Ochrona przeciwpożarowa obiektów zabytkowych

Zalecania eksploatacyjne i dotyczące projektowania sygnalizacji pożarowej oraz stałych urządzeń gaśniczych
Katedra Notre Dame przed pożarem
Katedra Notre Dame przed pożarem
Fot. pixabay.com

W wielu starszych obiektach, zwłaszcza zabytkowych, spełnienie wszystkich wymagań ochrony przeciwpożarowej w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami jest bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe. Należy zatem opracować ekspertyzę techniczną ppoż. rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcy budowlanego, w której wskazane zostaną rozwiązania zastępcze. W celu skutecznego zabezpieczenia ppoż. obiektów zabytkowych można zastosować m.in. systemy sygnalizacji pożaru i stałe urządzenia gaśnicze.

W artykule:

• Wymagania ppoż. dla obiektów istniejących
• Środki zabezpieczeń przeciwpożarowych
• Systemy sygnalizacji pożaru
• System wentylacji pożarowej

W wielu starszych obiektach, zwłaszcza zabytkowych, spełnienie wszystkich wymagań ochrony przeciwpożarowej w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami jest bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe. Należy zatem opracować ekspertyzę techniczną ppoż. rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcy budowlanego, w której wskazane zostaną rozwiązania zastępcze. W celu skutecznego zabezpieczenia ppoż. obiektów zabytkowych można zastosować m.in. systemy sygnalizacji pożaru i stałe urządzenia gaśnicze.

W oparciu o dane statystyczne KG PSP [5] można stwierdzić, że pożary obiektów zabytkowych, sakralnych oraz o znaczeniu kulturowym nie zdarzają się często, jednak ze względu na rozmiary i wysokość tych obiektów są bardzo trudne do opanowania. A dotyczą obiektów bardzo cennych, będących naszym wspólnym dziedzictwem narodowym. Kwietniowy pożar katedry Notre Dame w Paryżu wstrząsnął całym światem. Nie wydawało się bardzo prawdopodobne, że tak duży obiekt, zbudowany przede wszystkim z materiałów niepalnych, stanie w ogniu. 

Czytaj też: Oddymianie klatek schodowych wspomagane sterowanym nawiewem. Dlaczego warto stosować takie rozwiązanie >>

Jednak, podobnie jak w przypadku pożaru kościoła św. Katarzyny w Gdańsku w 2006 roku czy części dachu kościoła św. Piotra i Pawła w Gdańsku 2 czerwca br., w Paryżu doszło do zapalenia się drewnianego dachu. W obu gdańskich przypadkach zdarzenia te miały miejsce przy okazji prac remontowo-budowlanych prowadzonych w obrębie dachu. Jednak ustalenia po pożarze Notre Dame jako prawdopodobną przyczynę pożaru wskazują zwarcie instalacji elektrycznej.W dalszej części artykułu omówione zostaną obowiązki wynikające z aktualnych przepisów dla tego typu obiektów, a także wskazane przedsięwzięcia, jakie można poczynić, aby zabezpieczyć je przed pożarem.

Wymagania ppoż. dla obiektów istniejących

Zgodnie z obowiązującymi przepisami właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek utrzymywać obiekt w sprawności technicznej i dbać o jego odpowiedni stan. Ustawa Prawo budowlane [6] w art. 5 ust. 2 stanowi, że „Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1–7”. Oznacza to, że należy dbać, aby budynek zachował określoną nośność i stateczność konstrukcji (także w warunkach pożaru), zapewniał szeroko pojęte bezpieczeństwo pożarowe, w tym, aby zapewniono dla niego odpowiednie zaopatrzenie wodne (także do celów ppoż.). 

Należy zapewnić ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz objętych ochroną konserwatorską. Dalej w art. 61 Prawo budowlane zobowiązuje właściciela lub zarządcę budynku do tego, by „zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływających na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska”.Zatem ustawa wskazuje wprost, że mając we władaniu obiekt budowlany, trzeba dążyć do takiego jego stanu, aby w przypadku wystąpienia np. pożaru zabezpieczyć zdrowie i życie ludzi oraz w miarę możliwości zapewnić także zabezpieczenie mienia.

Prawo budowlane [6] określa w sposób bardziej szczegółowy, jakie aspekty i w jakim okresie powinny być kontrolowane w obiektach użytkowanych, nawet jeśli nie podlegają remontom, przebudowie, innym pracom budowlanym czy zmianie sposobu użytkowania. Co najmniej raz w roku właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek sprawdzenia stanu technicznego elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu, a także instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska i instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Raz na pięć lat właściciel lub zarządca budynku jest zobowiązany sprawdzić stan techniczny oraz przydatność do użytkowania obiektu budowlanego i jego estetykę. Kontroli takiej podlegają również instalacje elektryczne i piorunochronne. Każdorazowo gdy budynek ulegnie wpływom okoliczności wskazanych w art. 61 pkt 2 ustawy Prawo budowlane [6], tj. w wyniku których budynek zostaje uszkodzony lub występuje bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, właściciel lub zarządca budynku muszą przeprowadzić kontrolę jak wyżej.

Podczas takiej kontroli należy dokonać sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli. Obowiązek przeprowadzania kontroli nie dotyczy jedynie właścicieli i zarządców mieszkalnych budynków jednorodzinnych, obiektów budowlanych budownictwa zagrodowego i letniskowego oraz gospodarki rolnej wskazanych w ustawie [6].

Właściciel lub zarządca budynku musi przechowywać dokumenty związane z prowadzonymi kontrolami, a także całą dokumentację wprowadzanych zmian. Powinien prowadzić także tzw. książkę obiektu budowlanego, w której dokonywane są zapisy dotyczące ww. kontroli, ew. remontów i innych prac budowlanych.W przypadku stwierdzenia uszkodzeń lub braków właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, na którym spoczywa obowiązek napraw określony w przepisach lub zawartych umowach, musi je usunąć, jeśli te uszkodzenia i braki mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, a w szczególności prowadzić do katastrofy budowlanej, wystąpienia pożaru, wybuchu, porażenia prądem elektrycznym albo zatrucia gazem.

Pożary w obiektach zabytkowych i sakralnych
Tab. 1. Pożary w obiektach zabytkowych i sakralnych w latach 2017–2018. Źródło: www.kgpsp.gov.p

Ustawa Prawo budowlane [6] dość szczegółowo odnosi się do zakresu czynności, jakich należy przestrzegać, będąc odpowiedzialnym za obiekt budowlany, ale wskazuje także, jakie konsekwencje mogą czekać osoby, które nie wywiązują się z ciążących na nich obowiązków w tym zakresie. Art. 91a tej ustawy stanowi, że kto nie utrzymuje budynku w odpowiednim stanie technicznym, użytkuje go w sposób sprzeczny z przepisami lub nie zapewnia jego bezpieczeństwa w zakresie użytkowania obiektu, podlega karze grzywny w wysokości co najmniej 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności lub jej pozbawienia do roku.

Ponadto właściciel lub zarządca budynku, który nie usuwa stwierdzonych uszkodzeń lub nie uzupełnia braków mogących stwarzać niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź zagrożeń dla środowiska, podlega aresztowaniu lub karze ograniczenia wolności, ewentualnie nakłada się na niego grzywnę. Osoby odpowiedzialne za istniejące budynki, które nie przestrzegają obowiązku przeprowadzania kontroli stanu technicznego, o której była mowa wcześniej, a także nie prowadzą książki obiektu budowlanego i nie przechowują dokumentów związanych z obiektem budowlanym, podlegają karze grzywny.

Ustawa ma charakter ogólny, natomiast w rozporządzeniach właściwi ministrowie określają szczegółowe warunki, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, a także rygory, których należy przestrzegać podczas ich użytkowania.

Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów [7] zawiera przykładowo katalog czynności zabronionych w użytkowanych obiektach. Wśród nich jest m.in. używanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stosowanie innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów występujących w strefie zagrożenia wybuchem lub w miejscach występowania materiałów niebezpiecznych pożarowo. Zabrania się także użytkowania instalacji, urządzeń oraz narzędzi, które nie są sprawne, a także w sposób inny niż ten, do którego zostały przeznaczone. Niedozwolone jest również rozgrzewanie smoły i innych materiałów bliżej niż 5 m od ścian budynku i składowiska materiałów palnych. Zakaz ten nie dotyczy oczywiście wykonywania tej czynności na dachu niepalnym podczas budowy oraz pozostałych przypadków, o ile będzie się to odbywało przy użyciu specjalnych podgrzewaczy.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[przepisy przeciwpożarowe, ochrona przeciwpożarowa, zabytki, obiekty istniejące, pożary, wentylacja, wentylacja pożarowa, urządzenia gaśnicze, ochrona ppoż.]

   26.06.2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Co osuszy powierzchnię do 80 m² »

osuszanie pomieszczeń


 


Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

Czy wiesz, jakich błędów unikać przy instalacji? »

zawory antyskażeniowe
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


 Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

izolacje w instalacji


 


Czy bezdotykowy design stanie się standardem? »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »
armatura bezdotykowa
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Skróć czas montażu i uruchomienia układu mieszającego nawet o 50% »

uklad mieszający projektowanie



Jak zadbać o higienę w miejscach publicznych »

Zarejestruj się i zgarnij  pieniądze na kolejne zakupy   »
 
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zrobić kiedy nie możesz pozbyć się wody z wycieku »

wyciek z rury


 


Jaki wybrać płyn do instalcji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »
panele fotowoltaiczne ochrona przed pożarem
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zabezpieczyć dylatację przed pożarem »

dyletacja

 



Do 77% oszczędności na zużyciu energii »

Z poradnika hydraulika - gdzie kupisz sprawdzony sprzęt »

cichy oszczedny klimatyzator hydraulik
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


Jakich elemntów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego »

alternatywne zrodla energii


 


Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Upały dają się we znaki! Co lepsze? Centrala wentylacyjna czy rooftop? »
kanalizacja wentylatory
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Czy pompa ciepła się opłaca »

alternatywne zrodla energii


 


Poznaj metody na oszczędność wody »

W czym tkwi sedno w projektowaniu instalacji grzewczej »
produkcja studni wodomierzowych
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy »

grzejniki aluminiowe czy stalowe


 

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - OZE w budynkach wielorodzinnych
  • - Klimat w pomieszczeniach szkolnych
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

e-book

" Kotły na biomasę i biopaliwa "

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl