Cechą charakterystyczną urządzeń typu „roof- -top” jest ich „kompaktowość”; w konstrukcji przewidziane są wszystkie elementy niezbędne do pełnego procesu uzdatniania powietrza:
- wbudowany układ chłodniczy pozwala na wytworzenie „zimna” w miejscu jego wykorzystania, bez konieczności zastosowania dodatkowych oziębiaczy powietrza i źródeł chłodu w postaci agregatów chłodniczych; często wkład sprężarkowy jest wyposażony w czterodrogowy zawór umożliwiający zmianę kierunku przepływu czynnika chłodniczego („odwrócenie” obiegu chłodniczego) i pracę urządzenia w trybie pompy ciepła,
- wbudowany system grzewczy – jako dodatkowe źródło grzania wspomagające pracę układu pompy ciepła lub w pełni pokrywające zapotrzebowanie na moc grzewczą.
Pozostałe, dodatkowe elementy są takie same jak dla typowych modułowych central klimatyzacyjnych. Zatem nieodłączne wyposażenie stanowią: system odzysku ciepła z powietrza usuwanego, komora mieszania powietrza świeżego z powietrzem recyrkulacyjnym z pomieszczenia, wentylatory: nawiewny, wywiewny (oraz sekcji wymiennika skraplacza), nawilżacze parowe, system filtracji powietrza.
Wszystkie wymienione elementy stanowią niezmiernie istotny punkt optymalizacyjny przy projektowaniu tego typu urządzeń, który związany jest z kryterium całkowitego zużycia energii elektrycznej. Szczególnie dużą uwagę należy zwrócić na jak najwyższą sprawność wszystkich podzespołów pracujących w urządzeniu.
Wentylatory
Nakłady związane z wentylacją stanowią 50% całkowitych kosztów eksploatacyjnych urządzeń typu „roof-top”. Z tego względu do określonego wydatku central dachowych (18 000 m3/h) najczęściej stosuje się wentylatory o napędzie bezpośrednim z „bezszczotkowymi” silnikami prądu stałego. Silniki te pozwalają na niższe zużycie energii elektrycznej (20÷50%) w stosunku do tradycyjnych silników wentylatorów oraz kontrolowanie stałego wydatku powietrza wentylacyjnego. Przy wyższych wydajnościach stosowane są wentylatory promieniowe o wysokiej sprawności zasilane z silnika prądu zmiennego o napędzie pośrednim (pasek klinowy).
Również wentylatory zasilane z „bezszczotkowych” silników prądu stałego wymuszają przepływ powietrza chłodzącego skraplacz. Technologia ta polega na wykorzystaniu wirnika z trwałymi magnesami w połączeniu z zabudowaną w silniku, zaawansowaną elektroniczną regulacją przełączania pola magnetycznego w stojanie. Najistotniejszym elementem jest elektroniczny sterownik, który zapewnia precyzyjną i efektywną regulację prędkości obrotowej wentylatora, a tym samym jego wydajności.
Urządzenie to jest sterowane bezpośrednio poprzez automatykę agregatu, co zapewnia jego pełną integrację z innymi elementami obiegu chłodniczego. Daje to również możliwość osiągnięcia wyjątkowo wysokiej efektywności całkowitej. Ponadto, dzięki zintegrowaniu sterowania bezpośrednio w wentylatorze zagwarantowane jest doskonałe dopasowanie regulatora z wentylatorem, co nie zawsze ma miejsce w tradycyjnych układach.
Wreszcie, w szczególnych warunkach lub sytuacji awaryjnej, np. gdy temperatura otoczenia osiągnie wartość wyższą od przewidywanej, sterownik przed odcięciem zasilania i zainicjowaniem alarmu „rozpozna”, że sytuacja jest wyjątkowa i wymusi zwiększenie obrotów powyżej wartości nominalnej. Zapewnia to dodatkową wydajność wynoszącą ok. 115% wartości znamionowej, a także gwarantuje ciągłość pracy w warunkach, przy których tradycyjne układy chłodnicze przechodzą w tryb awaryjny.
 |
| Fot. 1. Wentylatory wykorzystywane w centralach dachowych typu „roof-top”: a) dla mniejszych wydajności central (do ok. 18 000 m/h), b) promieniowe stosowane w urządzeniach o większym wydatku (fot. CLIVET) |
 |
|
Rys. 1. Model ze skraplaczem chłodzonym powietrzem – wersja konfiguracyjna z dwoma wentylatorami: nawiewnym i wywiewnym, oraz wentylatorami sekcji wymiennika skraplacza |
