Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2019 

Nowa klasyfikacja wysokoskutecznych filtrów powietrza

New classification of high-efficiency air filters
Nowa klasyfikacja filtrów powietrza
Nowa klasyfikacja filtrów powietrza
Fot. NanoWave

W 2017 roku wprowadzono jako normy krajowe normy europejskie zawierające nowe metody badań i klasyfikacji przeciwpyłowych filtrów dla wentylacji ogólnej. Omówiono je w artykule opublikowanym w RI 10/2018. Kolejne nowe normy odnoszące się do filtrów powietrza pojawiły się w Polsce w listopadzie 2018. Jest w nich stosowany zmieniony sposób klasyfikacji wysokoskutecznych filtrów powietrza, jednak nie są to zmiany tak rewolucyjne, jak w przypadku filtrów wstępnych i dokładnych dla wentylacji ogólnej.

W artykule:

• Wykaz norm z grupy PN-EN ISO 29463, które zastąpiły normy z grupy PN-EN 1822 (cztery normy)
• Krótka charakterystyka każdej z wprowadzonych norm

Normy z grupy PN-EN ISO 16890 [6–9] dotyczą filtrów przeciwpyłowych przeznaczonych do wentylacji ogólnej (tab. 1). Nie odnoszą się do filtrów wysokoskutecznych: EPA, HEPA i ULPA, o klasyfikacji opisanej w PN-EN 1822-1:2009E Wysokoskuteczne filtry powietrza (EPA, HEPA i ULPA). Część 1: Klasyfikacja, badanie parametrów, znakowanie [4].
Komisja Techniczna PKN nr 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji zapowiedziała ich nowelizację w roku 2019, zakończoną publikacją planowaną na 31 stycznia 2020 [3].

Mimo tak przedstawionych planów, dużo wcześniej, bo 20 listopada 2018 normy z grupy PN-EN 1822 zostały częściowo zastąpione w Polsce przez grupę nowych norm o numerze PN-EN ISO 29463 (brakuje pierwszego arkusza zawierającego nową klasyfikację filtrów). Są to następuje normy (opublikowane w języku angielskim) [10–13]:

  •  PN-EN ISO 29463-2:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 2: Wytwarzanie aerozolu, urządzenia pomiarowe i statystyka dotycząca zliczania cząstek;
  • PN-EN ISO 29463-3:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 3: Badania materiałów filtracyjnych z płaskich arkuszy;
  • PN-EN ISO 29463-4:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 4: Metoda badania szczelności elementów filtru. Metoda skanowania;
  • PN-EN ISO 29463-5: 2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 5: Metoda badania elementów filtru.

W normie PN-EN ISO 29463-2:2018-11 [10] omówiono zasady wytwarzania ciekłego (wymieniając jako proponowane: DEHS – aerozol estru bis /2-etyloheksylu/ kwasu sebacynowego, PAO – syntetyczny olej polialfaolefinowy, olej parafinowy) oraz stałego (PSL – lateks polistyrenowy) aerozolu testowego wraz ze stosowanymi w tym celu urządzeniami pomiarowymi, jak również przedstawiono metodę statystyczną zliczania cząstek o małej liczbie zdarzeń.

Norma PN-EN ISO 29463-3:2018-11 [11] przedstawia zasady badania płaskich arkuszy filtracyjnych mono- lub polidyspersyjnym aerozolem DEHS lub DOP (DOP – dioktyloftalan). Jako referencyjny wskazano aerozol monodyspersyjny.

W normie PN-EN ISO 29463-4:2018-11 [12] opisano zasady badania szczelności elementów filtrów klasy od ISO 35 H do ISO 75 U, przedstawiając jako referencyjną procedurę badawczą zwaną zazwyczaj „metodą skanowania“.

W załącznikach opisano inne metody badania szczelności, takie jak:

  • test za pomocą strużki olejowej (Załącznik A normatywny),
  • fotometryczne badanie szczelności (Załącznik B normatywny), stosowane dla filtrów HEPA o klasach od ISO 35 H do ISO 45 H;
  • badanie szczelności za pomocą aerozolu stałego PSL (Załącznik E informacyjny).

Badania opisane w Załączniku E dotyczą przede wszystkim filtrów stosowanych w systemach klimatyzacji pomieszczeń czystych, gdzie wytwarza się półprzewodniki, dla których aerozole olejowe używane w metodach standardowych mogą stanowić potencjalne ryzyko.

PN-EN ISO 29463-5:2018-11 [13] określa referencyjną procedurę badania skuteczności filtrów odniesioną do najbardziej penetrujących wielkości cząstek aerozolu (MPPS Most Penetrating Particle Size). W Załączniku B (informacyjnym) zamieszczono wytyczne dotyczące badania i klasyfikacji filtrów na podstawie wielkości cząstek o średnicy mniejszej niż 0,1 µm, a w Załączniku C (normatywnym) – filtrów zawierających materiały filtracyjne wykonane z naładowanych włókien syntetycznych.

W tab. 1 zamieszczono nową klasyfikację filtrów dla wentylacji ogólnej i jej porównanie z PN-EN 779:2012E [5], zaproponowane w roku 2018 przez stowarzyszenie Eurovent [1].

Tabela 1. Porównanie klasyfikacji filtrów przeciwpyłowych dla wentylacji ogólnej według PN-EN 779:2012E i PN-EN ISO 16890-1:2017E na podstawie dokumentu Eurovent 4/23 [1]
Tabela 1. Porównanie klasyfikacji filtrów przeciwpyłowych dla wentylacji ogólnej według PN-EN 779:2012E i PN-EN ISO 16890-1:2017E na podstawie dokumentu Eurovent 4/23 [1]

Mimo że norma międzynarodowa ISO 29463 [2] nie została jeszcze przyjęta jako norma polska, zamieszczona w niej klasyfikacja jest już cytowana np. w PN-EN ISO 16890-3:2017 [8] m.in. w celu określenia klasy filtra w układzie badawczym dla filtrów do wentylacji ogólnej (filtr HEPA – klasy ISO 40 H według ISO 29463-1 lub o wyższej skuteczności) lub wśród zamieszczonych definicji (filtry HEPA – filtry o właściwościach zgodnych z filtrami klasy ISO 35H – ISO 45H).

W normie ISO 29463-1 [2] pojawiły się trzy grupy filtrów – EPA (Efficient Particulate Air filter – filtr skuteczny), HEPA (High Efficient Particulate Air filter – filtr wysokoskuteczny) i ULPA (Ultra Low Penetration Air filter – filtr powietrza o bardzo niskiej penetracji), ale klasyfikacja została zagęszczona i w każdej z grup znajdzie się więcej klas filtrów w porównaniu z PN-EN 1822-1:2009 [4]: w grupie EPA – cztery zamiast trzech, w grupie HEPA – cztery zamiast dwóch, w grupie ULPA – pięć zamiast trzech. Filtr klasy E10 według PN-EN 1822-1:2009E został wymieniony w normie ISO 29463-1, ale nie został objęty klasyfikacją (brak nowego oznaczenia ISO).

Wprowadzone rozszerzenia klasyfikacji pozwalają uwzględnić wymagania pozaeuropejskich członków ISO (m.in. USA i Japonii). Przedstawiona w normie ISO 29463-1:2017 [2] metodyka testów pochodzi z normy EN 1822:2009 (PN-EN 1822:2009 [4]) i odnosi się do cząstek oznaczonych jako MPPS (Most Penetrating Particle Size) – cząstek najbardziej penetrujących, czyli o wymiarach, dla których krzywa skuteczności frakcyjnej osiąga minimum. Podstawowym aerozolem testowym jest nadal aerozol ciekły DEHS lub PAO (polialfaolefina).

Do badania przecieków można także stosować aerozol stały.

Czytaj też: Nowa klasyfikacja filtrów powietrza dla wentylacji ogólnej >>>

Do badania przecieku (określanie penetracji miejscowej) przeprowadzanego metodą przeszukiwania ze zliczaniem cząstek jedynie dla filtrów klasy ISO 35H i ISO 45H (H13 i H14) jako alternatywna może być stosowana metoda badania testem strugi olejowej. Zgodnie z [2] przeszukiwanie można przeprowadzić z użyciem fotometru zamiast licznika cząstek.

Klasyfikacja filtrów opiera się na ocenie skuteczności w odniesieniu do cząstek MPPS, ustalonej indywidualnie dla filtrów z grupy H i U. W przypadku filtrów E o niższej skuteczności klasyfikacja opiera się na statystycznym testowaniu próbek pod kątem skuteczności zamiast pojedynczego testowania filtrów.

Filtry są przyporządkowane do określonej klasy na podstawie wartości skuteczności całkowitej. Wartości graniczne (tab. 2) nie mogą być przekroczone ani w przypadku wartości całkowitej, ani wartości miejscowych.

Tabela 2. Klasyfikacja skutecznych i wysokoskutecznych filtrów powietrza zgodnie z ISO 29463-1 [2] oraz porównanie z klasyfikacją według PN-EN 1822-1 2009 [4]
Tabela 2. Klasyfikacja skutecznych i wysokoskutecznych filtrów powietrza zgodnie z ISO 29463-1 [2] oraz porównanie z klasyfikacją według PN-EN 1822-1 2009 [4]

Podsumowanie

Wprowadzone w listopadzie 2018 normy z grupy PN-EN ISO 29463, w odróżnieniu od norm dotyczących filtrów dla wentylacji ogólnej PN-EN ISO 16890, poza zagęszczeniem klasyfikacji filtrów EPA, HEPA, ULPA mającym na celu jej ujednolicenie na świecie, nie wprowadzają znacznych zmian w stosowanych dotychczas metodach badania filtrów powietrza. Jednak bez pierwszej części normy ISO 29463-1, która zostałaby przyjęta jako norma polska, zawierającej nową klasyfikacją filtrów wysokoskutecznych, nasza wiedza na ten temat jest niekompletna, szczególnie że nowe nazewnictwo klas filtrów wysokoskutecznych jest już stosowane w innych krajowych normach.

Zagadnienia dot. filtrów dla wentylacji ogólnej zostały omówione w RI 10/2018 [14]

Literatura

  1. EUROVENT 4/23, 2017, Selection of EN ISO 16890 rated air filter classes for general ventilation applications, II wyd. popr., 1.10.2018.
  2. ISO 29463-1:2017 High efficiency filters and filter media for removing particles from air. Part 1: Classification, performance, testing and marking.
  3. Plany Komisji Technicznej nr KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji na rok 2020.
  4. PN-EN 1822-1:2009 Wysokoskuteczne filtry powietrza (EPA, HEPA i ULPA). Część 1: Klasyfikacja, badanie parametrów, znakowanie.
  5. PN-EN 779:2012 Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej. Określanie parametrów filtracyjnych.
  6. PN-EN ISO 16890-1:2017-01 Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej. Część 1: Specyfikacje techniczne, wymagania i system klasyfikacji skuteczności określony na podstawie wielkości cząstek pyłu (ePM).
  7. PN-EN ISO 16890-2:2017-01 Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej. Część 2: Pomiar skuteczności filtracji w funkcji wymiaru cząstek oraz oporu przepływu powietrza.
  8. PN-EN ISO 16890-3:2017-01 Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej. Część 3: Określanie skuteczności filtracji metodą grawimetryczną i oporu przepływu powietrza w zależności od masy zatrzymywanego pyłu.
  9. PN-EN ISO 16890-4:2017-01 Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej. Część 4: Metoda kondycjonowania mająca na celu wyznaczenie minimalnej badawczej skuteczności filtracji w funkcji wymiaru cząstek.
  10. PN-EN ISO 29463-2:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 2: Wytwarzanie aerozolu, urządzenia pomiarowe i statystyka dotycząca zliczania cząstek.
  11. PN-EN ISO 29463-3:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 3 : Badania materiałów filtracyjnych z płaskich arkuszy.
  12. PN-EN ISO 29463-4:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 4: Metoda badania szczelności elementów filtru. Metoda skanowania.
  13. PN-EN ISO 29463-5:2018-11 Wysokoskuteczne filtry i materiały filtracyjne do usuwania cząstek z powietrza. Część 5: Metoda badania elementów filtru.
  14. Charkowska A., Nowe klasyfikacje filtrów powietrza. Filtry dla wentylacji ogólnej, „Rynek Instalacyjny” 10/2018, s. 46–52.
Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[filtry powietrza, powietrze, wentylacja ogólna, klasyfikacja filtrów powietrza, przeciwpyłowe filtry dla wentylacji ogólnej]

   11.12.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czego możesz się spodziewać po nowych kurtynach powietrznych »

systemy wentylacyjne

 



Jesteś instalatorem praktykującym? Skorzystaj z usłaug tej hurtowni »

Wybierz klimatyzator dopasowny do wymagań pomieszczenia »
klimatyzatory klimatyzacja
docenim jakość » korzystam z udogodnień »

 


Poznaj nowinki z branży HVAC »

klimatyzatory

 



4 sposoby zastosowania wymienników ciepła »

Na czym polega automatyzacja instalacji  w technice budowlnej »
wymienniki ciepła systemy kanalizacyjne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Grzejnik czy podłogówka - czym ogrzewać? »

ogrzewanie hybrydowe

 



Jak prawidłowo odizolować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

Zdradzamy 3 funkcje ultra nowoczesnych klimatyzatorów »
produkcja studni wodomierzowych film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Znajdź sposób na walkę z wilgocią w łazience »

wentylatory do łazienke

 



Poznaj sposób na optymalizację strat energii »

Jakie są korzyści płynące ze stosowania pomp wodnych »
pompy cyrkulacyjne pompy wodne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zaprojektować niezawodne instalacje w budynku »

innowacyjne projektowanie instalacji

 



Wentylacja w przemyśle - poznaj jej arkana »

Dobierz wielogazowy detektor podtynkowy »
wentylatory detektor gazów
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Elektryka nie jest Ci obca? Dołącz do klubu »

klub instalatora

 



Dobierz urządzenie tłoczące do pomieszczenia » Jaki rekuperator nadaje się do budynków jednorodzinnych »
kanalizacja centrale rekuperacyjne
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne kotły na gaz i paliwa stałe
  • - Dezynfekcja powietrza wentylacyjnego
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl