Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2019 

Mieszane (hybrydowe) rozwiązania wentylacji pożarowej

Mixed (hybrid) fire ventilation solutions
Wykorzystanie różnych systemów dla zabezpieczenia dwóch klatek schodowych w budynku
Wykorzystanie różnych systemów dla zabezpieczenia dwóch klatek schodowych w budynku
Fot. G. Kubicki

Nietypowe rozwiązania inżynierskie łączące funkcjonalność systemów oddymiania i zapobiegania zadymieniu mogą stanowić alternatywę dla kosztownych systemów różnicowania ciśnienia. Projektując i budując takie rozwiązania, należy bezwzględnie przestrzegać zasady dokładnego ustalenia zagrożeń oraz określenia kryteriów funkcjonalnych zapewniających spełnienie wymagań podstawowych. A to oznacza szczególnie wnikliwą ocenię skutków działania całego systemu i jego wpływu na bezpieczeństwo użytkowników.

W artykule:

• Mieszane rozwiązania wentylacji pożarowej klatek schodowych
• Przykłady rozwiązań mieszanych

streszczenie

W artykule opisano podstawy prawne oraz wytyczne i zalecenia pomocne przy projektowaniu i budowie mieszanych systemów wentylacji pożarowej. Rozwiązania mieszane powinny być poddane szczególnie wnikliwej ocenie skutków działania całego systemu i jego wpływu na bezpieczeństwo użytkowników budynków, powinny też posiadać potwierdzenie krajowej oceny technicznej w zakresie funkcjonalności zastosowanych w danym systemie urządzeń. Nieprzemyślane i zbyt rozbudowane rozwiązania mogą nie zagwarantować oczekiwanego efektu i tym samym narażają na niebezpieczeństwo użytkowników budynków.



abstract

The article describes legal bases as well as guidelines and recommendations helpful in the design and construction of mixed fire ventilation systems. Mixed solutions should be subjected to a particularly thorough assessment of the effects of the entire system and its impact on the safety of building users, and should have confirmation of the national technical assessment of the functionality of the devices used in the system. Ill-considered and overly complex solutions may not guarantee the expected effect and thus put the building users in danger.

Instalacje wentylacji pożarowej są rozwiązaniami technicznymi kluczowymi dla spełnienia wymagań podstawowych, o których mowa w § 207 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych [9], szczególnie w zakresie tworzenia warunków do bezpiecznej ewakuacji, przetrwania pożaru w obiekcie oraz efektywnego wspomagania działania ekip ratowniczych. Paragrafy 245, 246 i 256 WT wskazują na możliwość zastosowania w obiektach wielokondygnacyjnych fakultatywnie lub obligatoryjnie urządzeń służących do oddymiania lub zapobiegania zadymieniu. Zapis taki jest powszechnie interpretowany jako konieczność wykonania systemów oddymiania klatki schodowej lub systemów różnicowania ciśnienia.

Ze względu na sposób działania pierwsze wymienione rozwiązanie (system oddymiania klatki schodowej) nie gwarantuje bezpiecznego opuszczenia budynku przez wszystkich użytkowników, a jego skuteczność jest poważnie ograniczona. Instalacja oddymiania służy więc głównie wspomaganiu działań ekip ratowniczych. Z tych względów np. w standardzie VDMA 24188 [8] proponuje się zastosowanie systemów grawitacyjnych w relatywnie niskich budynkach (ok. 5 kondygnacji) i jednocześnie zakłada zastosowanie przenośnych wentylatorów do oczyszczenia klatki z dymu. Wyraźnie zaznaczono jednak, że wentylatory przenośne mają być użyte przez strażaków w fazie gaszenia pożaru, a nie podczas ewakuacji i akcji ratowniczej.

Nieco szersze zastosowanie i wyższy poziom niezawodności systemu oddymiania klatki schodowej zapewniają rozwiązania opisane w Wytycznych CNBOP PIB [7], polegające na wykonaniu instalacji oddymiania wspomaganej nawiewem mechanicznym. Dzięki większej odporności na zakłócenia i niekorzystne warunki atmosferyczne oraz zdolności do szybkiego oczyszczenia klatki schodowej z dymu (kiedy jego napływ do tej przestrzeni zostanie odcięty) omawiany system umożliwia prowadzenie ograniczonej ewakuacji w budynku. System oddymiania z nawiewem mechanicznym zapobiega również zadymieniu kondygnacji budynku znajdującej się poniżej tej, na której zlokalizowany jest pożar, co efektywnie wspomaga prowadzenie akcji ratowniczo-gaśniczej.

Najwyższy poziom bezpieczeństwa użytkowników i strażaków, szczególnie w budynkach wysokich i wysokościowych, zapewnia wykonana w sposób przemyślany i prawidłowo działająca instalacja różnicowania ciśnienia. Podniesienie poziomu bezpieczeństwa okupione jest tu jednak znacznym zwiększeniem nakładów inwestycyjnych. Zestawienia kosztów omawianych instalacji, sporządzane np. w ramach prac dyplomowych studentów WIBHiIŚ PW, wskazują na bardzo dużą różnicę już nawet w cenie zakupu niezbędnych elementów wykonawczych systemów oddymiania i różnicowania ciśnienia. Przykładem może być szacunkowe zestawienie wykonane dla budynku, dla którego przy zachowaniu układu klatki schodowej i jej trzech różnych wysokości porównano koszty podstawowych elementów systemów oddymiania grawitacyjnego, oddymiania wspomaganego nawiewem oraz systemu zapobiegania zadymieniu (tabela 1).


Szczególnie wysokie nakłady finansowe wiążą się z budową systemów różnicowania ciśnienia. Duże koszty instalacji wynikają w tym przypadku z konieczności zamontowania bardziej złożonych zestawów urządzeń napowietrzających, a przede wszystkim zbudowania na każdej kondygnacji instalacji lub układu do oprowadzania dymu.

W obliczu przedstawionego zestawienia nie powinno dziwić zainteresowanie możliwością tworzenia alternatywnych mieszanych (hybrydowych) układów wentylacji pożarowej, które przy spełnieniu wymogów przepisów zapewniają oczekiwaną przez inwestora redukcję kosztów całej instalacji. W niektórych przypadkach układy inżynierskie mogą również stanowić akceptowalne rozwiązanie często pojawiających się problemów z implementacją „klasycznego” systemu, np. dla budynków o nietypowym układzie architektury wewnętrznej, przy modernizacji istniejących obiektów itd. Niezależnie jednak od tego, czy mamy do czynienia z motywacją ekonomiczną, czy techniczną, decydując się na rozwiązanie inżynierskie, należy przestrzegać jednej nadrzędnej zasady: działanie zaproponowanego układu nie może zmniejszyć poziomu bezpieczeństwa użytkowników budynku. Każde indywidualnie tworzone rozwiązanie musi być więc przed wdrożeniem poddane bardzo szerokiej ocenie działania w warunkach przewidzianych scenariuszem pożarowym.

Czytaj też: Właściwości użytkowe klap przeciwpożarowych odcinających oraz klap odcinających do systemów wentylacji pożarowej >>

Mieszane rozwiązania wentylacji pożarowej klatek schodowych

W zasadzie każde układy wentylacji pożarowej alternatywne wobec wskazanych w powszechnie stosowanych wytycznych projektowych można nazwać rozwiązaniami hybrydowymi. Układy mieszane, podobnie zresztą jak „typowe” instalacje wentylacji pożarowej, powinny być tworzone na potrzeby konkretnego budynku. Systemy te mogą np. łączyć w sobie funkcje instalacji oddymiania i zapobiegania zadymieniu, przy czym całość może stanowić jedną lub więcej niezależnych instalacji w budynku. Systemy hybrydowe, podobnie jak inne instalacje wentylacji pożarowej, muszą służyć do realizacji celów podstawowych (określonych w § 207 ust. 1), a wykonane powinny być zgodnie z zasadami wiedzy technicznej (określonymi w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane).

Ograniczenia wykonania systemów hybrydowych nie wynikają ze względów technicznych, ponieważ szeroka baza dostępnych autonomicznych urządzeń pozwala na budowę praktycznie dowolnego układu napowietrzania i/lub oddymiania.

Problemem jest natomiast zgodna z intencją twórcy interpretacja przepisów oraz zapisana w krajowej ocenie technicznej funkcjonalność urządzeń. Ponieważ w przypadku systemów mieszanych mówimy o nietypowych rozwiązaniach inżynierskich funkcjonujących na zasadzie odstępstwa od WT, elementy wchodzące w skład całego systemu muszą zostać wprowadzone w pierwszym systemie oceny zgodności i dopuszczone do jednostkowego zastosowania na mocy § 10 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych [6]. Oznacza to konieczność wykonania systemu według indywidualnej dokumentacji technicznej, sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla którego producent wydał oświadczenie, że zapewniono zgodność wyrobu budowlanego z tą dokumentacją oraz z przepisami. Konieczny zakres dokumentacji technicznej oraz informacje, które muszą się znaleźć w oświadczeniu, doprecyzowane zostały odpowiednio w ust. 2 i 3 § 10 tej ustawy.

Elementami zestawów mieszanych mogą być zestawy urządzeń do oddymiania, zestawy urządzeń do napowietrzania pożarowego, czujniki ciśnienia, zasilacze urządzeń pożarowych oraz centrale sterujące urządzeniami ppoż. Każdy z tych elementów ma określoną w krajowej ocenie technicznej (KOT) funkcjonalność, w zakresie której można wykorzystać konkretny zestaw urządzeń. Szczególnym problemem dla rozległych układów może być dobór centrali sterującej, która będzie w stanie realizować różne, często bardzo rozbudowane scenariusze pożarowe.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[wentylacja pożarowa, systemy oddymiania, systemy różnicowania ciśnienia, wentylacja hybrydowa, gaszenie pożaru, rozwiązania mieszane]

   08.03.2020

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 



Poznaj rodzaje wymienników ciepła »

Zapewnij większe bezpieczeństwo dzięki certyfikowanym pompom ppoż »
wymienniki ciepła film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Na czym polega hybrydowa dystrybucja ciepła »

ogrzewanie hybrydowe

 



Poznaj fenomen nowoczesnych studni wodomierzowych »

Obejrzyj 20 minutowe szkolenie z pompowni ppoż »
produkcja studni wodomierzowych film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Zapewnij kompleksową cyrkulację powietrza w budynku »

systemy wentylacyjne

 



Obejrzyj film z montażu pompy cyrkulacyjnej »

Na czym polega fenomen pomp wodnych »
 film pompy cyrkulacyjne pompy wodne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zaprojektować niezawodne instalacje w budynku »

innowacyjne projektowanie instalacji

 



5 sposobów na szybką i dokładną pracę w miernictwie »

Dobierz wielogazowy detektor podtynkowy »
rozwiązania pomiarowe detektor gazów
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jesteś instalatorem, ale elektryka nie jest Ci obca? Dołącz do klubu »

klub instalatora

 



Jak usprawnić obieg i odzysk wody w gospodarstwie domowym » Jaki rekuperator poleci Instalator »
kanalizacja centrale rekuperacyjne
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
6/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 6/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Szczelność powietrza budynków
  • - Systemy regulacyjne HVAC i BMS
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl