Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Wsparcie dla małych i średnich ciepłowni

Efektywne systemy ciepłownicze i walka ze smogiem
Wyzwania stojące przed sektorem ciepłowniczym stanowią szansę na przeprowadzenie modernizacji prowadzącej do trwałej poprawy stanu technicznego polskich ciepłowni lokalnych
Wyzwania stojące przed sektorem ciepłowniczym stanowią szansę na przeprowadzenie modernizacji prowadzącej do trwałej poprawy stanu technicznego polskich ciepłowni lokalnych
Fot. pixabay.com

Wychodząc naprzeciw wyzwaniom, jakie niosą za sobą regulacje dotyczące emisji i efektywności energetycznej, KAPE rozwija autorski program wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw energetyki cieplnej rozważających modernizację źródeł wytwórczych. Celem programu jest doprowadzenie źródła ciepła do stanu spełniającego założenia efektywnego systemu ciepłowniczego i wymagań dyrektywy MCP lub IED.

W artykule:

• Wyzwania i wymagania
• Stan i struktura
• Program KAPE wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw ciepłowniczych

Problem zanieczyszczenia powietrza w Polsce dotyka zarówno dużych aglomeracji, jak i małych miejscowości [1]. Jednym ze sposobów walki ze smogiem jest rozwój ciepłownictwa lokalnego jako alternatywy dla indywidualnych sposobów ogrzewania gospodarstw domowych. 

Wyzwania i wymagania

Ciepłownictwo musi się jednak zmierzyć z konkurencyjnością cen ciepła ogrzewnictwa indywidualnego. Średnia cena ciepła sieciowego w Polsce kształtuje się obecnie na poziomie 39,37 zł/GJ. Dodatkowo należy doliczyć stawkę za usługi przesyłowe w wysokości średnio 17,29 zł/GJ [2]. Ceny wytwarzania oraz przesyłu ciepła są uzależnione w znaczącym stopniu od województwa oraz stosowanego w lokalnej ciepłowni paliwa. Znaczenie ma również fakt, czy ciepło wytwarzane jest w kogeneracji. Cena ciepła nieprodukowanego w skojarzeniu jest o ok. 15,5% wyższa od tego z kogeneracji. Dla porównania: koszt ogrzewania budynku mieszkalnego z wykorzystaniem indywidualnego kotła gazowego wyniesie ok. 47 zł/GJ (zakładając cenę gazu na poziomie 0,15 zł/kWh [3] – opłata za paliwo i opłata zmienna z VAT oraz sprawność kotła gazowego 90%), natomiast koszt ogrzewania węglem kamiennym kształtuje się na poziomie ok. 35 zł/GJ (zakładając cenę węgla 750 zł/t [4], wartość opałową 26 GJ/t oraz sprawność kotła węglowego 82%). 

Czytaj też: Program „Czyste Powietrze” – wymagania techniczne i projektowe, beneficjenci oraz warunki wsparcia >>

Oprócz niekonkurencyjnych cen ciepła w porównaniu z ogrzewaniem indywidualnym, ciepłownictwo lokalne musi w najbliższym czasie zmierzyć się z szeregiem wyzwań związanych z koniecznością modernizacji źródeł ciepła – niezbędnych dla ich dalszego funkcjonowania. Uzyskanie pomocy finansowej na rozwój sieci ciepłowniczych z systemowych mechanizmów wsparcia uzależnione jest od dostosowania źródła ciepła do wymagań efektywnego systemu ciepłowniczego [6], czyli takiego, w którym do produkcji ciepła wykorzystuje się:

  1. w 50% energię z odnawialnych źródeł energii, lub
  2. w 50% ciepło odpadowe, lub
  3. w 75% ciepło pochodzące z kogeneracji, lub
  4. w 50% połączenie energii i ciepła, o których mowa w pkt 1–3.

Kolejnym wyzwaniem są wymagania zawarte w dyrektywach w sprawie emisji zanieczyszczeń. Dyrektywa UE 2015/2193 w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania (dyrektywa MCP) [7] obejmuje wszystkie obiekty energetycznego spalania o mocy od 1 do 50 MW oraz określa maksymalne wielkości emisji SO2, NOx oraz pyłów.
 Dopuszczalne wielkości emisji ujęte w dyrektywie nie mogą zostać przekroczone: 

  • od 1 stycznia 2025 r. – dla istniejącego źródła o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW,
  • od 1 stycznia 2030 r. – dla istniejącego źródła o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 5 MW,
  • od 20 grudnia 2018 r. – dla nowego źródła.

Stan i struktura

Źródła spalania o mocy 50 MW i większej obowiązują zapisy zawarte w dyrektywie UE 2010/75 w sprawie emisji przemysłowych (dyrektywa IED) [10]. Dyrektywa ta, oprócz wszystkich substancji wymienionych w dyrektywie MCP, określa także maksymalne wielkości emisji CO, metali ciężkich, dioksyn, HCl i HF. Obiekty objęte dyrektywą IED obowiązują również konkluzje BAT, formułujące wnioski dotyczące najlepszych dostępnych technik dla tych obiektów oraz wielkości emisji z nimi związanych.

Liczba koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych (o mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 5 MW lub 5 MW mocy zamówionej przez odbiorców ciepła dla przesyłu, dystrybucji i obrotu) w Polsce wynosiła 412 w roku 2017. Łączna moc zainstalowana w tych przedsiębiorstwach to 54 911,8 MW. Sprzedaż ciepła osiągnęła 380 195,6 TJ, natomiast ilość ciepła dostarczona do odbiorców przyłączonych do sieci 242 527,3 TJ. Ilość ta pozwala na zaspokojenie ok. 41% zapotrzebowania na ciepło w Polsce [8]. Przedsiębiorstwa dysponowały siecią o długości 21 084,8 km. Ponad 53% wszystkich przedsiębiorstw ciepłowniczych stanowiły te o mocy do 50 MW, ok. 38% o mocy od 50 MW i więcej. Pozostałe przedsiębiorstwa prowadziły działalność związaną jedynie z przesyłem i sprzedażą ciepła. Struktura przedsiębiorstw według mocy została przedstawiona na rys. 1.

Struktura przedsiębiorstw ciepłowniczych
Rys. 1. Struktura przedsiębiorstw ciepłowniczych według mocy zainstalowanej w źródłach ciepła [2]

Struktura wytwarzania ciepła wg paliw zaprezentowana została na rys. 2. Ponad 70% ciepła w Polsce produkowane jest z węgla kamiennego. Jego udział jest wciąż znaczny, mimo że powoli, ale systematycznie, się zmniejsza. Nieco ponad 7% przypada na produkcję z gazu oraz biomasy, udział pozostałych paliw jest nadal nieduży. W kogeneracji produkowane jest ok. 61% ciepła. Jedynie 30,6% przedsiębiorstw produkuje ciepło z energią elektryczną w skojarzeniu, co stanowi stosunkowo niski odsetek.

Struktura wytwarzania ciepła
Rys. 2. Struktura wytwarzania ciepła według stosowanych paliw [2]

Wizyty studyjne w kilku przedsiębiorstwach energetyki cieplnej (PEC) pozwoliły zidentyfikować szereg wyzwań stojących przed sektorem ciepłowniczym oraz przeszkód uniemożliwiających rozwój PEC-ów i ich modernizację. Najwięcej wyzwań stoi niewątpliwie przed przedsiębiorstwami, w których produkcja oparta jest na węglu. Spalanie tego paliwa charakteryzuje się stosunkowo wysokim poziomem emisji substancji, które należy ograniczyć zgodnie z dyrektywami MCP i IED. Większość przedsiębiorstw jest dobrze przygotowanych do spełnienia tych wymagań poprzez montaż filtrów pyłu, co nie wiąże się z poniesieniem wysokich nakładów inwestycyjnych, natomiast nie rozwiązuje problemu niedostosowania źródła do standardu efektywnego systemu ciepłowniczego. Wyklucza to możliwość ubiegania się o jakiekolwiek dofinansowanie na rozwój sieci ciepłowniczej w przyszłości. Małe i średnie PEC-e nie dysponują również środkami wystarczającymi na wkład własny konieczny do zaciągnięcia zobowiązania w postaci kredytu na warunkach komercyjnych. Częste ograniczenie przy zaciąganiu zobowiązań stanowi także zadłużenie właściciela (miasta lub gminy).

Niejednokrotnie sporym wyzwaniem staje się określenie kierunku rozwoju przedsiębiorstwa ciepłowniczego. W wyniku postępującej tendencji do oszczędzania energii przez odbiorców w ostatnich kilku latach można było bardzo często zaobserwować zmniejszenie sprzedaży ciepła, co powoduje zmniejszanie stopnia wykorzystania majątku produkcyjnego i w konsekwencji pogarszanie wyników ekonomicznych PEC-ów. Pozyskiwanie nowych klientów ograniczone jest do obszaru znajdującego się w pobliżu sieci ciepłowniczej i najczęściej nie kompensuje spadku sprzedaży ciepła spowodowanego postępującą termomodernizacją, szczególnie budynków wielorodzinnych. Przyłączanie domów jednorodzinnych niejednokrotnie staje się nieopłacalne ze względu na koszt przyłącza, którego prosty okres zwrotu sięga kilkunastu lat.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[efektywność energetyczna, ciepłownie, przedsiębiorstwa ciepłownicze, zanieczyszczenie powietrza, modernizacja]

   29.04.2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Jakie są korzyści z montażu stropów z rekuperacją w salach operacyjnych »

rekuperacja w salioperacyjnej

 



10 pytań o sterowanie ogrzewaniem grzejnikowym » Oszczędzaj nawet do 63% na zużyciu wody »
sterownik do pompy wodnej
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy automatyzacja klimatyzacji musi być droga »

automatyzacja klimatyzacji

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Co proponuje nowoczesna klimatyzacja »

wentylacja

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
5/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - OZE w zakładach WOD-KAN
  • - Filtry antysmogowe do central
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl