Systemy instalacyjne – materiały i techniki łączenia

Nowe techniki łączenia - złączki
Nowe techniki łączenia - złączki
Fot. Idmar

Nowe techniki łączenia i nowe materiały zmieniły pracę instalatorów. Instalacje są wykonywane szybko, estetycznie i z gwarancją szczelności. Rynek jest zdominowany przez kompletne systemy rur i złączek danych producentów. Przeważają systemy wielowarstwowe i z tworzyw, ale solidną pozycję cały czas utrzymuje miedź.

Systemy instalacyjne z połączeniami nierozbieralnymi wypierają z rynku technikę połączeń gwintowanych i lutowanych oraz zgrzewanych, oczywiście tam, gdzie jest to możliwe. Dzisiaj liczy się szybki montaż i wysoka pewność połączeń. A to wpływa na koszt prac montażowych – dobre ekipy potrafią wykonać prace montażowe w nowych technologiach klika razy szybciej niż inne tradycyjnymi technikami. Ponadto inwestorzy nie godzą się na stosowanie instalacji narażonych na ryzyko korozji czy rozszczelnienia. Systemy instalacyjne różnią się rozszerzalnością cieplną, elastycznością, odpornością na niskie i wysokie temperatury i ciśnienie oraz pęknięcia naprężeniowe. Z tych właściwości wynikają nie tylko różne zastosowania, ale też różne sposoby łączenia i zasady prowadzenia rur. Informacje o tym, jak obliczać kompensacje, gdzie stosować podpory i jakie, producenci podają w swoich materiałach.

Elastyczność przewodów z giętkich tworzyw i wielowarstwowych, a nawet miedzianych o małych średnicach sprawiła, że technika prowadzenia rur nie wymaga wykonywania wielu pracochłonnych czynności, jak w przypadku tradycyjnych sztywnych, grubościennych rur stalowych. Kolejny atut przewodów giętkich to ich mały ciężar – co jest ważne podczas transportu i wnoszenia. To, że można im nadawać praktycznie dowolne kształty, sprawia, że nie trzeba używać wielu złączek. Z wyborem danego systemu instalacyjnego wiąże się metoda łączenia i tym samym cena jego elementów. Jednak, zwłaszcza przy dużych inwestycjach, czas i gwarancja szczelności są ważniejsze.

Czytaj też: Wymienniki płytowe – doskonalenie technologii wymiany ciepła >>

Materiały

PE-X – polietylen sieciowany to jeden z często używanych materiałów do produkcji przewodów. PE-X (z poprzecznymi wiązaniami w łańcuchu polimerów) wykonywany jest z polietylenu o wysokiej gęstości (PE-HD – High Density Poliethylene). Obecnie oferowany jest z warstwami antydyfuzyjnymi, które, tak jak aluminium w przewodach PEX/AL/PEX, wzmacniają całość i wytrzymują ciśnienie przekraczające nawet 70 barów, mogą pracować w temperaturze nieprzekraczającej 90–95°C i zachowują elastyczność do –10°C. Mają też mniejszą przenikalność cieplną od metali, tym samym tracą mniej energii, zanim dotrze ona do grzejnika. Rury z PE-X mogą być łączone z przewodami stalowymi i miedzianymi, a złączki z tworzywa nie wchodzą w reakcje elektrochemiczne z metalami.

PE-RT to także polietylen stosowany do produkcji rur – jest tańszy i bardziej elastyczny niż polietylen sieciowany. Wysoka elastyczność sprawia, że można go łatwo kształtować w pętle i tym samym jest stosowany do budowy ogrzewania płaszczyznowego – podłogowego i ściennego. Powłoki antydyfuzujne wykonywane są w nim ze specjalnych warstw tworzyw.PP i PP-R – polipropylen ma większą wytrzymałość i sztywność niż polietylen i jest odporny na działanie wielu związków chemicznych. W temperaturze bliskiej 0°C staje się jednak kruchy i podatny na uszkodzenia udarowe. Jest także wrażliwy na promieniowanie UV. Z tych względów stosuje się go głównie do układania pionów, gałązek i podejść. Wytrzymuje maksymalną temperaturę medium 90°C. W instalacjach c.o. stosuje się tzw. rury stabilizowane, czyli z wkładką z aluminium lub włókna szklanego. Przewody z PP łączone są poprzez zgrzewanie lub za pomocą łączników gwintowanych i kołnierzowych.

PB – polibutylen jest odporny na uderzenia i nie odkształca się pod wpływem długotrwałych obciążeń, jest też odporny na zamarzanie wody w instalacji – w miejscu korka lodowego rozszerza się, a po jego rozmarznięciu rura wraca do pierwotnego kształtu. Wytrzymuje temperaturę medium do 90–95°C i jest elastyczny nawet do –15°C. Przewody z PB można wyginać i prowadzić niemal jak kable elektryczne, co pozwala ograniczyć liczbę połączeń. Ale wymaga to stosowania dużej liczby mocowań ze względu na pamięć kształtu. Dyfuzji tlenu zapobiega powłoka z kopolimerów winylowo-alkoholowych (EVOH). Takie rozwiązanie stosuje się w przewodach do ogrzewania podłogowego. Materiał stosowany także w instalacjach wody lodowej, wodociągowych i c.o. oraz w ogrodnictwie.

Systemy wielowarstwowe – łączy je fakt, że wewnętrzna i zewnętrzna warstwa przewodu wykonywane są najczęściej z tworzyw, a środkowa z metalu lub tworzywa nieprzepuszczającego tlenu (antydyfuzyjna i/lub stabilizująca). Do oznaczenia systemów wielowarstwowych stosuje się skróty nazw materiałów użytych do ich produkcji wskazujące na kolejność warstw materiałów, np.: PEX/AL/PEX, PP-R/AL/PP-R, PP-R/AL/PP, PEX/AL/PE-HD, PE-RT/AL/PE-HD, PE-RT/AL/PE-RT, PE-RT z EVOH itd. Producenci w oznaczeniach podają też niekiedy rodzaj sieciowania – ­PE-Xa, PE-Xb czy PE-Xc. W opisach wymienia się też warstwy kleju zespalające materiały właściwe. 

Wykorzystanie różnych materiałów do produkcji przewodów nadaje im zupełnie nowe właściwości. Na przykład rury PEX/AL/PEX mają cechy plastyczne: zachowują nadany kształt, dają się łatwo wyginać i nie wymagają tak dużej liczby mocowań, jak zwykły PE czy PE-X. Z kolei przewód z PB z warstwą z kopolimerów winylowo-alkoholowych (EVOH) jako warstwą antydyfuzyjną i warstwą z PP zbrojonego włóknem szklanym jako warstwą stabilizującą ma zupełnie inne właściwości niż przewód wykonany tylko z PB. Odrębną grupę stanowią przewody miedziane pokryte tworzywem.

PVC – polichlorek winylu to materiał powszechnie stosowany do produkcji przewodów sanitarnych. Wykonuje się je z twardego polichlorku winylu (PVC-U) oraz polichlorku winylu chlorowanego (PVC-C). Z tych tworzyw produkowane są rury do instalacji wodnych i kanalizacyjnych o różnych zakresach ciśnień (cienko- i grubościenne) w szerokim zakresie średnic.

Stal – przewody gwintowane ze stali ocynkowanej i czarnej stosowane są coraz rzadziej. Nawet w instalacjach tryskaczowych stosuje się przewody ze stali węglowej łączone techniką zaprasowywania. Przewody cienkościenne ze stali nierdzewnej łączone złączkami zaprasowywanymi są wykorzystywane także do budowy instalacji wodociągowych i c.o.

Miedź to materiał trwały, a jednocześnie lekki i giętki, co ułatwia układanie przewodów, ale wymaga dobrego mocowania. Główną przewagą miedzi nad tworzywami jest odporność na wysoką temperaturę. Oferowane są też rury miedziane w osłonach z tworzywa. Systemy instalacyjne z miedzi wykonuje się z rur twardych, półtwardych i miękkich. Do instalacji c.o. z grzejnikami używane są najczęściej przewody twarde, a ogrzewanie podłogowe wykonuje się z rur miękkich. Przewody miedziane można łączyć za pomocą łączników do lutowania (luty miękkie i twarde) i zaciskowych. Te ostatnie mogą być wykonane w wariantach zaciskowych skręcanych, samozaciskowych i zaprasowywanych. Oferowane są także łączniki przejściowe z jedną końcówką gwintowaną do połączeń rur miedzianych z innymi materiałami. Gwinty mogą być rurowe – ze szczelnością uzyskiwaną na samym gwincie oraz walcowe – z uszczelnieniem doczołowym.

[energia, systemy instalacyjne, rury, złączki, systemy wielowarstwowe, instalator, narzędzia instalacyjne]

   02.01.2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie



Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

Czy wiesz, jakich błędów unikać przy instalacji? »

zawory antyskażeniowe
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


 Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

izolacje w instalacji


 


Czy bezdotykowy design stanie się standardem? »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »
armatura bezdotykowa
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Zbliża się zima 100-lecia? Z jakim urządzeniem zaoszczędzisz najwięcej »

oszczednosc energii



O czym dowiesz się na międzynarodowym spotkaniu instalatorów »

Czy wiesz, na której platformie znajdziesz niezbędne narzędzia dla instalatora i dostaniesz 500zł »
 
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zrobić kiedy nie możesz pozbyć się wody z wycieku »

wyciek z rury


 


Jaki wybrać płyn do instalcji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »
panele fotowoltaiczne ochrona przed pożarem
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zabezpieczyć dylatację przed pożarem »

dyletacja

 



Do 77% oszczędności na zużyciu energii »

Z poradnika hydraulika - gdzie kupisz sprawdzony sprzęt »

cichy oszczedny klimatyzator hydraulik
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


 


Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Upały dają się we znaki! Co lepsze? Centrala wentylacyjna czy rooftop? »
kanalizacja wentylatory
wiem więcej » poznaj dziś »

 



Poznaj metody na oszczędność wody »

W czym tkwi sedno w projektowaniu instalacji grzewczej »
produkcja studni wodomierzowych
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
9/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 9/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Instalacje PV z magazynami energii
  • - Wentylacja obiektów gastronomicznych
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

e-book

" Kotły na biomasę i biopaliwa "

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl