Pobierz pełny numer miesięcznika Rynku Instalacyjnego 7-8/2017

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu 

Nowa klasyfikacja filtrów powietrza dla wentylacji ogólnej

New classification of air filters for general ventilation
Filtr powietrza dla wentylacji ogólnej
Filtr powietrza dla wentylacji ogólnej
Fot. filtropol.pl

Stosowane dotychczas 9 klas filtrów zastąpiono 49 klasami. Ze względu na różne metody testowania i klasyfikacji nie jest możliwe łatwe i jednoznaczne przypisanie nowych nazw klas filtrów z normy PN-EN ISO 16890-1E filtrom przebadanym i sklasyfikowanym zgodnie z PN-EN 779:2012E. W artykule opisano niektóre z zaleceń konwersji klas, zwracając uwagę na sposoby przedstawione przez stowarzyszenie Eurovent i zapowiedzi opublikowania podobnych informacji w wytycznych niemieckich i szwajcarskich.

Nadążając za zmianami w normach europejskich, w Polsce od 2017 roku stopniowo ulega zmianie lub modyfikacji sposób klasyfikacji wszystkich filtrów powietrza, począwszy od wstępnych, poprzez dokładne, do wysokoskutecznych. Dotychczas całkowicie zmieniona została klasyfikacja filtrów wstępnych i dokładnych dla wentylacji ogólnej, ale w 2020 roku pojawią się modyfikacje w klasyfikacji filtrów wysokoskutecznych.

W roku 2020 planowana jest publikacja czterech norm (o numerach od 2 do 5) z grupy prPN-prEN ISO 29463 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 1 z tej grupy norm dotycząca klasyfikacji nie została ujęta w planach Komisji Technicznej nr KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji na rok 2020 [18]. Pomimo to w niniejszym artykule, w celu przedstawienia nadchodzących zmian, zamieszczono metodę klasyfikacji filtrów wysokoskutecznych na podstawie aktualnie dostępnej normy ISO 29463-1.

Przeciwpyłowe filtry dla wentylacji ogólnej w nowych normach

Grupa nowych norm PN-EN ISO 16890:2017-01E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej dotyczących filtracji powietrza dla wentylacji ogólnej w kontekście usuwania cząstek pyłu składa się z następujących czterech części:

Część 1: Specyfikacje techniczne, wymagania i system klasyfikacji skuteczności określony na podstawie wielkości cząstek pyłu (ePM);
Część 2: Pomiar skuteczności filtracji w funkcji wymiaru cząstek oraz oporu przepływu powietrza;
Część 3: Określanie skuteczności filtracji metodą grawimetryczną i oporu przepływu powietrza w zależności od masy zatrzymywanego pyłu;
Część 4: Metoda kondycjonowania mająca na celu wyznaczenie minimalnej badawczej skuteczności filtracji w funkcji wymiaru cząstek.

Wszystkie części grupy norm ISO 16890 stosuje się do elementów filtracyjnych dla wentylacji ogólnej o skuteczności ePM1 (odniesionej do cząstek o wymiarach z zakresu 0,3–1,0 mm) mniejszej lub równej 99% oraz skuteczności ePM10 (cząstki z zakresu 0,3–10,0 mm) większej niż 20%, badanych zgodnie z procedurami określonymi w ISO 16890-1, ISO 16890-2, ISO 16890-3 i ISO 16890-4.

Dolną granicę w metodzie badania przedstawionej w omawianych normach ustalono na poziomie 20% skuteczności ePM10.

Uznano, że w przypadku badania elementu filtracyjnego o mniejszej skuteczności trudno byłoby spełnić wymagania walidacji statystycznej tej procedury. Natomiast filtry powietrza o wyższej początkowej skuteczności podlegają testom opisanym w normach dotyczących filtrów wysokoskutecznych: ISO 29463-1 [12], ISO 29463-2 [13] (prPN-prEN ISO 29463-2E [28]), ISO 29463-3 [14] (prPN-prEN ISO 29463-3E [29]), ISO 29463-4 [15] (prPN-prEN ISO 29463-4E [30]) oraz ISO 29463-5 [16] (prPN-prEN ISO 29463-5E [31]).

Czytaj też: Konfiguracja centrali wentylacyjnej i źródła ciepła a koszty eksploatacji systemu grzewczo-wentylacyjnego domu jednorodzinnego >>>

Metodyki badawcze opisane w normach ISO 16890 mają zastosowanie dla strumienia objętości powietrza w zakresie między 0,25 m³/s (900 m³/h) i 1,5 m³/s (5400 m³/h), w odniesieniu do stanowiska badawczego o nominalnych wymiarach powierzchni czołowej 610×610 mm (analogicznie jak w wycofanych normach PN-EN 779:2005P [20] i PN-EN 779:2012E [21]).

Zwrócono uwagę, że wiele krajowych stowarzyszeń podczas testowania filtrów stosuje nominalny przepływ powietrza wynoszący 0,944 m3/s (3400 m3/h), uzyskując prędkość powietrza 2,54 m/s. Zatem w sytuacji, gdy producent nie definiuje warunków badania, zaleca się zastosowanie strumienia powietrza 0,944 m3/s [12]. Takie same warunki przyjęto wcześniej w normach PN-EN 779:2005P [20] i PN-EN 779:2012E [21].

Tabela 1. Zakres tematyczny norm z grupy PN-EN ISO 16890
Tabela 1. Zakres tematyczny norm z grupy PN-EN ISO 16890

tab. 1 zamieszczono podstawowe informacje o normach z grupy PN-EN ISO 16890. Podane w tych normach procedury zawierają nowe podejście do określania skuteczności filtrów. Wybór nowego sposobu testowania filtrów jest związany zarówno z potrzebą dostosowania aerozolu badawczego do rzeczywistego aerozolu atmosferycznego, jak i ze zwróceniem uwagi na skutki zdrowotne oddychania powietrzem zanieczyszczonym cząstkami o danym wymiarze.

W nowych normach odniesiono się do trzech różnych zakresów wymiarów cząstek zanieczyszczeń występujących w powietrzu jako pył zawieszony. Pył zawieszony to mieszanina stałych i ciekłych cząstek, substancji organicznych i nieorganicznych unoszonych przez powietrze (są to głównie siarczany, azotany, amoniak, chlorek sodu, sadza, pył mineralny i woda [35]).

Wyróżniono dwa rodzaje pyłów o różnym rozkładzie i miejscu występowania: w powietrzu nad miastami i nad obszarami wiejskimi. Oba rodzaje pyłu mają rozkład dwumodalny, o dwóch najczęściej występujących wartościach: dla pyłu miejskiego 0,3 i 10 mm, a dla pyłu nad obszarami wiejskimi 0,25 i 11 mm.

Przyjęto, że dany filtr najskuteczniej zatrzymuje cząstki o określonym rozkładzie wielkości występujących w pyle.

Nowa klasyfikacja (odnosząca się do frakcji pyłu) uzależniona została od wymiarów cząstek odkładających się w kolejnych częściach układu oddechowego i w płucach człowieka (do 1 mm – w pęcherzykach płucnych, do 2–3 mm – w oskrzelach i oskrzelikach, do 10 mm – w nosie i w gardle).

Frakcje pyłu oznaczono symbolami PM10, PM2,5, PM1 (PM Particulate Matter; tab. 2). Ze względu na ocenę zdolności filtra do zatrzymania cząstek o określonym zakresie wymiarowym należałoby stosować termin: „skuteczność (lub efektywność) frakcyjna”.

Tabela 2. Zakresy wielkości cząstek pyłu stosowane do oceny skuteczności filtracji według PN-EN ISO 16890-1:2017-01E [23]
Tabela 2. Zakresy wielkości cząstek pyłu stosowane do oceny skuteczności filtracji według PN-EN ISO 16890-1:2017-01E [23]

Filtry zostały podzielone na klasy ISO związane z ich skutecznością w odniesieniu do frakcji cząstek w pyle testowym: ePM1, ePM2,5, ePM10 oraz ISO Coarse (filtry zgrubne). Poza filtrami zgrubnymi, których skuteczność (podawana jako średnie zatrzymanie pyłu) jest oceniana w sposób grawimetryczny, dla pozostałych klas filtrów określa się efektywność odniesioną do określonej frakcji pyłu, badaną z wykorzystaniem licznika cząstek. Do określania zatrzymania pyłu zaleca się stosować aerozol syntetyczny typu L2 [22]. Do badania filtrów o wyższej skuteczności niż wstępne służy aerozol drobny DEHS (cząstki ≤ 1 mm) lub KCl (cząstki 1–10 mm).

Literatura

  1. 49 anstatt 9 Filterklassen – Die Luftfilternorm ISO 16890 in der Übersicht, https://www.robatherm.com/de/system/files/robatherm_ISO16890_deu.pdf 
  2. Adamski B., Programy certyfikacji EUROVENT. Część 1, „Rynek Instalacyjny” nr 4/2008.
  3. ASHRAE 52.1:1999 Method of Testing General Ventilation Air-Cleaning Devices for Removal Efficiency by Particle Size.
  4. Courtey S., Definition of filtration performance – from EN 779 to ISO 16890, REHVA Journal – February 2017, p. 16–19.
  5. EUROVENT 4/23, 2018, Selection of EN ISO 16890 rated air filter classes for general ventilation applications, II wydanie poprawione, 1.10.2018.
  6. Filter Guide Book 2017 – Air Filters, https://www.recknagel-online.de/fileadmin/Recknagel/Nachrichten/Filter_Guide_Book_2017-03-22_-_Air_Filters_-_Final_Web.pdf.
  7. http://www.afprofilters.com/iso-16890-norm-replacing-en779/.
  8. https://eurovent.eu/.
  9. https://www.airepure.com.au/australian-commercial-building-filtration-standards/.
  10. ISO 12103-1:2016 Road vehicles – Test contaminants for filter evaluation – Part 1: Arizona test dust.
  11. ISO 16890 ersetzt EN 779: Filterleistung neu nach Feinstaubfraktionen beurteilt Empfehlung der VDI – SWKI – Expertenarbeitsgruppe Luftfiltration für die neuen Filterklass, https://www.svlw.ch/images/aktuell/161107_3_Pressemitteilung_Neue_Luftfilternormen_abgestimmt_II-1.pdf.
  12. ISO 29463-1:2017 High efficiency filters and filter media for removing particles from air – Part 1: Classification, performance, testing and marking.
  13. ISO 29463-2:2011 High-efficiency filters and filter media for removing particles in air – Part 2: Aerosol production, measuring equipment and particle-counting statistics.
  14. ISO 29463-3:2011 High-efficiency filters and filter media for removing particles in air – Part 3: Testing flat sheet filter media.
  15. ISO 29463-4:2011 High-efficiency filters and filter media for removing particles in air – Part 4: Test method for determining leakage of filter elements – Scan method.
  16. ISO 29463-5:2011 High-efficiency filters and filter media for removing particles in air – Part 5: Test method for filter elements.
  17. Noordt F. van, Luchtfiltratie NEN-EN-ISO 16890, VCCN, Commissielid VCCN Lezingen & Conferen­ties, https://www.vccn.nl/wp-content/uploads/2013/ 12/20170428-presentatie-Frans-van-Noordt-VCCN-mini­symposium.pdf.
  18. Plany Komisji Technicznej nr KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji na rok 2020.
  19. PN-EN 1822-1:2009E Wysokoskuteczne filtry powietrza (EPA, HEPA i ULPA) – Część 1: Klasyfikacja, badanie parametrów, znakowanie.
  20. PN-EN 779:2005P Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Określanie parametrów filtracyjnych.
  21. PN-EN 779:2012E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Określanie parametrów filtracyjnych.
  22. PN-EN ISO 15957:2015-04E Pyły testowe do oceny urządzeń oczyszczających powietrze.
  23. PN-EN ISO 16890-1:2017-01E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Część 1: Specyfikacje techniczne, wymagania i system klasyfikacji skuteczności określony na podstawie wielkości cząstek pyłu (ePM).
  24. PN-EN ISO 16890-2:2017-01E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Część 2: Pomiar skuteczności filtracji w funkcji wymiaru cząstek oraz oporu przepływu powietrza.
  25. PN-EN ISO 16890-3:2017-01E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Część 3: Określanie skuteczności filtracji metodą grawimetryczną i oporu przepływu powietrza w zależności od masy zatrzymywanego pył.
  26. PN-EN ISO 16890-4:2017-01E Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Część 4: Metoda kondycjonowania mająca na celu wyznaczenie minimalnej badawczej skuteczności filtracji w funkcji wymiaru cząstek.
  27. Product overview – Filter elements, https://www.trox.de/en/downloads/32be543ab9df0c66/20180619-Product-overview-ISO16890-EN779_final.pdf?type=brochure.
  28. prPN-prEN ISO 29463-2E Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza – Część 2: Wytwarzanie aerozolu, urządzenia pomiarowe i statystyka dotycząca zliczania cząstek.
  29. prPN-prEN ISO 29463-3E Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza – Część 3: Badania materiałów filtracyjnych z płaskich arkuszy.
  30. prPN-prEN ISO 29463-4E Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza – Część 4: Metoda badania szczelności elementów filtru – Metoda skanowania.
  31. prPN-prEN ISO 29463-5E Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza – Część 5: Metoda badania elementów filtru.
  32. SWKI-Richtlinie VA101-01 Klassifizierung, Testmethoden und Anwendung von Luftfiltern.
  33. VDI 3803 Blatt 4 Raumlufttechnik, Geräteanforderungen; Luftfiltersysteme (VDI-Lüftungsregeln).
  34. VDI 6022 Blatt 1:2018-01 Hygieneanforderungen an raumlufttechnische Anlagen und Geräte, (VDI-Lüftungsregeln), http://h-i-b.eu/wp-content/uploads/HIB_VDI-6022-Blatt-1-2018-01.pdf (dostęp 24.01.2018).
  35. Wojtas K., Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków, „Rynek Instalacyjny” nr 12/2016, s. 58–64.

W artykule:

• Przeciwpyłowe filtry dla wentylacji ogólnej w nowych normach
• Porównanie klasyfikacji filtrów do wentylacji ogólnej
• Porównanie norm PN-EN 779:2012E i PN-EN ISO 16890:2017E

streszczenie

W artykule przedstawiono informacje dotyczące nowego sposobu klasyfikacji i testowania przeciwpyłowych filtrów powietrza dla wentylacji ogólnej (grupa norm PN-EN ISO 16890). Zwrócono uwagę na powiązanie klasyfikacji z trzema zakresami wymiarów cząstek występujących w powietrzu jako pył i odkładających się w kolejnych odcinkach dróg oddechowych człowieka. Zamieszczono omówienie nowych norm oraz metody konwersji klas filtrów zgodnych z normą PN-EN 779 na nowe klasy według PN-EN ISO 16890-1:2017-01E.



abstract

The article presents information on a new system of classification and testing of dust filters for general ventilation (group of standards PN-EN ISO 16890). The attention is drawn to the connection of the classification with the three ranges of particle dimensions occurring in the air as suspended dust and deposited in subsequent sections of the human’s airways. There is a discussion of new standards as well as methods of converting filter classes according to PN-EN 779 to new classes according to PN-EN ISO 16890-1:2017-01E.

 

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[powietrze,filtry powietrza,klasyfikacja filtrów powietrza,klasy filtrów powietrza]

   29.10.2018
Dostęp do pełnej treści tego artykułu jest BEZPŁATNY, wymaga jednak zalogowania.
Logowanie
zapomniałem hasła
Załóż konto
Jeśli nie masz jeszcze Konta Użytkownika - prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego. Czas potrzebny na założenie Konta Użytkownika to max. 1 minuta.
Chcę założyć konto użytkownika
Dlaczego warto założyć konto użytkownika?
otrzymujesz bezpłatny dostęp do wielu przydatnych informacji: artykułów znanych ekspertów, przeglądów produktów, porad i raportów
co tydzień otrzymasz bezpłatny Newsletter informujący o nowych artykułach, produktach i wydarzeniach związanych z izolacjami i rynkiem budowlanym
będziesz miał możliość brania udziału w konkursach z cennymi nagrodami
utworzysz swój Profil, dzięki któremu będziesz mógł brać udział w dyskusjach na Forum, wymieniać się poglądami z innymi użytkownikami oraz pisać opinie i komentarze
będziesz otrzymywać powiadomienia o promocjach i rabatach w naszej Księgarni Technicznej oraz zniżkach w sklepach naszych partnerów biznesowych.
Jednocześnie zapewniamy Cię, iż podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możesz zmienić swoje dane lub zażądać usunięcia konta.
Przed założeniem Konta sugerujemy zapoznać się z regulaminem.

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Nowoczesne rozwiązania dla oczyszczalni ścieków  »

 oczyszczanie ścieków

Dowiedz się więcej »


 



Czy wiesz, w jaki sposób obniżyć koszty zużycia energii? » Wybierz właściwy system wentylacji do budynku, domu, mieszkania »
oszczedzanie energii oprogramowanie
Niskie zużycie energii jest ważne zarówno ze względów ekonomicznych jak i ochrony środowiska. W systemie grzewczym jest wiele czynników, które wpływają na całkowitą wydajność. (...) czytam więcej »  czytam więcej »

 


Co zrobić aby ocieplić dom jeszcze lepiej »

ocieplanie domu

 

Dowiedz się więcej »


 



Dobierz klimatyzator do swojego mieszkania » Jesteś Instalatorem? Odbierz kod na darmową kawę »
program lojalnościowy dla instalatorów kawa dla instalatora
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 



Poznaj nowe style w kolekcji sanitarnej » Zdradzamy błędy przy projektowaniu systemów tłocznych kanalizacji ściekowej »
kolekcja sanitarna  klimatyzator
czytam więcej » Na system tłoczny składają się przepompownie (pompy), współpracujące z nimi rurociągi tłoczne oraz studnie rozprężne. Najprostszym układem jest współpraca jednej przepompowni z rurociągiem tłocznym bez bocznych dopływów ciśnieniowych (...) czytam więcej »

 


 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2018

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - O programie Czyste Powietrze
  • - Narzędzia do modelowania budynku
Zobacz szczegóły
DAB PUMPS POLAND Sp. z o.o. DAB PUMPS POLAND Sp. z o.o.
DAB oferuje innowacyjne rozwiązania technologiczne , zapewniające niezawodność, efektywność oraz optymalizację zużycia energii w...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl