Można wymienić trzy podstawowe powody, dla których należy czyścić instalacje klimatyzacyjne:
- zagwarantowanie w klimatyzowanym pomieszczeniu warunków służących poprawie, a w najgorszym przypadku niepogarszających stanu zdrowotnego osób w nich przebywających,
- uzyskanie założonych przez projektanta parametrów pracy urządzeń uzdatniających i przesyłających powietrze,
- wykluczenie lub w najgorszym przypadku ograniczenie zagrożenia pożarem i wybuchem (np. w instalacjach odciągów miejscowych w zakładach przemysłowych oraz w kuchniach) [5].
Na problemy zdrowotne będące konsekwencją zanieczyszczenia instalacji i urządzeń wentylacyjnych oraz klimatyzacyjnych zwracają też uwagę lekarze alergolodzy: Wydawać by się mogło, że klimatyzatory i wentylatory, pozwalając na pozostawienie drzwi i okien zamkniętych, zabezpieczają pomieszczenia przed przedostawaniem się zarodników z zewnątrz. Często bywa jednak inaczej, ponieważ urządzenia te, nie zawsze utrzymane w idealnej czystości, same stają się z czasem źródłem alergenów grzybów. Zastosowanie nawilżaczy powietrza może również zwiększać stężenie zarodników wewnątrz pomieszczeń [9].
A zatem istnieją istotne powody, dla których należałoby się bliżej przyjrzeć zagadnieniom związanym z zanieczyszczeniami występującymi w instalacjach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych oraz ich usuwaniu.
Akty prawne
W ostatnim roku zostały przyjęte jako uznaniowe nowe normy dotyczące kontroli czystości instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Poniżej wyszczególniono wszystkie akty prawne, w których znajdują się wymagania oraz zalecenia dotyczące kontroli i czyszczenia instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych [3]:
- rozporządzenie ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [15],
- rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów [16],
- rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej [17],
- PN-EN 12097:2007 Wentylacja budynków – Sieć przewodów – Wymagania dotyczące elementów sieci przewodów ułatwiających konserwację systemów przewodów [12],
- PN-EN 15239:2007 Wentylacja budynków – Charakterystyka energetyczna budynków – Wytyczne dotyczące kontroli instalacji wentylacji (oryg.) [13],
- PN-EN 15240:2007 Wentylacja budynków – Charakterystyka energetyczna budynków – Wytyczne dotyczące kontroli instalacji klimatyzacji (oryg.) [14].
W rozporządzeniu w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej [17] zapisano wymaganie dot. częstotliwości czyszczenia instalacji: § 50. Instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji powinny podlegać okresowemu czyszczeniu nie rzadziej niż co 24 miesiące. Dokonanie tych czynności powinno być udokumentowane.
Natomiast w rozporządzeniu w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów [16] wymagane jest regularne, wykonywane co najmniej raz w roku, czyszczenie przewodów wyciągowych znad kuchni w obiektach gastronomicznych przez przygotowane wcześniej otwory rewizyjne.
W rozdziale 7. rozporządzenia [16] pt. „Instalacje i urządzenia techniczne” stwierdza się, że:
§ 30.1. W obiektach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych:
1) od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych – co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej;
2) od palenisk opalanych paliwem stałym niewymienionych w pkt. 1 – co najmniej cztery razy w roku;
3) od palenisk opalanych paliwem płynnym i gazowym niewymienionych w pkt. 1 – co najmniej dwa razy w roku.
2. W obiektach, o których mowa w ust. 1, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych [16].
