Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2019 

Zagospodarowanie i odzysk wody deszczowej i szarej

Ścieki szare wymagają odpowiedniego przygotowania i warunków przechowywania przed ich ponownym wykorzystaniem
Ścieki szare wymagają odpowiedniego przygotowania i warunków przechowywania przed ich ponownym wykorzystaniem
fot. Roca

Uczymy się coraz bardziej racjonalnego użytkowania wody, głównie ze względów ekonomicznych. Obecnie za kolejnym stopniem wtajemniczenia w oszczędzaniu wody – tzn. jej odzyskiem z deszczówki i wody już raz wykorzystanej – przemawiają przede wszystkim względy środowiskowe i społeczne. Być może dlatego popularność systemów recyklingu wody w budynkach wciąż jest niewielka, a powszechne zainteresowanie tymi technologiami pojawi się w momencie, gdy ze względu na malejące zasoby wody jej cena znacznie wzrośnie.

W artykule:

• Prawne problemy ze ściekami szarymi (wodą szarą)
• Przygotowanie ścieków szarych do ponownego użytku
• Projektowanie instalacji dualnej (ścieki szare) – podstawy

Żyjemy w czasach rosnących problemów z dostępem do wody – Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) ostrzega, że zapotrzebowanie na wodę pitną wzrośnie o 55% do 2050 roku, kiedy to już 40% mieszkańców Ziemi zacznie odczuwać jej niedobór [10]. Zmiany klimatyczne powodują coraz częstsze występowanie ekstremalnych zjawisk pogodowych (nawalne deszcze, powodzie, susze), które negatywnie wpływają na hydrosferę i dostępność zasobów wodnych. Prognozy ekonomiczne wskazują, że cena wody będzie rosła i tym samym odprowadzanie ścieków będzie bardziej kosztowne.

Tymczasem dużo wartościowej wody, spełniającej wymagania jakościowe dla wody zdatnej do spożycia przez ludzi, zużywamy na cele inne niż spożywcze czy higieniczne. Są to m.in.: spłukiwanie miski ustępowej, porządki (np. mycie podłóg i okien), podlewanie ogrodów i upraw, czynności gospodarcze, np. mycie posadzek, dróg czy chodników. Przykładowo woda przeznaczona do spłukiwania miski ustępowej stanowi ok. 30% całkowitego zużycia wody w gospodarstwie domowym [4] – przyjmując średnie zużycie 100 dm3/d/M (norma dziennego zużycia wody w Polsce wynosi 80–160 dm3/d/M wg rozporządzenia [11]), można określić, że w swoim domu każdy zużywa dziennie ok. 30 dm3 wody tylko na spłukiwanie miski ustępowej. W niektórych budynkach (np. biurowych) spłukiwanie misek i pisuarów stanowi główną część zużycia wody. Wodę o jakości wody pitnej przeznacza się także na mycie samochodów (zgodnie z rozporządzeniem [11] 175 dm3 wody na mycie samochodu osobowego i 500 dm3 wody na mycie samochodu ciężarowego) oraz podlewanie upraw (normy według rozporządzenia [11] wskazane zostały w tabeli 1).


Tab. 1. Dzienne normy zużycia wody na podlewanie upraw [11]

Biorąc pod uwagę rosnące problemy z wodą pitną, jak i skalę jej wykorzystania na inne cele, nie powinno się bagatelizować żadnego sposobu zarówno zmniejszania ilości zużywanej wody, jak i przywracania jej do obiegu. W skali budynków takimi sposobami są nie tylko wodooszczędne rozwiązania techniczne i zachowania użytkowników, ale też stosowanie do celów innych niż spożywcze i higieniczne wody „odzyskanej”. W budownictwie są dwie możliwości odzyskiwania wody – po pierwsze wód opadowych, po drugie odpływów z umywalek, wanien, pralek i zmywarek (ścieki szare). Po odpowiednim oczyszczeniu w instalacji budynkowej woda taka może być przeznaczona głównie do następujących celów:

  • woda opadowa – podlewanie ogrodu, mycie samochodów, okien czy podłóg, pranie;
  • oczyszczone ścieki szare – spłukiwanie miski ustępowej, prace porządkowe.

Do zastosowania każdego z tych rodzajów odzyskanej wody trzeba na terenie inwestycji przewidzieć instalację dualną (podwójną), czyli zintegrowany system zaopatrzenia w wodę, który umożliwia zarówno stosowanie wody wodociągowej, jak i powtórne wykorzystanie wody szarej czy deszczowej [6]. Według różnych oszacowań dzięki stosowaniu tych instalacji można oszczędzić nawet do 60% użytkowanej wody.

Czytaj też: Usuwanie nadmiaru wody z powierzchni utwardzonych w budynkach >>

Prawne problemy ze ściekami szarymi (wodą szarą)

W opracowaniach dotyczących ponownego wykorzystania odpływów z przyborów sanitarnych pojawia się zarówno określenie „ścieki szare”, jak i „woda szara”. Jednak w polskim prawie funkcjonuje tylko określenie „ścieki szare”. Choć nie zostało zdefiniowane w żadnej ustawie ani rozporządzeniu, występuje w normie PN-EN 12056-1:2002 [9] dotyczącej systemów kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków, która jest przywołana w Załączniku nr 1 do Warunków Technicznych [12]. W normie tej wskazuje się, że ścieki bytowe dzielą się na ścieki czarne i szare, a ścieki szare to „ścieki niezawierające fekaliów i moczu”.

Na ścieki szare złożą się odpływy z wanien, natrysków, umywalek, pralek automatycznych i zmywarek [9]. W normie wskazano także system IV – instalację kanalizacyjną odprowadzającą oddzielnymi układami ścieki czarne i ścieki szare (rys. 1). Widać, że do pionu ścieków szarych kierowane są odpływy z wanien i umywalek.


Rys. 1. System kanalizacyjny z oddzielnymi pionami ścieków szarych i czarnych (system IV) wśród innych systemów kanalizacji grawitacyjnej [9]

Powszechnie występujące określenie „woda szara” stosowane jest głównie przez firmy zajmujące się dostawą urządzeń (zapewne ze względu na lepszy wydźwięk „odzysku wody szarej”), ale też przez osoby edukowane na materiałach anglojęzycznych, gdzie stosuje się określenie „greywater”. Dr inż. Jarosław Chudzicki z Politechniki Warszawskiej zwraca uwagę, że analogia ta nie jest słuszna – tak jak „wastewater” to w języku polskim „ścieki”, a nie „woda zużyta”. Uważa także, że samo pojęcie „woda szara” mogłoby wejść do oficjalnej terminologii i oznaczać „ścieki szare po procesach ich oczyszczania i dezynfekcji, gotowe do powtórnego wykorzystania w obiekcie budowlanym” [3]. Takie rozróżnienie słownikowe mogłoby ułatwić sformułowanie definicji i wymagań prawnych (np. dotyczących jakości „wody szarej” po oczyszczeniu) oraz usprawnić proces projektowy, choćby dzięki możliwości jednoznacznego wskazania, do czego służą przewody czy zbiorniki magazynowe.

Jednak główny problem z instalacjami do oczyszczania i powtórnego wykorzystania ścieków szarych nie polega na niejasnościach słownikowych. Recykling ścieków szarych nie jest w żaden sposób uregulowany w prawie polskim, co powoduje obawy przed jego stosowaniem zarówno potencjalnych inwestorów i użytkowników, jak i projektantów. Jedyną furtką jest zastosowanie tych rozwiązań w budynkach spełniających wymogi certyfikacji wielokryterialnej LEED lub ­BREEAM. Instalacja dualna jest wówczas traktowana jako nowatorska koncepcja rozwiązania technicznego i jako taka może być wpisana do indywidualnej dokumentacji projektowej, zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych [14]. Autorzy projektów odwołują się do przepisów i wymagań zagranicznych – zwykle do starannie opracowanych norm brytyjskich dotyczących projektowania i wymagań dla instalacji transportujących ścieki szare [1, 2].

Uregulowanie stosowania instalacji dualnych w aktach prawnych jest od wielu lat postulowane przez środowiska zajmujące się racjonalizacją użytkowania wody czy nowoczesnymi instalacjami wodociągowo-kanalizacyjnymi.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[kanalizacja ścieki, ścieki deszczowe, ścieki szare, zużycie wody, odzysk wody deszczowej, rozwiązania ekologiczne]

   09.02.2020

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Znajdź sposób na walkę z wilgocią w łazience  »

wentylatory do łazienke

 



Jesteś instalatorem praktykującym? Skorzystaj z usłaug tej hurtowni »

Wybierz klimatyzator dopasowny do wymagań pomieszczenia »
klimatyzatory klimatyzacja
docenim jakość » korzystam z udogodnień »

 


Poznaj nowinki z branży HVAC »

klimatyzatory

 



4 sposoby zastosowania wymienników ciepła »

Na czym polega automatyzacja instalacji  w technice budowlnej »
wymienniki ciepła systemy kanalizacyjne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Grzejnik czy podłogówka - czym ogrzewać? »

ogrzewanie hybrydowe

 



Jak prawidłowo odizolować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

Zdradzamy 3 funkcje ultra nowoczesnych klimatyzatorów »
produkcja studni wodomierzowych film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Czy znasz 5 funkcji, które ułatwią pomiary? »

systemy wentylacyjne

 



Poznaj sposób na optymalizację strat energii »

Jakie są korzyści płynące ze stosowania pomp wodnych »
pompy cyrkulacyjne pompy wodne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zaprojektować niezawodne instalacje w budynku »

innowacyjne projektowanie instalacji

 



Jaka jest alternatywa dla wentylatorów dachowych w restauracjach »

Dobierz wielogazowy detektor podtynkowy »
wentylatory detektor gazów
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Elektryka nie jest Ci obca? Dołącz do klubu »

klub instalatora

 



Dobierz urządzenie tłoczące do pomieszczenia » Jaki rekuperator nadaje się do budynków jednorodzinnych »
kanalizacja centrale rekuperacyjne
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne kotły na gaz i paliwa stałe
  • - Dezynfekcja powietrza wentylacyjnego
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl