwłaszcza dla obiektów otwartych.

Parowanie z lustra ścieków jest w swojej istocie fizycznie podobne do parowania z lustra wody. Jednak parowanie ścieków niesie dla otoczenia inne implikacje, niż to ma miejsce w przypadku parowania czystej wody, związane z ewentualną uciążliwością dla otoczenia przedostających się do atmosfery (wraz z parą wodną) złowonnych odorantów, szczególnie tych z niskimi progami wyczuwalności (patrz dalej: progi wyczuwalności odorantów) oraz tych szkodliwych dla zdrowia ludzi przebywających w środowisku o dużym ich stężeniu, w szczególności np. siarkowodoru (rys. 1).

Obecnie wiele obiektów technologicznych oczyszczalni ścieków bytowych z ciągu ściekowego (takich jak osadniki wstępne, komory oczyszczania i osadniki wtórne, czy z ciągu osadowego, jak zagęszczacze, otwarte komory fermentacyjne czy stacje przeróbki osadów), jest szczelnie przykrywanych. Niemniej jednak mają one mniej lub bardziej skomplikowane instalacje, przez które powietrze z zanieczyszczeniami gazowymi, zapachowymi i mikroorganicznymi przechodzi i w większym lub mniejszym stopniu oczyszczone wprowadzane jest do powietrza atmosferycznego.

Zdaniem autora przy określaniu ilości wody odparowywanej z powierzchni swobodnego zwierciadła ścieków w obiektach zakrytych można skorzystać z danych na temat ilości odparowywanej wody z niecek basenowych w krytych pływalniach sportowych czy rekreacyjnych.

Ilość wody odparowywanej z jednostki powierzchni z lustra wody w jednostce czasu, czyli natężenie parowania, może być wskaźnikiem dotyczącym możliwej obecności uciążliwych zanieczyszczeń zapachowych w parującej wodzie z technologicznych obiektów oczyszczalni ścieków bytowych.

Z powodu niedostępności informacji nt. intensywności parowania wody i innych składników ze ścieków, poniżej przytoczone zostaną dostępne literaturowe dane liczbowe dot. parowania wody z niecek basenowych w warunkach podobnych do panujących w obiektach ciągu ściekowego oczyszczalni ścieków.

Jak wspomniano, na natężenie i ilość odparowywanej wody ma wpływ cały szereg czynników i parametrów, głównie takich
jak:

  • prężność pary nasyconej i pary wodnej nad zwierciadłem wody,
  • przepływ powietrza ponad lustrem wody/ścieków w powiązaniu z:
  • napełnieniem/głębokością danego obiektu wypełnionego wodą,
  • faktem, czy lustro wody jest spokojne, czy sfalowane,
  • temperatura wody i powietrza.

W przypadku odkrytych zbiorników ze ściekami bytowymi na zasięg ich uciążliwości zapachowej dla otoczenia istotny wpływ ma również przemieszczanie się mas powietrza wynikające z różnic ciśnień atmosferycznych czy z różnic gęstości powietrza ponad zbiornikami i w ich otoczeniu.

Uciążliwość dla otoczenia związana z parowaniem ścieków – odory

Powodem wyczuwalnych uciążliwości jest najczęściej obecność w otoczeniu oczyszczalni ścieków bytowych tzw. złowonnych zapachów, czyli odorów we wdychanym powietrzu, nawet przy ich bardzo małym stężeniu (tab.1).

Tabela 1. Progi wyczuwalności ściekowych odorowych związków siarkowych [Odor and Corrosion Control in Sanitary Sewage Systems and Treatment Plants, WWBKD M43 USPA ORD, EPA 625/1-85-O/8,1985]
Tabela 1. Progi wyczuwalności ściekowych odorowych związków siarkowych [Odor and Corrosion Control in Sanitary Sewage Systems and Treatment Plants, WWBKD M43 USPA ORD, EPA 625/1-85-O/8,1985]

Zagrożenie emisją odorów

Potencjalne zagrożenie dla otoczenia emisją odorów i zanieczyszczeń mikrobiologicznych z poszczególnych obiektów oczyszczalni ścieków bytowych zestawiono w tab. 2 i tab. 3. Uwaga: szczegółowe dane na temat liczby poszczególnych urządzeń oczyszczalni ścieków w Polsce z uciążliwością zapachową zostały przedstawione w [1].

Tabela 2. Stopień zagrożenia otoczenia emisją odorów [Odor and Corrosion Control in Sanitary Sewage Systems and Treatment Plants, WWBKD M43 USPA ORD, EPA 625/1-85-O/8,1985]
Tabela 2. Stopień zagrożenia otoczenia emisją odorów. [Odor and Corrosion Control in Sanitary Sewage Systems and Treatment Plants, WWBKD M43 USPA ORD, EPA 625/1-85-O/8,1985]
Tabela 3. Stopień zagrożenia otoczenia emisją zanieczyszczeń mikrobiologicznych (w oparciu o dane o przeżywalności mikroorganizmów w ściekach) [Borowski J., Mechanizmy emisji zanieczyszczeń, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 5/2013, s. 84–89]
Tabela 3. Stopień zagrożenia otoczenia emisją zanieczyszczeń mikrobiologicznych (w oparciu o dane o przeżywalności mikroorganizmów w ściekach) [Borowski J., Mechanizmy emisji zanieczyszczeń, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 5/2013, s. 84–89]

Liczba obiektów a uciążliwość zapachowa dla otoczenia

W tab. 4, tab. 5 i tab. 6 zawarto porównanie liczby obiektów oczyszczalni ścieków ze strumienia ściekowego z uciążliwością zapachową dla otoczenia w Polsce. 

Tabela 4. Odsetek [%] uciążliwych zapachowo obiektów (w strumieniu ściekowym z przeliczenia dla 423 oczyszczalni ścieków średniej wielkości)
Tabela 4. Odsetek [%] uciążliwych zapachowo obiektów (w strumieniu ściekowym z przeliczenia dla 423 oczyszczalni ścieków średniej wielkości)
Tabela 5. Odsetek [%] uciążliwych zapachowo obiektów (w strumieniu ściekowym) z przeliczenia dla 39 dużych oczyszczalni ścieków (powyżej 200 000 RLM)
Tabela 5. Odsetek [%] uciążliwych zapachowo obiektów (w strumieniu ściekowym) z przeliczenia dla 39 dużych oczyszczalni ścieków (powyżej 200 000 RLM)
Tabela 6. Porównanie % udziałów uciążliwych zapachowo otwartych obiektów w średnich i dużych oczyszczalniach ścieków
Tabela 6. Porównanie % udziałów uciążliwych zapachowo otwartych obiektów w średnich i dużych oczyszczalniach ścieków

Na potrzeby tego porównania przeliczono odpowiednio wybrane przedmiotowe dane dla obiektów ze strumienia ściekowego ujętych w [1] i zestawiono na tej podstawie liczbę piaskowników, osadników wstępnych, tlenowych komór biologicznego oczyszczania ścieków i osadników wtórnych uciążliwych zapachowo oraz wyspecyfikowano przyczyny zróżnicowania uciążliwości zapachowej wiążące się odpowiednio z intensywnością parowania wody.

Temperatury powietrza i ścieków

Powszechnie wiadomo, że różnice temperatur powietrza i wody mają wpływ na intensywność parowania wody. Temperatury te znajdują odzwierciedlenie w sposób jawny lub ukryty we wszystkich przywołanych dalej wzorach na intensywność parowania wody z niecek krytych basenów kąpielowych.

W przypadku odkrytych komór ze ściekami parowanie wody ma też wpływ na zmniejszenie gęstości powietrza ponad lustrem ścieków w stosunku do powietrza suchego. W połączeniu ze zmianą różnic temperatur ścieków i powietrza w skali roku może to zmienić długość okresów, w których zachodzi wertykalna emisja bioaerozoli (dających uciążliwość zapachową) do atmosfery, natomiast na zasięg ich wyczuwalności wpływa jeszcze różnica ich stężeń i horyzontalne ruchy mas powietrza [3].

Na marginesie: fakt mniejszej gęstości powietrza wilgotnego od powietrza suchego należałoby uwzględniać w projektowaniu kanalizacji podciśnieniowej w części dotyczącej przewidywanej ilości natężenia powietrza potrzebnego do uzyskania odpowiedniego natężenia przepływu ścieków.

Czy i w jakim stopniu parowanie wody ze ścieków może mieć wpływ na bilans oczyszczanych ścieków, można będzie orientacyjnie wywnioskować na podstawie przytoczonych poniżej intensywności odparowywanej wody z basenów kąpielowych dla określonych warunków, po uwzględnieniu wielkości powierzchni lustra ścieków w analogicznych warunkach fizycznych (m.in. temperatury) i hydraulicznych (tj. głębokość czy sfalowanie powierzchni) w komorze ze ściekami i w niecce basenu kąpielowego.

Czytaj też: Odzysk ciepła ze ścieków w pralniach przemysłowych >>>

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   01.08.2017
W artykule scharakteryzowano i porównano wariantowe konfiguracje oczyszczalni hydrofitowych możliwych do zastosowania jako lokalne oczyszczalnie ścieków w miejscowościach do 10 000 RLM (Równoważna Liczba... więcej »
 Jan  Borowski
 Jan  Borowski
Marek Borowski (ur. 14 marca 1969 r.); Profesor nadzw. AGH, Prodziekan ds. Współpracy; Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie. Jego obszar badań obejmu... więcej »

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 



Jak zapewnić bezpieczeństwo prac serwisowych » Któremu producentowi systemów grzewczych i wodociagowych zaufać »
bezpieczeństwo instalatora rury wielowarstwowe
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jaka pompa ciepła zwalcza bakterię Legionella »

pompy ciepła

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dobór wymienników płytowych
  • - Rekuperatory ścienne a prawo
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl