Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach

Izolator sieciowy z możliwością nadzoru – zawór antyskażeniowy BA
Izolator sieciowy z możliwością nadzoru – zawór antyskażeniowy BA
Fot. Socla

Woda w instalacjach narażona jest na wtórne zanieczyszczenie, związane po pierwsze z kondycją fizykochemiczną i mikrobiologiczną przewodów, przez które przepływa, a po drugie z przepływem zwrotnym z instalacji zawierającej wodę nienadającą się do celów spożywczych. Zgodnie z prawem instalacja wodociągowa musi być zabezpieczona przed takim zanieczyszczeniem przy zastosowaniu urządzeń spełniających odpowiednie wymagania.

W artykule:

• Ochrona przed przepływem zwrotnym zgodna z prawem
• Jakie zastosowanie, takie zabezpieczenie
• Zawór odpowiedniej jakości

Zanieczyszczenie wtórne wody wodociągowej może wystąpić w wyniku wymywania ze ścianek przewodów substancji wchodzących w ich skład, namnażania mikroorganizmów lub przepływu zwrotnego – zawracania do instalacji wodociągowej płynu niespełniającego wymagań dla wody pitnej. Przepływy zwrotne powodowane są lokalnymi spadkami ciśnienia w sytuacjach awaryjnych, takich jak uszkodzenie instalacji (np. pęknięcie przewodu), gwałtowne zwiększenie wzrostu poboru wody (np. na cele przeciwpożarowe) czy okresowe wzrosty ciśnienia.


Ochrona przed przepływem zwrotnym zgodna z prawem

Przepływ zwrotny może spowodować przenikanie skażonej wody zarówno do instalacji, jak i sieci wodociągowej – negatywny zasięg awarii wykracza znacznie poza miejsce jej wystąpienia w danym budynku. Dlatego zabezpieczenie techniczne instalacji wodociągowej przed wtórnym zanieczyszczeniem wymagane jest przez Warunki Techniczne [1]: § 113.7. Instalacja wodociągowa powinna mieć zabezpieczenia uniemożliwiające wtórne zanieczyszczenie wody, zgodnie z wymaganiami dla przepływów zwrotnych, określonymi w Polskiej Normie dotyczącej zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym.

Czytaj też: Oszczędności energii i ilości wody płucznej w procesie płukania filtrów pospiesznych wody >>

Norma wskazana w tym paragrafie to PN-EN 1717:2003 Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny [2].

Zabezpieczenia muszą być zastosowane:

  • w punkcie początkowym wewnętrznej sieci wodociągowej – za zestawem wodomierza głównego od strony instalacji;
  • w każdym punkcie czerpalnym (przybory sanitarne oraz urządzenia AGD). Większość takich urządzeń wyposażona jest w indywidualne systemy zabezpieczające;
  • na odgałęzieniach zasilających wyposażenie specjalne i dodatkowe: basen, instalacja hydrantowa, instalacja zraszania ogrodowego, instalacja tryskaczowa/zraszaczowa, zespół kotłowy, przyłącze węża do spłukiwania posadzki itd.;
  • na odgałęzieniach zasilających część produkcyjną lub usługową;
  • w innych urządzeniach technologicznych, które najczęściej występują w lokalach użytkowych na parterze budynku.

Zastosowane rozwiązania techniczne muszą być adekwatne do rodzaju płynu, który w wyniku przepływu zwrotnego może mieć kontakt z wodą pitną, oraz spełniać wymagania normy [2].

Kategorie płynów, które mogą mieć kontakt z wodą pitną
Tabela 1. Kategorie płynów, które mogą mieć kontakt z wodą pitną, według normy PN-EN 1717:2003 [2], wraz z przykładami takich płynów

Jakie zastosowanie, takie zabezpieczenie

Norma PN-EN 1717:2003 [2] określa pięć kategorii płynów, które mogą mieć kontakt z wodą pitną, oraz 23 rodzaje zespołów zabezpieczających. Urządzenia zabezpieczające należą do ośmiu rodzin (A, B, C, D, E, G, H i L), z których każda ma typy (warianty) – również o literowych oznaczeniach. Dla każdego rodzaju zabezpieczenia określone zostały minimalna i maksymalna kategoria płynów, wobec których dane rozwiązanie stanowi skuteczne zabezpieczenie, oraz warunki ochrony instalacji.

Zawór antyskażeniowy typu EA
Zawór antyskażeniowy typu EA z wbudowanym zaworem odcinającym z króćcami testowymi przed i za zaworem /Fot. Caleffi/

Najczęściej stosowanymi rodzinami zabezpieczeń są:

  • BA (izolatory przepływów zwrotnych ze strefą obniżonego ciśnienia z możliwością nadzoru), stosowane do płynów kategorii 4, np. podziemnych systemów zraszania czy basenów z systemem dezynfekcji, a także do zabezpieczenia przyłącza wody w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych z lokalami użytkowymi lub usługowymi;
  • CA (izolatory przepływów zwrotnych bez możliwości nadzoru), stosowane do płynów kategorii 3, np. do nadziemnych systemów zraszania, do uzupełnienia ubytków wody w instalacjach grzewczych lub klimatyzacyjnych bez dodatków do wody, a także do zabezpieczenia przyłącza wody w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych;
  •  EA (zawory zwrotne antyskażeniowe z możliwością nadzoru), stosowane jako zabezpieczenie na przyłączu głównym domu jednorodzinnego czy dla instalacji ppoż.
Zawór antyskażeniowy ZZA0 typu EA
Zawór antyskażeniowy ZZA0 typu EA /Fot. Ferro/

Zawór odpowiedniej jakości

Najprostszy pod względem konstrukcji zawór antyskażeniowy EA (tak jak np. w przypadku urządzenia F.408 firmy Zetkama czy 1630 firmy Gebo) jest urządzeniem mechanicznym, w którym zamknięcie umożliwia przepływ wody tylko w jednym kierunku. Otwiera się automatycznie przy ciśnieniu od strony sieci większym niż od strony instalacji, natomiast w innym przypadku sprężyna automatycznie zamyka zawór. Rozwiązaniem poprawiającym użyteczność jest niewznoszący trzpień – pokrętło znajduje się na jednym poziomie, niezależnie od stopnia otwarcia/zamknięcia.

Zawór antyskażeniowy zBAC
Zawór antyskażeniowy zBAC z żeliwa szarego z przyłączem kołnierzowym oferowany w średnicach nominalnych DN 65, 80, 100 i 150 /Fot. Zetkama/

Zawór taki pozornie różni się od zaworu zwrotnego tylko dwoma otworami w korpusie zapewniającymi możliwość nadzoru, czyli inspekcji prawidłowego działania zaworu podczas eksploatacji (bez konieczności demontażu czy postoju instalacji). Jest to jednak pogląd mylny, ponieważ zawory antyskażeniowe muszą spełniać wymagania techniczne i jakościowe określone normą, wśród nich następujące wymagania eksploatacyjne:

  • wytrzymałość określona jako minimalna liczba cykli pracy (np. 80 tys. cykli otwórz-zamknij po 15 s);
  • odpowiednie wykonanie materiałowe – np. zawory typu EA (stożkowo-membranowe) z oferty EWE mają korpus z mosiądzu MS 58 lub żeliwa z powłoką proszkowo-epoksydową, stożek ze stali nierdzewnej 1.4401 z dźwigarem ze stali szlachetnej oraz membranę z EPDM dostosowaną do ciśnienia wody PN 10;
  • korpus wyposażony w otwory (z zaślepkami) do bieżącej kontroli;
  • zapewnienie pełnej (100%) szczelności przy ciśnieniu wstecznym 30 mm słupa wody.

Zgodność z wymogami musi być potwierdzona badaniami zakończonymi wydaniem odpowiednich certyfikatów. Konieczne jest też dopuszczenie do kontaktu z wodą pitną, czyli atest higieniczny wydany przez Państwowy Zakład Higieny.

Urządzenia zabezpieczające wymagają także odpowiedniego montażu i warunków pracy w instalacji. Podstawowe wymagania w tym zakresie to:

  • łatwy dostęp do urządzenia (kontrola, przeglądy, wymiany);
  • zapewnienie odpływu do kanalizacji w przypadku urządzeń posiadających zawór upustowy – dotyczy to głównie rodzin CA i BA;
  • urządzenie nie może być instalowane w miejscu narażonym na zalewanie;
  • praca w środowisku powietrznym niezanieczyszczonym;
  • spełnione warunki techniczne – montaż w odpowiednim położeniu, np. w pozycji poziomej dla CA i BA, i zachowanie odpowiednich odcinków prostych;
  • wyposażenie hydrauliczne – montaż urządzenia odcinającego przed i za zaworem (EA, BA) oraz filtra z osadnikiem (BA i CA).

Wyposażenie hydrauliczne bywa jednym z najczęściej zaniedbywanych aspektów doboru i montażu urządzenia zabezpieczającego. To poważny błąd – zgodnie z normą [2] urządzenie zabezpieczające nie powinno funkcjonować samodzielnie. Musi stanowić element tzw. zespołu zabezpieczającego, definiowanego jako urządzenie hydrauliczne lub kombinacja urządzenia z innymi elementami wyposażenia hydraulicznego niezbędnymi do jego prawidłowego działania i obsługi, stanowiące zabezpieczenie przed przepływem zwrotnym. Ma to znaczenie dla prawidłowej pracy urządzeń, a wiąże się z precyzją ich konstrukcji.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[instalacje wodne, instalacje wodne i sanitarne, zawory antyskażeniowe, wodomierze, zanieczyszczenie wody, instalacja wodociągowa]

   23.04.2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Przedłuż certyfikat HVAC bez wychodzenia z firmy »

szkolenia hvac

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
10/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Ogrzewanie obiektów przemysłowych
  • - Wentylacja domów jednorodzinnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl