Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2019 

Etykietowanie energetyczne w praktyce projektowania i budowy budynków

Świadectwo energetyczne ma na celu przede wszystkim poinformowanie o energochłonności budynków, zastosowanych w nich rozwiązaniach instalacyjno-konstrukcyjnych oraz o spełnianiu przez nie wymagań prawnych.
Świadectwo energetyczne ma na celu przede wszystkim poinformowanie o energochłonności budynków, zastosowanych w nich rozwiązaniach instalacyjno-konstrukcyjnych oraz o spełnianiu przez nie wymagań prawnych.
www.sxc.hu

Zagadnienia związane z prawidłowym określaniem energochłonności budynków powinny być istotnym elementem polityki energetycznej i ekologicznej naszego kraju. Właściwa energochłonność to nadrzędny interes narodowy, wspólny dla obywateli oraz wszelkich struktur państwowych i samorządowych, a także organizacji społecznych – swego rodzaju energetyczna racja stanu. Niestety brakuje świadomości znaczenia, jaką ocena energetyczna budynku ma w skali makro – energetycznej, zdrowotnej i ekologicznej.

W artykule:

• Etykietowanie budynków
• Wymagania prawne
• Obowiązek posiadania świadectwa energetycznego
• Budynek na własny użytek, czyli „wolnoć, Tomku, w swoim domku”
• Etykietowanie w procesie inwestycyjnym – praktyka projektowa
• Znaczenie etykietowania dla użytkowników
• Podsumowanie

W 1979 r. opublikowana została pierwsza dyrektywa w sprawie etykietowania zużycia energii urządzeń gospodarstwa domowego (79/530/EEC). Kolejnym krokiem w kierunku etykietowania produktów związanych ze zużyciem energii była dyrektywa 92/75/EWG z 1992 r. w sprawie wskazania zużycia energii oraz innych zasobów przez urządzenia gospodarstwa domowego. Jej celem było ograniczenie zanieczyszczenia środowiska naturalnego poprzez racjonalne wykorzystywanie energii w jak najszerszej gamie urządzeń gospodarstwa domowego.

Obecnie etykietowanie energetyczne obejmuje coraz szerszy zakres produktów oraz urządzeń zużywających energię lub związanych ze zużyciem energii: opon samochodowych, okien, a nawet domów. Ostatecznym celem jest spełnienie wymagań zrównoważonego rozwoju przez stworzenie mechanizmów rynkowych, tak aby redukować niekorzystne oddziaływania dotyczące energii środowiska naturalnego i osiągnąć optymalny, uwzględniający mechanizmy rynkowe poziom oszczędności energii. Etykietowanie energetyczne powinno się stać podstawowym narzędziem niezbędnym przy podejmowaniu decyzji o zakupie produktów mających wpływ na zużycie energii.

Czytaj także: Audyty efektywności energetycznej po zmianie przepisów

Etykietowanie budynków

Pierwsza dyrektywa dotycząca etykietowania energetycznego została opublikowana 16 grudnia 2002 r. – była to dyrektywa 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Następnie przyjęto dyrektywę 2009/125/WE [1], która określa wymagania charakterystyki energetycznej dla systemów technicznych budynku. Na tej podstawie państwa członkowskie przy ocenie energetycznej powinny stosować klasy efektywności energetycznej. Z czasem dyrektywa 2002/91/WE, ze względu na konieczność dalszych zmian merytorycznych oraz dla zachowania przejrzystości, została zmieniona na dyrektywę 2010/30/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) [2].

Dyrektywa EPBD promuje poprawę charakterystyki energetycznej budynków do poziomu niemal zeroenergetycznego. Ustanawia konieczność określenia minimalnych wymagań charakterystyki energetycznej wobec nowych budynków oraz budynków istniejących podlegających renowacji. Celem jest osiągnięcie poziomów efektywności energetycznej, które byłyby opłacalne ekonomicznie lub optymalne pod względem kosztów. Mechanizm etykietowania energetycznego powinien być prosty i zrozumiały dla każdego uczestnika rynku nieruchomości oraz procesu inwestycyjnego. Zgodnie z założeniami dyrektywy EPBD sektor publiczny powinien odgrywać wiodącą rolę w zakresie efektywności energetycznej budynków. W związku z tym w planach krajowych należałoby wyznaczyć ambitniejsze cele dla budynków zajmowanych przez władze publiczne.

Powinny one świecić przykładem poprzez uwzględnianie skutków środowiskowych i energetycznych. Z tego powodu budynki te należałoby regularnie poddawać certyfikacji energetycznej w celu prezentacji ich coraz lepszej efektywności. Publiczne rozpowszechnienie informacji dotyczących charakterystyki energetycznej powinno być wzmocnione umieszczeniem świadectw dotyczących charakterystyki energetycznej w widocznym miejscu, zwłaszcza w budynkach dużych, zajmowanych przez władze publiczne lub często odwiedzanych, takich jak sklepy, centra handlowe, supermarkety, restauracje, teatry, banki i hotele. Etykietowanie energetyczne budynków oraz lokali powinno się stać elementem edukacji oraz przedmiotem działań marketingowych w zakresie poprawy efektywności energetycznej.

Istotnym celem tych regulacji prawnych jest otrzymywanie przez potencjalnych nabywców i najemców budynku lub lokalu świadectwa charakterystyki energetycznej oraz dostępność precyzyjnych informacji dotyczących możliwości jej poprawy. Świadectwo charakterystyki energetycznej powinno umożliwiać dokonanie porównania i oceny. Aby móc prawidłowo dokonać takiej oceny, w ramach dyrektywy EPBD przewidziano prowadzenie kampanii informacyjnych mających na celu upowszechnienie niezbędnej wiedzy na ten temat. Powinno to także służyć dalszemu zachęcaniu właścicieli i najemców do poprawy charakterystyki energetycznej ich budynku.

Wymagania prawne

Wdrożenie dyrektywy EPBD do polskiego prawa odbyło się poprzez przyjęcie ustawy o efektywności energetycznej [3], a także poprzez zmianę rozporządzeń: w sprawie warunków technicznych [4] oraz w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku. Stopniowo od stycznia 2014, 2017 i 2019 (2021) wartości dopuszczalnych wskaźników nieodnawialnej energii pierwotnej – EP [kWh/(m2 rok)] dla nowo budowanych budynków oraz niektórych współczynników U dla przegród zewnętrznych budynków ulegają zmianie. Rozwiązanie to ma na celu wypełnienie postanowień art. 9 ust. 1 dyrektywy EPBD, zgodnie z którym do 1 stycznia 2021 r. wszystkie nowe budynki powinny być budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Nowelizacja przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych [4] wprowadziła stopniowe ograniczanie zużycia energii przez budynki od roku 2014 aż do 2021.

W skład dokumentacji projektowej budynku wchodzi projektowana charakterystyka energetyczna, która zawiera zestawienie projektowanych rozwiązań z wymaganiami minimalnymi, jakie musi spełnić dany budynek, określonymi w przepisach techniczno-budowlanych. Dotyczy to zarówno izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych, jak i wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną. W przypadku gdy dla budynku lub części budynku został sporządzony projekt architektoniczno-budowlany, świadectwo charakterystyki energetycznej tego budynku lub tej części budynku może być opracowane w oparciu o charakterystykę energetyczną.

Obowiązek posiadania świadectwa energetycznego

Świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się w celu przekazania go najemcy lub kupującemu. Przekazanie świadectwa przy sprzedaży budynku lub jego części ma na celu przede wszystkim poinformowanie o energochłonności budynków, zastosowanych w nich rozwiązaniach instalacyjno-konstrukcyjnych oraz o spełnianiu przez nie wymagań prawnych. W przypadku gdy budynek jest wznoszony przez samego właściciela na własne potrzeby, informacja ta jest zdaniem ustawodawcy zbędna. Czy decyzja taka jest zgodna z założeniami dyrektywy EPBD? Nie sądzę. Świadectwo charakterystyki energetycznej trzeba przekazać nabywcy lub najemcy wtedy, kiedy budynek, część budynku lub lokal będzie:

  • zbywany na podstawie umowy sprzedaży,
  • zbywany na podstawie umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
  • wynajęty.

Świadectwo należy sporządzić również dla budynków zajmowanych przez: wymiar sprawiedliwości, prokuraturę oraz organy administracji publicznej, w których dokonywana jest obsługa interesantów. Dotyczy to budynków bądź lokali o całkowitej powierzchni użytkowej przekraczającej 250 m2. Obowiązek dotyczy także zamieszczenia świadectwa w wyraźnie widocznym miejscu. Celem tych działań jest zapewnienie wzorcowej roli organów administracji publicznej, organów wymiaru sprawiedliwości oraz prokuratury w zakresie zapewnienia stosowania i promowania rozwiązań energooszczędnych w budynkach zajmowanych przez te organy. Cel ten nie został jednak osiągnięty. Świadectwa energetyczne nie są eksponowane w miejscach publicznych i nie są wykorzystywane w marketingu.

Budynek na własny użytek, czyli „wolnoć, Tomku, w swoim domku”

Przepisy ustawy o charakterystyce energetycznej budynków [6] nie przewidują obowiązku sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej w przypadku, gdy budynek zostanie wzniesiony na własny użytek. Za spełnienie minimalnych wymagań odpowiada projektant na etapie tworzenia projektu architektoniczno-budowlanego, a następnie kierownik budowy na etapie realizacji. Zarówno projektant, jak i kierownik budowy są zobligowani do tego, aby przy projektowaniu oraz budowie brać pod uwagę przepisy techniczno-budowlane [4]. Zdaniem ustawodawcy w przypadku budynków wznoszonych na własny użytek brak świadectwa nie powinien wpłynąć na spełnianie przez te budynki określonych wymogów w zakresie energooszczędności. Jest to założenie błędne, świadczące o nieznajomości praktyki budowy budynków na własny użytek oraz wynikającego z Prawa budowlanego [5] zakresu zmian nieistotnych, które prawie nigdy nie są poddawane weryfikacji, a mają istotny wpływ na efektywność energetyczną budynku.

Tabela 1.  Opłacalność stosowania okien pionowych o lepszych parametrach w stosunku do okien 1,3 W/(m 2  ·  K), g = 0,63 oraz L100 klasy IV przy aktualnych  średnich cenach wyrobów uzyskanych w ramach konkursu TOPTEN Okna 2017

Przeanalizujmy zatem, co w Prawie budowlanym ujęto jako zmiany istotne (art. 36a ust. 5). Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1)    projektu zagospodarowania działki lub te­renu,
2)    charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a,
3)    zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne,
4)    zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
5)    ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
6)    wymagających uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a)    budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub
b)    przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b.

Nie odniesiono się wprost do charakterystyki energetycznej budynku, należy zatem liczyć się z potraktowaniem wszelkich zmian w tym zakresie za nieistotne.
Zmiany nieistotne, wyszczególnione w art. 36a ust. 5a, obejmują odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, takich jak zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie spełnia łącznie następujące warunki:

1)    nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym,
2)    nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu,
3)    nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3–6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli zostało ono uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
4)    nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

O tym, czy planowana zmiana będzie istotna, czy nieistotna, decyduje projektant. To on dokonuje kwalifikacji i w przypadku zmiany nieistotnej zamieszcza w projekcie budowlanym opis i rysunek dotyczące tego odstąpienia. Ponadto oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu obiektu zgodnie z przepisami i projektem musi zostać potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeśli został on ustanowiony.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[etykietowanie budynków, energochłonność budynku, świadectwo energetyczne budynku, efektywność energetyczna, prawo budowlane]

   23.02.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Na czym polega innowacja w wentylacji dachowej »

wentylatory dachowe

 



Czy w dzisiejszych czasach rozwiązania pomiarowe śą wystarczające »

Pompy ciepła opracowane z myślą o nowych wymaganiach »
rozwiązania pomiarowe pompy ciepła
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zmieniła unijna strategia na rzecz tworzyw sztucznych »

tworzywa sztuczne

 



Poznaj nowe zastosowanie pomp w pralniach przemysłowych »

Skorzystaj z najtańszego programu do sporządzania świadectw energetycznych budynku »
wentylacja klatki schodwej program do rozliczeń
jestem na bieżąco »  korzystam z udogodnień »

 


Jak działają i czym różnią się względem siebie zawory sterowane pneumatycznie »

zawory sterowane pneumatycznie

 



Poznaj technikę skutecznego oddymiania klatki schodowej »

Czy są nowe technologie w systemach ogrzewania podłogowego »
wentylacja klatki schodwej ogrzewanie podłogowe
umiem więcej »   wiem więcej »

 


Poznaj najważniejsze cechy użytkowe centrali rekuperacyjnej »

centrale rekuperacyjne

 



Szybka i sprawna kanalizacja pomieszczeń w domu jednorodzinnym » Jak zabezpieczyć kocioł po sezonie grzewczym »
kanalizacja inwentaryzacja kotla grzewczego
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Jak działa nowoczesna studnia wodomierzowa »

studnia wodomierzowa zastosowanie

 



"Less waste" pod kątem instalatora - na co zwrócić uwagę » Za pomocą jakiego urządzenia podnieść ciśnienie wody w budynku mieszkalnym »
grzejnik armatura pompa
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jak uzdatnić wodę w instalacji HVAC  »

uzdatnianie wody

 



Dobierz grzejnik do pomp ciepła i kondensatorów »

Instalatorze sprawdź dostępne webinary »
rozwiązania pomiarowe webinary instalator
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
3/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 3/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Hybrydowa wentylacja pożarowa
  • - Wytwornice wody lodowej
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl