Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2019 

Zadania inżynierów inżynierii środowiska w procesie wielokryterialnej certyfikacji budynków

The role of environmental engineers in sustainable building certification
Zadania inżynierów inżynierii środowiska w procesie wielokryterialnej certyfikacji budynków
Zadania inżynierów inżynierii środowiska w procesie wielokryterialnej certyfikacji budynków
Fot. pixabay.com

W Polsce coraz chętniej stosuje się wielokryterialną certyfikację budynków pod kątem spełnienia szeroko rozumianych kryteriów budownictwa zrównoważonego. Wykorzystywane systemy certyfikacji, takie jak BREEAM, LEED, WELL, DGNB, HQE czy GBS, kładą duży nacisk na aspekty związane z inżynierią środowiska.

W artykule:

• Systemy wielokryterialnej certyfikacji budynków
• Zakres oceny wielokryterialnej budynków
• Zadania inżynierów inżynierii środowiska

Osiągnięcie założonych celów i uzyskanie przez budynek certyfikatu jest w znacznej mierze zasługą działań podjętych przez inżynierów inżynierii środowiska i opiera się na kooperacji wielu branż w procesie projektowania zintegrowanego w trybie spotkań, dialogu i współpracy, z wykorzystaniem nowoczesnych platform roboczych (np. BIM).

Systemy wielokryterialnej certyfikacji budynków

Systemy wielokryterialnej certyfikacji budynków (oznaczone w dalszej części artykułu skrótem WCB) definiują wymagania, jakie muszą spełniać obiekty budowlane, aby ubiegać się o miano budynków zrównoważonych. Budynki takie mają być w uproszczeniu energooszczędne oraz przyjazne użytkownikom i środowisku. Potwierdzeniem osiągnięcia tych celów jest uzyskanie przez budynek certyfikatu w wybranym systemie WCB. Pomimo że akredytacja taka nie jest obowiązkowa, inwestorzy coraz częściej decydują się z niej skorzystać, żeby marketingowo uatrakcyjnić budynek, obniżyć koszty użytkowania lub wdrożyć własne priorytety ekologiczne.

Coraz więcej inwestycji budowlanych bierze udział w procesach WCB. W Polsce najpopularniejsze systemy certyfikacji to: brytyjski BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Metod), amerykańskie WELL oraz LEED (Leadership in Energy and Environmental Design), niemiecki DGNB (Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen), francuski HQE (Haute Qualité Environnementale) oraz wdrażany obecnie polski GBS (Green Building Standard). W Polsce jako pierwsze przyznano certyfikaty w systemach LEED i BREEAM (w roku 2010), następnie pojawiały się HQE (2015), DGNB i GBS (2016) oraz WELL (2017). Liczba budynków z certyfikatami wielokryterialnymi w Polsce wciąż rośnie (rys. 1), co potwierdza zainteresowanie rozwiązaniami zrównoważonego budownictwa. Obecnie już ponad 500 obiektów posiada certyfikat WCB [1].

Rys. 1. Rosnąca liczba budynków posiadających certyfikat WCB w Polsce w latach 2014–2018 (dane wg [1, 8])
Rys. 1. Rosnąca liczba budynków posiadających certyfikat WCB w Polsce w latach 2014–2018 (dane wg [1, 8])

Czytaj też: Projekt i wykonanie niemal zeroenergetycznego zespołu szkolno-przedszkolnego >>

Głównym celem systemów WCB jest wprowadzanie korzystnych zmian w sposobie projektowania, wznoszenia oraz użytkowania budynków, ze szczególnym naciskiem na zachowanie równowagi pomiędzy czynnikami energetycznymi, środowiskowymi, ekonomicznymi i społecznymi (rys. 2). Systemy te stworzono jako uniwersalne narzędzia dla efektywnego planowania oraz wielokryterialnej oceny budynków pod kątem spełnienia postulatów budownictwa zrównoważonego.

Rys. 2. Podstawowe kategorie procesu WCB związane z inżynierią środowiska
Rys. 2. Podstawowe kategorie procesu WCB związane z inżynierią środowiska

W systemach WCB budynek może uzyskać certyfikat na jednym z kilku poziomów (np. Good, Very Good, Excellent i Outstanding czy Silver, Gold i Platinium), stosownie do stopnia, w jakim spełniono kryteria certyfikacji. Swoim zakresem systemy WCB obejmują różne typy budynków: mieszkalne i niemieszkalne, nowe i istniejące, projektowane, budowane oraz poddawane przebudowie, od poziomu pojedynczego wnętrza aż po wielobudynkowe założenia urbanistyczne.

Spełnianie wymagań WCB nie stoi w sprzeczności z przepisami krajowymi, normami czy warunkami technicznymi. Spełniając kryteria certyfikacji, uzyskuje się budynki o lepszych właściwościach energetycznych czy komfortu wewnętrznego niż wymagane przepisami krajowymi.

Zakres oceny wielokryterialnej budynków

W procesie WCB ocenie poddawane są aspekty i udogodnienia z zakresu zrównoważonego budownictwa, ujęte w kategoriach specyficznych dla danego systemu certyfikacji. Jak wspomniano wcześniej, wiele z nich dotyczy bezpośrednio dziedziny inżynierii środowiska (IŚ). 

Zaangażowanie inżynierów inżynierii środowiska w realizację kryteriów systemów wielokryterialnejcertyfikacji budynków
Rys. 3. Zaangażowanie inżynierów inżynierii środowiska w realizację kryteriów systemów wielokryterialnej certyfikacji budynków (na podst. [1–9])

Na rys. 3 zestawiono kategorie wymagań występujące w systemach wielokryterialnej certyfikacji budynków BREEAM, LEED, WELL, DGNB, HQE i GBS. Pomimo różnej liczby kategorii wymagań w poszczególnych systemach certyfikacji (od 4 w HQE i GBS do 10 w LEED) widoczna jest ich zbieżność ideologiczna.

W celu zobrazowania udziału i zadań inżynierów inżynierii środowiska w certyfikowanej inwestycji, kolorem zielonym zaznaczono kategorie, które zawierają wymagania mocno związane z IŚ, a kolorem żółtym te, w których wypełnianiu branża współuczestniczy. Duża liczba i zakres wyróżnionych kategorii wskazują na ważną rolę przypisywaną inżynierii środowiska w idei budownictwa zrównoważonego. Oznacza to również duże zapotrzebowanie na eksperckie usługi inżynierów IŚ, nie tylko w standardowym projektowaniu, ale również w zaawansowanych pracach koncepcyjnych, analizach wariantowych oraz opracowywaniu innowacyjnych rozwiązań. Inżynieria środowiska jest bardzo szeroką dziedziną, a jej inżynierowie, w ramach certyfikowanej inwestycji, odpowiedzialni są zarówno za skalę mikro (np. komfort cieplny, jakość powietrza wewnętrznego), jak i makro (np. wpływ inwestycji na środowisko).

Zadania inżynierów inżynierii środowiska

Z punktu widzenia procesu wielokryterialnej certyfikacji budynków inżynierowie IŚ realizują odpowiedzialne zadania, działają na wielu polach, a ich praca ma konkretny wpływ na spełnienie wymagań i osiągnięcie założonych celów. Poniższy przegląd wymagań opisanych w grupach kryteriów poszczególnych systemów certyfikacji potwierdza duże zaangażowanie i szeroki obszar odpowiedzialności inżynierów IŚ.

BREEAM 

Opracowany w Wielkiej Brytanii system certyfikacji BREEAM koncentruje się na ocenie jakości procesu inwestycyjnego jako środka do stworzenia budynku energooszczędnego, przyjaznego środowisku na każdym etapie swojego życia. BREEAM składa się z 10 kategorii wymagań dotyczących budynku i jego szeroko rozumianego otoczenia [2, 9]. Aż osiem kategorii stawia zadania inżynierom IŚ (oznaczono je na rys. 3 kolorem zielonym i żółtym), a tylko dwie nie angażują inżynierów IŚ (oznaczone kolorem szarym).

W trzech kategoriach oznaczonych kolorem zielonym inżynierowie IŚ spełniają wymagania certyfikacji:   

  • 3. Energia – odpowiednio projektując systemy i instalacje budynkowe w celu ograniczenia w nich zużycia energii, redukcji emisji CO2 (tzw. low carbon design) oraz wyposażając je w monitoring zużycia energii (energii elektrycznej, ciepła, chłodu i paliw);   
  • 5. Woda – opracowując odpowiednie rozwiązania techniczne, wprowadzając systemy monitoringu zużycia wody we wszystkich systemach budynkowych, ograniczając jej zużycie, minimalizując ryzyko nieszczelności i wycieków oraz stosując systemy sygnalizacji wycieków wody;   
  • 9. Odpady – planując procedury gospodarki odpadami, przeciwdziałania ich powstawaniu oraz ich recyklingu lub ponownego wykorzystania.

W pięciu kategoriach, oznaczonych kolorem żółtym, do inżynierów IŚ należy spełnienie części wymagań dotyczących:   

  • 1. Zarządzanie – ograniczania kosztów cyklu życia projektowanych systemów budynkowych oraz stworzenia dla nich planów obsługi i serwisów;   
  • 2. Zdrowie i dobre samopoczucie – stosowania rozwiązań zapewniających dobrą jakość powietrza wewnętrznego, komfort cieplny i akustyczny oraz przeciwdziałających zagrożeniom wynikającym z rozwoju mikroorganizmów i skażenia wody (w tym bakterii Legionella) w projektowanych systemach budynkowych;   
  • 7. Wykorzystanie terenu i ekologia – uwzględnienia wykonanych przez ekologa: oceny wartości ekologicznej terenu, planów ochrony istniejących i nowych siedlisk przyrodniczych oraz zaplanowania działań i rozwiązań ograniczających wpływ obiektu na środowisko podczas jego realizacji i użytkowania;   
  • 8. Zanieczyszczenia – kategoria obligująca do wyboru odpowiednich czynników chłodniczych i zastosowania rozwiązań zapobiegających ich wyciekom do środowiska, opracowania rozwiązań ograniczających ryzyko zalania i podtopienia terenu inwestycji, przeciwdziałających wzmożonemu odprowadzaniu wody deszczowej, redukujących emisję NOz oraz zapobiegających zanieczyszczeniu hałasem przez projektowane instalacje i systemy;   
  • 10. Innowacje – ta kategoria opisuje raczej możliwość podniesienia oceny certyfikacyjnej niż wymagania czy kryteria. Inżynierowie IŚ mogą zapewnić dodatkowe punkty w systemie WCB np. poprzez zastosowanie innowacyjnych rozwiązań, technologii czy procedur w projektowanych przez nich systemach i instalacjach.

LEED 

W systemie akredytacji LEED branża IŚ obecna jest aż w sześciu z siedmiu kategorii wymagań certyfikacyjnych [3, 9]. W trzech oznaczonych na zielono (rys. 3) inżynierowie IŚ pracują nad wypełnieniem wszystkich lub większości kryteriów, a w trzech oznaczonych kolorem żółtym – nad ich częścią. W zielonych kategoriach:

  • 2. Efektywne wykorzystanie wody – zawarte są wymagania: stworzenia systemów o niskim zapotrzebowaniu na wodę, stosowania wodooszczędnej armatury, wież chłodniczych i innych urządzeń, zarówno w instalacjach HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja), wody użytkowej, jak i podlewania zieleni; 
  • 3. Energia i atmosfera – opisane są wymagania, które inżynierowie IŚ spełniają poprzez: ograniczanie zapotrzebowania na energię pierwotną w projektowanych systemach HVAC, stosowanie w nich systemów monitorowania zużycia energii, stosowanie centralnego zarządzania popytem energii, wykorzystanie energii odnawialnej, określenie unikniętej emisji dwutlenku węgla, projektowanie rozwiązań ograniczających niszczenie warstwy ozonowej oraz planowanie i przeprowadzanie złożonych procedur odbiorowych;   
  • 5. Jakość środowiska wewnętrznego – inżynierowie IŚ realizują wymagania poprzez projektowanie systemów zapewniających odpowiednią jakość powietrza wewnętrznego na poziomie uzdatniania powietrza oraz eksploatacji budynku, ograniczających rozprzestrzenianie dymu tytoniowego, minimalizujących zanieczyszczenie hałasem i zapewniających utrzymanie komfortu cieplnego.

Dodatkowo inżynierowie IŚ współuczestniczą w wypełnianiu wymagań opisanych w trzech kategoriach, oznaczonych na rys. 3 kolorem żółtym:   

  • 1. Zrównoważona lokalizacja – gdzie inżynierowie IŚ wspólnie z innymi specjalistami wybierają lokalizację inwestycji poza terenami wrażliwymi ekologicznie na rzecz powtórnego wykorzystania terenów wcześniej zagospodarowanych, opracowują technologie remediacji gruntu, uwzględniają plan ochrony siedlisk przyrodniczych, opracowują rozwiązania zapobiegające rozprzestrzenianiu się pyłów, erozji gleby i jej spływaniu w czasie realizacji inwestycji, wykonują analizy klimatu i zanieczyszczeń środowiska w miejscu inwestycji, współtworzą opinie na temat ryzyka zalania i powodzi oraz ilości wód opadowych, tworzą strategie zarządzania wodą deszczową i uczestniczą w planowaniu zielonych przestrzeni wokół budynku;   
  • 4. Materiały i surowce – gdzie inżynierowie IŚ wybierają i projektują systemy o najniższym koszcie cyklu życia, planują gospodarowanie i zarządzanie odpadami, ich ponowne użycie oraz recykling, opracowują procedury i rozwiązania ograniczające ryzyko zanieczyszczenia rtęcią z odpadów oraz przygotowują rozwiązania dające możliwość zmian funkcjonalnych w budynku bez pogorszenia jego standardu;   
  • 6. Innowacyjność projektu – podobnie jak w poprzednim systemie WCB kategoria ta opisuje możliwości podniesienia oceny certyfikacyjnej, co inżynierowie IŚ mogą zapewnić poprzez zastosowanie innowacyjnych rozwiązań, technologii czy procedur w projektowanych przez nich systemach i instalacjach.
Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[certyfikacja, certyfikaty, systemy certyfikacji, budynki, WCB]

   12.02.2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czego możesz się spodziewać po nowych kurtynach powietrznych »

systemy wentylacyjne

 



Jesteś instalatorem praktykującym? Skorzystaj z usłaug tej hurtowni »

Wybierz klimatyzator dopasowny do wymagań pomieszczenia »
klimatyzatory klimatyzacja
docenim jakość » korzystam z udogodnień »

 


Poznaj nowinki z branży HVAC »

klimatyzatory

 



4 sposoby zastosowania wymienników ciepła »

Na czym polega automatyzacja instalacji  w technice budowlnej »
wymienniki ciepła systemy kanalizacyjne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Grzejnik czy podłogówka - czym ogrzewać? »

ogrzewanie hybrydowe

 



Jak prawidłowo odizolować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

Zdradzamy 3 funkcje ultra nowoczesnych klimatyzatorów »
produkcja studni wodomierzowych film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Znajdź sposób na walkę z wilgocią w łazience »

wentylatory do łazienke

 



Poznaj sposób na optymalizację strat energii »

Jakie są korzyści płynące ze stosowania pomp wodnych »
pompy cyrkulacyjne pompy wodne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zaprojektować niezawodne instalacje w budynku »

innowacyjne projektowanie instalacji

 



Wentylacja w przemyśle - poznaj jej arkana »

Dobierz wielogazowy detektor podtynkowy »
wentylatory detektor gazów
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Elektryka nie jest Ci obca? Dołącz do klubu »

klub instalatora

 



Dobierz urządzenie tłoczące do pomieszczenia » Jaki rekuperator nadaje się do budynków jednorodzinnych »
kanalizacja centrale rekuperacyjne
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
9/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 9/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - WT 2021 w typowych projektach
  • - Regulacja ciśnienia i strumienia powietrza
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl