Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Projektowanie wentylacji w praktyce –  metoda tradycyjna a BIM

Artykuł odnosi się do  koncepcji projektu będącej jego początkową fazą, wstępnymi ustaleniami architektonicznymi w pomieszczeniach, realizacją projektu budowlanego, w tym jego ostatnia fazą - projektem wykonawczym, jego koordynacją i projektowaniem BIM.
Artykuł odnosi się do  koncepcji projektu będącej jego początkową fazą, wstępnymi ustaleniami architektonicznymi w pomieszczeniach, realizacją projektu budowlanego, w tym jego ostatnia fazą - projektem wykonawczym, jego koordynacją i projektowaniem BIM.
Rys. archiwum redakcji RI

Stale przybywa nowych programów dla projektantów, w tym zaawansowanych narzędzi trójwymiarowych i do modelowania, koniecznych do projektowania zintegrowanego. Zalety BIM widzą architekci i projektanci branżowi, zwłaszcza ci wchodzący do zawodu – wyrośli już w świecie narzędzi wirtualnych. Dostrzegają je także wykonawcy, a nawet inwestorzy. Główną przeszkodą w projektowaniu tego typu jest nie tyle brak kompetencji architektów i projektantów, co trudność w przekonywaniu inwestorów do ponoszenia dodatkowych kosztów użycia takich narzędzi. Koszty zatem ponoszą architekci i projektanci stosujący BIM, co nie wpływa pozytywnie na ich pozycję na rynku względem podmiotów projektujących tradycyjnie.

W artykule:

• Początkowa faza projektu – koncepcja
• Wstępne ustalenia dotyczące architektury
• Projekt budowlany
• Ostatnia faza – projekt wykonawczy
• Koordynacja
• Projektowanie BIM

Początkowa faza projektu – koncepcja

Pierwszym krokiem, jaki wykonuje projektant w tradycyjnej metodzie projektowania, jest przeanalizowanie podkładu budowlanego otrzymanego od architekta pod kątem przeznaczenia poszczególnych pomieszczeń.

Strefy budynku spełniające podobne funkcje najlepiej od razu wydzielić w dokumentacji przygotowanej przez architekta, np. różnymi kolorami, ułatwi to późniejsze projektowanie poszczególnych systemów wentylacyjnych.

W typowym budynku biurowym można wydzielić przestrzenie biurowe, np. open space czy sale konferencyjne, komunikacyjne, pomieszczenia wspólne, np. socjalne, oraz tzw. pomieszczenia brudne, czyli szatnie i toalety.

Wiedząc, w jaki sposób będzie wykorzystywana dana strefa, można przyjąć wstępne założenia dla parametrów wewnętrznych powietrza oraz sposobu doprowadzania powietrza świeżego. Dla pomieszczeń biurowych najczęściej przyjmuje się zimą 20ºC, a latem 24ºC, wilgotność względna powinna się mieścić w przedziale 40–60%.

Bardzo ważnym elementem projektu wentylacji jest bilans powietrza. Najlepiej wykonać go na samym początku, mając już podział na strefy i systemy.

W praktyce od momentu otrzymania pierwszych podkładów do wydania projektu wykonawczego bilans może się zmienić kilkanaście razy. Jednak znając przeznaczenie poszczególnych pomieszczeń, możemy przyjąć liczbę wymian lub osób i na tej podstawie wstępnie obliczyć strumień powietrza. Krotność wymian to stosunek ilości powietrza wentylacyjnego do kubatury pomieszczenia.

Strumień powietrza lub liczbę wymian przyjmuje się w pierwszej kolejności w oparciu o wymagania wynikające z przepisów, np. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. DzU nr 169/2003, poz. 1650) – dotyczy ono budynków niemieszkalnych, np. biurowych.

Zgodnie z tym rozporządzeniem przyjmuje się 50 m3/h powietrza wywiewanego na miskę ustępową i 25 m3/h na pisuar.

W pomieszczeniach z natryskami należy zachować pięć wymian w ciągu godziny, a w umywalniach dwie.

W pomieszczeniach biurowych do obliczania strumieni powietrza można przyjąć dane dotyczące liczby osób, zapewniając minimum higieniczne 30 m3/h na osobę.

W przypadku przestrzeni typu open space lepiej uzależnić obliczenia od powierzchni podłogi. Dodatkowo warto się posiłkować polskimi normami lub dostępną literaturą techniczną (tab. 1).

Tabela 1. Przykładowe zestawienie ilości przyjmowanych strumieni powietrza w różnych pomieszczeniach; źródło: Hendiger J., Chludzińska M., Ziętek P., Wentylacja i klimatyzacja – materiały pomocnicze do projektowania, Warszawa 2014
Tabela 1. Przykładowe zestawienie ilości przyjmowanych strumieni powietrza w różnych pomieszczeniach; źródło: Hendiger J., Chludzińska M., Ziętek P., Wentylacja i klimatyzacja – materiały pomocnicze do projektowania, Warszawa 2014

W odniesieniu do budynków nietypowych, w których stosowane są specjalistyczne technologie, projektant wentylacji powinien zaczekać na założenia od technologa. Przykładem są obiekty gastronomiczne, a szczególnie kuchnie, w przypadku których bez informacji o urządzeniach, jakie się w nich znajdą, trudno przyjąć ilość powietrza do wentylacji.

Jednak informacja od technologa często dociera do projektanta wentylacji zbyt późno i aby sprostać terminom, musi on sobie radzić sam i w oparciu o dostępną literaturę [1] i własne doświadczenie móc wstępnie określić gabaryty central wentylacyjnych i kanałów.

Technolog może także podać liczbę wymian przewidywanych w poszczególnych pomieszczeniach, jednak ostatecznie decyduje w tej kwestii projektant wentylacji.

Wstępne ustalenia dotyczące architektury

Dysponując obliczonymi strumieniami powietrza dla wszystkich systemów wentylacyjnych, można przystąpić do pierwszego doboru central oraz wielkości kanałów. Pomimo że obliczenia, którymi się posiłkujemy, zmienią się prawdopodobnie jeszcze kilka razy, wszelkie ustalenia dotyczące architektury należy podejmować jak najszybciej. Dlatego dla obliczonych strumieni przyjmuje się zwykle odpowiedni współczynnik zwiększający (tzw. margines bezpieczeństwa) – na tym etapie zawsze lepiej przewymiarować instalację.

Po wstępnym określeniu gabarytów central lokujemy je w pomieszczeniach technicznych.

Na wentylatornie należy wybierać pomieszczenia znajdujące się jak najbliżej szachtów i o jak największej powierzchni. W praktyce jednak różnie bywa i najważniejsza jest na tym etapie komunikacja z architektem.

Należy zawsze szukać rozwiązań, które będą korzystne dla obu stron – architekta i projektanta. Dlatego już na wstępnym etapie projektu trzeba wiedzieć, ile przestrzeni będzie potrzebowała instalacja wentylacji, bo wtedy można jeszcze dokonać sporych roszad w projekcie architektonicznym. Rozplanowując miejsce na kanały w szachcie, należy uwzględnić izolację oraz możliwość montażu.

Choć wydawać się to może oczywiste, ze względu na presję czasu właśnie o takich drobiazgach często zapominamy, a problemy pojawiają się dopiero na budowie. W kanałach prowadzonych w szachtach można stosować nieco większe prędkości powietrza niż w suficie podwieszanym na poszczególnych kondygnacjach. Niemniej jednak na etapie koncepcji lepiej nie przekraczać 4–4,5 m/s, tak aby zachować margines bezpieczeństwa, na wypadek gdyby strumienie powietrza zwiększyły się w późniejszej fazie projektu.

Centrale wentylacyjne lokalizuje się w pomieszczeniach technicznych lub na dachach. Wygodniejsze dla projektanta jest ta druga lokalizacja, pozwalająca praktycznie rozwiązać kwestię czerpni i kanałów wyrzutowych.

Architekci i inwestorzy jednak niechętnie patrzą na umieszczanie jakichkolwiek wielkogabarytowych w tym miejscu – często jednym z głównych wymagań dotyczących projektu jest tzw. czysty dach.

Poza estetyką, nie bez znaczenia jest w tym przypadku emisja hałasu – przy dużych urządzeniach może być trudno sprostać wymaganiom akustycznym budynku i otoczenia.

Innym rozwiązaniem jest wentylatornia. Najlepiej, gdyby znajdowała się na najwyższej kondygnacji, blisko wyjścia na dach.

Nie zawsze jednak jest to możliwe i projektant zmuszony jest lokalizować wszystkie urządzenia w piwnicy i szukać dodatkowego miejsca w szachtach na kanały czerpne i wyrzutowe.

Czasem może też być tak, że budynek nie jest w całości podpiwniczony i z poziomu –1 nie ma dostępu do wszystkich szachtów w budynku. Wtedy doprowadzenie kanałów trzeba przewidzieć w przestrzeniach komunikacji wewnętrznej kondygnacji nadziemnych, gdzie dysponujemy ograniczoną przestrzenią w suficie podwieszanym.

Rozmieszczając urządzenia w pomieszczeniach technicznych, trzeba pamiętać, że wentylatornia musi pomieścić nie tylko centralę, ale i wszystkie dodatkowe urządzenia. Nie można zapominać o tłumikach, nawilżaczach, nagrzewnicach lub chłodnicach kanałowych oraz o odcinkach prostych kanałów, które należy zachować ze względu na efektywną pracę urządzeń.

Rozplanowując przestrzeń wentylatorni, warto spojrzeć na nią z punktu widzenia przyszłego eksploatatora: czy ma on możliwość swobodnego dostępu do centrali i jej otworzenia bez potykania się przy tym czy zaczepiania głową o kanały.

Od razu też warto poszukać miejsca na szafę sterowniczą dla central, którą najlepiej zlokalizować jak najbliżej drzwi.

Czytaj też: Projektowanie instalacji mechanicznych z wykorzystaniem technologii BIM >>>

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[powietrze, projektowanie zintegrowane, bim, modelowanie budynków]

   17.05.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Konkurs dla małych projektantów! Spraw prezent swojemu dziecku »

wentylacja

 



Obejrzyj film o bezinwazyjnej renowacji rur » Jakich zabezpieczeń wentylacyjnych potrzebujesz »
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jakie są korzyści z montażu stropów z rekuperacją w salach operacyjnych »

rekuperacja w salioperacyjnej

 



10 pytań o sterowanie ogrzewaniem grzejnikowym » Oszczędzaj nawet do 63% na zużyciu wody »
sterownik do pompy wodnej
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy automatyzacja klimatyzacji musi być droga »

automatyzacja klimatyzacji

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Jak działa technologia klimatyzacji bez przeciągów »

wentylacja

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
5/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - OZE w zakładach WOD-KAN
  • - Filtry antysmogowe do central
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl