Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Termomodernizacja istniejących izolacji technicznych w instalacjach

Termomodernization of existing technical insulations in installation
Przykładowy budynek wielorodzinny na terenie Chorzowa
Przykładowy budynek wielorodzinny na terenie Chorzowa
Fot. archiwum autora (A. Miros)

Z uwagi na rosnące wymagania w zakresie efektywności energetycznej kwestia izolowania termicznego stała się przedmiotem zainteresowania wielu gałęzi gospodarki. Podczas modernizacji obiektów w budownictwie mieszkalnym, publicznym i przemysłowym duże znaczenie ma poprawny dobór i wykonanie nie tylko izolacji termicznej konstrukcji, ale też izolacji instalacji grzewczych, ciepłej i zimnej wody oraz wentylacyjnych.

Ochrona cieplna budynków dotyczy nie tylko nowo realizowanych inwestycji. Z uwagi m.in. na rosnące koszty utrzymania (w tym ogrzewania) zagadnienia termoizolacji w szczególny sposób dotyczą budynków, które zostały wzniesione w trakcie obowiązywania innych wymagań prawnych [1], jak również innych standardów wykonawczych.

Ocieplenia przegród zewnętrznych, fundamentów i stropów dachowych są szeroko omawiane w fachowej literaturze, zarówno w odniesieniu do nowo budowanych obiektów, jak i już istniejących – w tym obiektów historycznych, zabytkowych lub o znacznych walorach architektonicznych, gdzie ocieplenia ze strony zewnętrznej są niewskazane bądź nawet niedopuszczalne [2]. Znacznie mniej obszernym zagadnieniem, a istotnym ze względu na występujące możliwości ograniczenia strat ciepła, a co za tym idzie i kosztów utrzymania budynków, w szczególności tych wybudowanych kilkadziesiąt lat temu, jest termoizolacja instalacji technicznych w budynkach.

Izolacje techniczne stosowane są w instalacjach i urządzeniach, dla których istnieje konieczność ograniczania strat ciepła, jak również w instalacjach, w których izolacja stosowana jest w celu ochrony przed oddziaływaniem wilgoci lub wody oraz ochrony przed różnego rodzaju uszkodzeniami mechanicznymi.

Z uwagi na fakt, że część instalacji przesyłających i rozprowadzających energię cieplną w budynkach znajduje się przeważnie w miejscach ogólnie dostępnych dla lokatorów (i nie tylko), a izolacje instalacji technicznych przeważnie nie były poddawane konserwacji, ich stan techniczny mógł z biegiem lat ulec pogorszeniu. Na pogorszenie stanu izolacji wpłynąć mogły nie tylko dewastacje czy też „normalne zużycie”, ale również czynniki związane z remontami, awariami, okresowymi zawilgoceniami, podtopieniami itp.

W artykule przedstawiono wyniki obserwacji stanu izolacji instalacji technicznych w kilkunastu kilkudziesięcioletnich budynkach na terenie Śląska (fot. 1 i fot. 2).



Fot. 1-2. Przykładowe budynki wielorodzinne na terenie Chorzowa i Siemianowic Śląskich; fot. archiwum autora (A.Miros)

Wymagania prawne

Przepisy prawne dotyczące izolacji termicznej instalacji technicznych w budownictwie ogólnym mają zastosowanie również do budynków rewitalizowanych [3]. Z punktu widzenia bezpieczeństwa i ochrony budynków najistotniejszymi wymaganiami stawianymi materiałom wykorzystywanym przy modernizacji są [4]:

  • odporność ogniowa – przewody instalacyjne, łącznie z izolacją techniczną, przechodząc pomiędzy wydzielonymi strefami pożarowymi (przepusty instalacyjne), np. przez ściany czy stropy, osłabiają przegrodę, zwiększając potencjalne ryzyko rozprzestrzenienia się pożaru pomiędzy strefami, dlatego same izolacje techniczne (zastosowane w instalacjach wodociągowych, kanalizacyjnych i ogrzewczych) powinny być wykonane w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie ognia [3, 5], a przepusty przechodzące przez granice stref pożarowych muszą spełniać określone wymagania odporności ogniowej.
    Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych [3] przepusty powinny mieć klasę odporności ogniowej (EI) wymaganą dla elementów oddzielenia pożarowego, czyli powinny być wykonane z materiałów niepalnych i odpowiadać wymaganiom dotyczącym klasy odporności ogniowej przedstawionej w tabeli w § 232.4 ww. rozporządzenia, a w przypadku przepustów o średnicy powyżej 4 cm w ścianach i stropach, dla których jest wymagana klasa odporności ogniowej co najmniej EI 60 lub REI 60, powinny mieć klasę odporności ogniowej (EI) tych elementów (tab. 1);
Tabela 1. Wymagania klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego w zależności od klasy odporności pożarowej budynku [3]
Tabela 1. Wymagania klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego w zależności od klasy odporności pożarowej budynku [3]
  • zapobieganie kondensacji pary wodnej – woda wykraplająca się na powierzchni przewodu np. z zimną wodą, klimatyzacji czy wentylacji może powodować szereg niekorzystnych efektów.
    Przede wszystkim występować może ściekanie nagromadzonej wody, która, w szczególności w budynkach zabytkowych, może spowodować znaczące szkody. Tym bardziej w przypadku, gdy instalacja przebiega w zabudowanym kanale – dłuższe oddziaływanie wilgoci może powodować poważne zniszczenia. Dodatkowo wraz z wilgocią pojawiają się warunki sprzyjające rozwojowi pleśni i grzybów, które nie są pożądane w żadnym budynku, a tym bardziej w obiekcie o znaczeniu zabytkowym. Materiały izolacyjne stosowane w instalacjach, w których istnieje możliwość kondensacji pary wodnej, to przeważnie materiały niepochłaniające wilgoci o strukturze zamkniętokomórkowej i wysokim współczynniku oporu dyfuzji pary wodnej. Utrudniają one przedostanie się wilgoci zawartej w powietrzu pomieszczenia na powierzchnię np. rury transportującej odpowiednio zimne medium, a tym samym kondensację;
Tabela 2. Wymagania izolacji cieplnej przewodów i komponentów (zgodnie z Załącznikiem 2 rozporządzenia [3])
Tabela 2. Wymagania izolacji cieplnej przewodów i komponentów (zgodnie z Załącznikiem 2 rozporządzenia [3])
  • odporność na uszkodzenia mechaniczne – znaczna część instalacji cieplnych, kanalizacyjnych i wentylacyjnych w budynkach wielorodzinnych przebiega przez część wspólną, dostępną dla wszystkich lokatorów. Wiąże się to z problemem tzw. rozmytej odpowiedzialności za utrzymanie odpowiedniego poziomu stanu technicznego budynku, w tym części związanej z izolacją instalacji (dewastacja, uszkodzenia spowodowane zwykłym użytkowaniem).
    Między innymi dlatego izolacje w piwnicach zabezpieczane były zaprawą cementową lub płaszczem z blachy. Obecnie wyroby stosowane do izolacji technicznej albo posiadają płaszcz ochronny (z aluminium bądź tworzywa sztucznego), albo są na tyle trwałe, że nie jest konieczne dodatkowe zabezpieczanie ich powierzchni (oczywiście przy założeniu braku celowych działań uszkadzających izolację);
  • izolacyjność akustyczna – kolejną własnością izolacji instalacji technicznych jest zdolność do redukcji dźwięków powstających w przewodach oraz przez nie przenoszonych. W przypadku instalacji w części wspólnej budynku wyroby stosowane do izolacji technicznej nie są zwykle rozważane pod tym kątem;
  • izolacyjność cieplna – wszystkie budynki, nowe czy poddawane rewitalizacji, podlegają wymaganiom zawartym w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, zatem i wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej, którym podlegają izolacje instalacji technicznych, powinny zostać spełnione – tab. 2 [3].

Czytaj też: Nowoczesne sterowanie ogrzewaniem podłogowym >>>

Zagadnienia związane z doborem odpowiedniej grubości izolacji zgodnej z wymaganiami prawnymi zostały szeroko umówione w publikacji „Grubości termoizolacji w instalacjach technicznych i przemysłowych” [7]. Spełnienie wymagań cieplnych jest o tyle istotne, że w wielu przypadkach obszar instalacji technicznych jest jednym z niewielu, w których termomodernizacja jest możliwa ze względu np. na walory historyczne elewacji budynku.

Literatura

  1. Miros A., Wyzwania stawiane systemom dociepleń wynikające ze zmian w Warunkach Technicznych, „Prace Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych” nr 19, 2014, s. 58–70.
  2. Troi A., Bastian Z., Energy Efficiency Solution for Historic Buildings. A Handook, Birkhauser Verlag GmbH, Basel 2015.
  3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690, z późn. zm.).
  4. Miros A., Izolacje techniczne w obiektach zabytkowych, „Rynek Instalacyjny” nr 10/2016, s. 36–38.
  5. Joniec W., Piony i przepusty instalacyjne, „Izolacje” nr 9/2013.
  6. Miros A., Izolacje techniczne – określanie minimalnej grubości izolacji oraz charakterystyka współczesnych materiałów izolacyjnych, „Izolacje” nr 3/2013, s. 72–76.
  7. Miros A., Grubości termoizolacji w instalacjach technicznych i przemysłowych, „Rynek Instalacyjny” nr 11/2015, s. 24–29.
  8. www.bazaazbestowa.gov.pl.
  9. Azbest w otoczeniu – czym jest i dlaczego należy go usunąć?, www.mr.gov.pl.
  10. PN-EN 14314+A1:2013-07 Wyroby do izolacji cieplnej wyposażenia budynków i instalacji przemysłowych. Wyroby z pianki fenolowej (PF) produkowane fabrycznie. Specyfikacja.
  11. PN-B-20105:2014-09 Izolacja cieplna wyposażenia budynków i instalacji przemysłowych. Wymagania dotyczące projektowania, wykonania i odbioru robót.
  12. PN-EN ISO 12241:2010, Izolacja cieplna wyposażenia budynków i instalacji przemysłowych. Zasady obliczania.

W artykule:

• Wymagania prawne
• Stan techniczny izolacji instalacji technicznych
• Pomiary i parametry cieplne istniejącej izolacji technicznej oraz sposoby ich naprawy

streszczenie

W artykule omówiono wymagania prawne dotyczące izolacji termicznej instalacji technicznych w budynkach rewitalizowanych. Przedstawiono wyniki obserwacji stanu izolacji instalacji technicznych w kilkunastu budynkach na Śląsku oraz sposoby ich naprawy.



abstract

The article contains a discussion of the legal requirements applicable to thermal insulation of technical installations in modernized buildings. The results of the observation of technical insulation conditions in more than ten buildings in the Silesia region were presented, as well as the methods of their repair.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[izolacje techniczne,instalacje,ochrona cieplna,instalacje techniczne,izolacja instalacji,grubość izolacji,warunki techniczne,izolacja termiczna,materiały izolacyjne,termoizolacja,termomodernizacja]

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
Dostęp za pomocą SMS czasowo zawieszony







Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Bezpłatny dostęp dla prenumeratorów magazynu (365 dni) - 0,00 zł
Dostęp do treści elektronicznych portalu rynekinstalacyjny.pl dla prenumeratorów miesięcznika "Rynek Instalacyjny", którzy mają opłaconą roczną prenumeratę papierową.
Bezpłatny dostęp dla prenumeratorów magazynu (730 dni) - 0,00 zł
Dostęp do treści elektronicznych portalu rynekinstalacyjny.pl dla prenumeratorów miesięcznika "Rynek Instalacyjny", którzy mają opłaconą 2-letnią prenumeratę papierową.
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (10 numerów) + roczny dostęp do portalu - 130,00 zł
Prenumerata + dostęp do treści portalu
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (20 numerów) + dwuletni dostęp do portalu - 240,00 zł
Prenumerata + dostęp do treści portalu
Prenumerata edukacyjna - wersja papierowa + NOWOŚĆ: roczny dostęp do portalu - 90,00 zł
dla studentów: prenumerata + dostęp do treści portalu
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 18,00 zł
30-dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści portalu
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 98,00 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści portalu
Prenumerata elektroniczna (730 dni) - 180,00 zł
Dostęp dwuletni do wszystkich treści publikowanych w portalu
Bezpłatny dostęp dla prenumeratorów magazynu (30 dni) - 0,00 zł
Bezpłatny dostęp dla prenumeratorów magazynu (30 dni), tylko w ramach promocji redakcyjnych.
Regulamin korzystania z portalu RynekInstalacyjny.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
   03.12.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Jakie są korzyści z montażu stropów z rekuperacją w salach operacyjnych »

rekuperacja w salioperacyjnej

 



10 pytań o sterowanie ogrzewaniem grzejnikowym » Oszczędzaj nawet do 63% na zużyciu wody »
sterownik do pompy wodnej
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy automatyzacja klimatyzacji musi być droga »

automatyzacja klimatyzacji

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Co proponuje nowoczesna klimatyzacja »

wentylacja

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
5/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - OZE w zakładach WOD-KAN
  • - Filtry antysmogowe do central
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl