Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Rynek wentylatorów - stabilizacja i oczekiwanie na nowe wymagania

Fot. pixabay.com

Dopóki nie pojawi się klarowna zapowiedź dalszych zmian przepisów regulujących wymagania wobec energo­oszczędności wentylatorów i systemów wentylacyjnych, producenci będą się koncentrować na poprawianiu własności użytkowych urządzeń, m.in. ich charakterystyki, parametrów akustycznych czy wymiarów.

W artykule:

• Energooszczędność – spełnione wymagania
• Koncentracja
na sprężu i sprawności
• Rozwiązanie materiałowe
• Silniki nieodmiennie ważne
• Cicho i sprawnie
• Jak będą się zmieniać wentylatory?

Energooszczędność – spełnione wymagania

Przetasowania na rynku wentylatorów w zakresie ich zgodności z dyrektywą ErP dokonywały się po roku 2015, kiedy to zostały określone konkretne wymagania dla tych urządzeń. Już w tym czasie ustaliła się nowa równowaga – oznaczenie „Zgodny z ErP” stało się standardem, a nie (jak to było wcześniej) wyróżnikiem na przyszłość. Większość producentów i inwestorów oswoiła się już również z faktem, że niektóre wentylatory są „systemami wentylacyjnymi”.

Przypomnijmy, że wentylatory to urządzenia, które mają obudowę wokół wirnika wentylatora (w której znajdują się kierownice powietrza oraz króćce wlotowe i wylotowe oraz dyfuzor), natomiast wentylatory o dodatkowej obudowie – w praktyce przede wszystkim wentylatory dachowe i box units – traktowane są jako systemy wentylacyjne. Wymagania dla wentylatorów określają rozporządzenia unijne [2, 3 i 4] w następujących zakresach:

  • wentylator musi cechować się sprawnością minimalną (bez zmian od 2016 roku), będącą funkcją mocy wentylatora i wyznaczaną zgodnie z tabelą z rozporządzenia UE 327/2011 (tabela 1);
  • silnik o mocy od 0,75 do 375 kW musi być klasy IE3 lub IE2 z bezstopniowym regulatorem prędkości (np. falownikiem);
  • system wentylacyjny (wentylator dachowy, ew. kanałowy) do budynku mieszkalnego musi mieć etykietę efektywności energetycznej, na której podaje się także:

    - sposób sterowania (czasowe, według zapotrzebowania – zastosowanie tego drugiego rodzaju wpływa na podwyższenie klasy efektywności energetycznej),
    - moc akustyczną (35–50 dB(A));
  • system wentylacyjny (wentylator dachowy lub kanałowy) do budynku niemieszkalnego musi cechować:

    - odpowiednia wartość współczynnika wewnętrznej jednostkowej mocy wentylatora JMWint (SFPint) dla układu części wewnętrznych pełniących funkcję wentylacji;
    - wyposażenie w napęd wielobiegowy (co najmniej 3+0) lub układ płynnej regulacji prędkości obrotowej (np. falownik).
Tabela 1. Wymagania dotyczące sprawności energetycznej dla wentylatorów [4]
Tabela 1. Wymagania dotyczące sprawności energetycznej dla wentylatorów [4]

Nowelizacja WT – bez wpływu na wentylatory

Od początku 2018 roku obowiązuje znowelizowane rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zmiany nie wpłynęły jednak na wymagania wobec wentylatorów.

Wpływ na rozwój rynku wentylacyjnego mogą natomiast mieć zmienione zapisy dotyczące oddymiania garaży. Zaostrzają one wymagania wobec rozwiązań oddymiających dla niektórych garaży. Może się zwiększyć zainteresowanie zastosowaniem tych rozwiązań do wentylacji bytowej – przykładem może być nowe wentylatory indukcyjne o obniżonej wysokości profilu. Znajdują one zastosowanie w niskich garażach – daje to m.in. możliwość montażu tych urządzeń w garażach remontowanych (które muszą spełnić nowe wymagania).

Koncentracja na sprężu i sprawności

Producenci wciąż intensywnie pracują nad rozwiązaniami aerodynamicznymi, które obniżą opory przepływu urządzenia, zredukują burzliwy charakter przepływu i wyrównają prędkość w całym przekroju za wirnikiem. W przypadku wentylatora JETTEC EC zastosowano unikatowy konfuzor wlotowy, który dostosowany jest do wymiarów wirnika. Dzięki temu powietrze napływa na stożek wirnika diagonalnego bez zawirowań strugi między obudową a krawędziami łopatek. Łopatki łączy profilowany pierścień, który zapobiega utracie sprawności na krawędziach łopatek i doszczelnia komorę przepływu między konfuzorem a kierownicami dyfuzora znajdującego się za wirnikiem. W wentylatorach tych stosowane są także trójwymiarowe kierownice ograniczające turbulencję i wyrównujące profil prędkości za wentylatorem, a elementy aerodynamiczne redukują opory przepływu.

Kierownica powietrza o unikalnym profilu po stronie tłocznej została zastosowana w wentylatorze osiowym AXCPV (dla pięciu wielkości – od średnicy 315 do 500 mm). Jej wykorzystanie poprawia wydajność urządzenia, wpływając na zmniejszenie poboru mocy. Zastosowane wraz z nową wersją wirnika rozwiązanie wpłynęło na uzyskanie wyższego sprężu dyspozycyjnego i sprawności w stosunku do wcześniejszego modelu AXCP.

 

Rozwiązanie materiałowe

Producenci poszukują także rozwiązań, których zastosowanie będzie miało pozytywny wpływ na kilka parametrów – nie tylko na warunki przepływu, ale także na wagę urządzenia, jego trwałość czy parametry akustyczne. Taką funkcję spełniają m.in. odpowiednie materiały.

Doskonalone są od wielu lat wentylatory Uniwersal wykonywane są z kompozytów poliestrowo-szklanych (opartych na żywicach zbrojonych włóknem szklanym). Takie rozwiązanie zapewnia dużą wytrzymałość mechaniczną i odporność chemiczną (w tym na oddziaływanie warunków atmosferycznych).  Kompozyty pojawiają się także w innych rozwiązaniach. Przykładowo w nowych wentylatorach z przepływem mieszanym zastosowano wirnik wentylatora diagonalnego wykonany z kompozytu PPGF30 (polipropylen z dodatkiem 30% włókna szklanego).

Cechujące się bardzo dobrym wyważeniem koło wirnikowe wykonane z kompozytu zastosowano także w nowym wentylatorze dachowym TFC. Obudowę natomiast, ze względu na zabezpieczenie antykoryzyjne, wykonano z blachy z powłoką alucynkową w kategorii korozyjności C4, pomalowanej proszkowo. „Tworzywo sztuczne o wysokiej wytrzymałości” jest sercem nowego wentylatora dachowego RMC (lakierowana proszkowo na czarno czasza urządzenia wykonana jest ze stali nierdzewnej).

Silniki nieodmiennie ważne

Odpowiednie silniki wciąż pozostają zasadniczym elementem rozwoju wentylatorów. Ze względu na to, że silniki mają istotny wpływ na efektywność energetyczną urządzeń, w których są stosowane, Komisja Europejska planuje objąć wymaganiami rozporządzenia kolejne rozwiązania – w tym silniki przeznaczone do eksploatacji wyłącznie w przestrzeniach zagrożonych wybuchem oraz silniki hamujące. Może to w ciągu najbliższych kilku lat znacznie wpłynąć na rynek rozwiązań w wykonaniu przeciwwybuchowym.

Tabela 2. Wymagania dla wentylatorów wg § 154.10 WT
Tabela 2. Wymagania dla wentylatorów wg § 154.10 WT

W ofertach producentów pojawiają się informacje, że coraz większa część ich produktów wyposażona jest w silniki elektronicznie komutowane (np. Zerobox Revolution). Silniki te cechują się wysoką sprawnością i sterowalnością – w konkretnych rozwiązaniach można spotkać inteligentne układy sterujące płynną regulacją obrotów wentylatora oraz umożliwiające kontrolę szeregu funkcji dodatkowych. Ważną zaletą silników EC jest także ich cicha praca.

Cicho i sprawnie

Ważnym, sygnalizowanym już aspektem rozwoju urządzeń wentylacyjnych jest poprawa parametrów akustycznych. W tym zakresie na rynku można spotkać szereg ciekawych rozwiązań. Na przykład Harmann zaprezentował kanałowy wentylator ML ­SONO EC, tzw. izolowany o przepływie mieszanym (wirnik diagonalny zapewnia do 50% wyższą sprawność). Zewnętrzna część obudowy wykonana jest z galwanizowanej blachy stalowej, a wewnętrzna pokryta warstwą izolacji tłumiącej w pasmach charakterystycznych.

Ciekawym kierunkiem rozwoju jest też stosowanie tzw. wentylatorów hybrydowych. Są to rozwiązania, które pracują jako wentylatory dachowe, ale przy wyłączonym zasilaniu pełnią funkcję stacjonarnej nasady grawitacyjnej o niskim współczynniku oporu własnego (np. dla ­MAG-200 ζ = 1,46). Tak zaprojektowane rozwiązania charakteryzują się niskim poziomem ciśnienia akustycznego niezależnie od trybu pracy.

Jak będą się zmieniać wentylatory?

Czy czeka nas dalsze zaostrzanie przepisów w zakresie wentylatorów? Zgodnie z art. 8 rozporządzenia [3] do końca 2019 roku Komisja Europejska ma uwzględnić postęp techniczny i dokonać przeglądu rozporządzenia. W założeniach tego przeglądu znajduje się m.in. ocena potrzeby ustanowienia na dalszym etapie surowszych wymogów dotyczących ekoprojektu.

W kwestiach bardziej szczegółowych planowana jest m.in. ocena rozszerzenia zakresu rozporządzenia. Chodzi o określenie, czy powinno ono objąć także systemy jednokierunkowe o poborze mocy poniżej 30 W oraz systemy dwukierunkowe o łącznym poborze mocy (na użytek wentylatorów) poniżej 30 W na strumień powietrza. Choć jest to wciąż pieśń przyszłości, niektórzy producenci już zaczynają brać pod uwagę taką możliwość. Przygotowaniem się do nowych wymagań będzie doskonalenie mniejszych wentylatorów (które na razie nie podlegają rozporządzeniu), tak by spełniały one wymagania ErP dla swoich większych odpowiedników.

Producenci mogą pracować także nad rozwiązaniami dla innych grup urządzeń, do tej pory nieobjętych wymaganiami ekoprojektu:

  • urządzenia pracujące w temperaturze strumienia powietrza lub otoczenia silnika <–40°C;
  • urządzenia, dla których napięcie zasilania przekracza 1000 lub 1500 V DC;
  • wentylatory pracujące w warunkach toksycznych, wysokiej korozyjności lub narażenia na substancje ścierne;
  • wentylatory do okapów kuchennych;
  • urządzenia oddymiające, przeciwwybuchowe i chemoodporne.

Literatura

1. Materiały firm: Alnor, Harmann, Rosenberg, Systemair, Uniwersal, Ventia.
2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 327/2011 z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wykonania dyrektywy 2009/125/WE PE i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla wentylatorów napędzanych silnikiem elektrycznym o poborze mocy od 125 W do 500 kW (Dz.Urz. UE L 90/8).
3. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 640/2009 z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie wykonania dyrektywy 2005/32/WE PE i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla silników elektrycznych (Dz.Urz. UE L 191/26).
4. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014 z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych (Dz.Urz. UE L 337/8).
5. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2015, poz. 1422, z późn. zm.).

Czytaj też: Wentylacja ogólna po zmianie przepisów WT 2018 >>>

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!
   15.03.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak odzyskać 40% ciepła z wody prysznicowej » Projektujesz istalacje gazowe? To rozwiązanie jest dla Ciebie »
odzysk ciepła oczyszczanie ścieków
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Jak zostać elektrobohaterem? »

konkurs dla instalatorów

 



Nagrzewnice z 3-biegowym silnikiem - na czym polega ich fenomen » Kto wyznacza nowe standardy w projektowniu instalacji? »
nagrzewnice innowacyjne projektowanie instalacji
czytam więcej » czytam więcej »

 


Poznaj sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Projektanci instalacji korzystają z tych programów » Ekologiczne ogrzewanie - jak to się robi? »
projektowanie instalacji
 czytam więcej » czytam więcej »

 

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny

Rodzaje i działanie wentylatorów

 

Wentylator to urządzenie, którego podstawowym zadaniem jest chłodzenie. W zależności od przeznaczenia może wspomóc np. działanie wentylacji w domu, chłodzić i utrzymywać odpowiednią temperaturę w zależności od jego zastosowania. Aby wentylator prawidłowo spełniał swoją funkcję, musi być odpowiednio dobrany do wymogów krotności wymian powietrza dla np. danego pomieszczenia.

Kiedy dobrze wybierzemy wentylator, nie musimy się bać jego użytkowania. Wentylator oprócz chłodzenia zapewnia właściwy obieg powietrza i normuje temperaturę urządzenia lub pomieszczenia. Wentylatory możemy podzielić ze względu na ich zastosowanie. W przypadku wentylatorów wspomagających wentylację w domu możemy wybrać wentylator: ścienno-sufitowy, kanałowy lub dachowy.

Wentylator dachowy są przeznaczone do odprowadzania odpowiedniej ilości powietrza zanieczyszczonego, żeby utrzymać je na prawidłowym poziomie. Zazwyczaj wentylatory dachowe wspomagają wentylację naturalną lub są wykorzystywane w wentylacji mechanicznej.

Wentylator kanałowy to dosyć małe urządzenie, które wymusza cyrkulację powietrza w pomieszczeniach, aby wyprowadzić z nich wilgoć oraz usunąć nieprzyjemne zapachy. Z tego powodu tego typu wentylatory montuje się w łazienkach i kuchniach.

Wentylator ścienno-sufitowy podobnie jak wentylator kanałowy ma za zadanie wymusić obieg powietrza i odprowadzić z niego wilgoć. Dużym atutem tego typu wentylatorów jest ich montaż zgodny z nazwą, który można swobodnie zainstalować w miejscu mało widocznym.

Oprócz tego dostępne są wentylatory promieniowe, przemysłowe, osiowe i typu ESM.

Zły montaż wentylatora może spowodować obniżenie wydajności jego pracy. Dlatego w przypadku wentylatorów montowanych w pomieszczeniu najlepiej zainstalować go w miejscu najbardziej oddalonym od dostępu świeżego powietrza. Kiedy wentylator montujemy w miejscu, gdzie będzie pracować urządzenie z ogniem, wówczas musimy zapewnić też mu taką samą ilość świeżego powietrza. Ponadto wentylator nie może być podłączony do przewodu kominowego odprowadzającego spaliny. Instalując wentylator w otworze w ścianie zewnętrznej, powinniśmy stosować wentylator osiowy. W przypadku wentylatorów promieniowych montuje się je zazwyczaj na osobnych fundamentach lub specjalnych ramach.

3/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 3/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Modernizacja wentylacji w szpitalu
  • - Oddymianie klatek schodowych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl