Równoważenie instalacji i wymiana głowic termostatycznych a zużycie energii

Efekty energetyczne modernizacji instalacji c.o. w budynkach mieszkaniowych
Czasy reakcji głowic termostatycznych w zależności od zastosowanej technologii
Czasy reakcji głowic termostatycznych w zależności od zastosowanej technologii
rys. Danfoss

Równoważenie hydrauliczne wra z możliwością regulacji temperatury w każdym z pomieszczeń to obecnie nieodzowne rozwiązania w instalacjach dostarczających ciepło do budynków. Jest jednak jeszcze wiele obiektów z instalacjami niezrównoważonymi i/lub bez zaworów czy głowic termostatycznych. Rośnie też grupa budynków wyposażonych w zawory termostatyczne, których wymiana na nowe, bardziej precyzyjne, umożliwi wymierne zmniejszenie wydatków na energię do ogrzewania.

Wraz z rozwojem techniki instalacyjnej do wymagań prawnych dla budynków i instalacji wprowadzane są kolejne zmiany. We wrześniu br. miała miejsce kolejna zmiana rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1]. Jej celem jest wzmocnienie wymagań w zakresie kontroli i oszczędności zużycia energii cieplnej w budynkach i tym samym zwiększenie ich efektywności energetycznej.

Spośród tych zmian wymienić należy ust. 7–10 w § 135. W ustępie siódmym znalazło się następujące wymaganie: „Instalacje ogrzewcze powinny być zaopatrzone w urządzenia, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach”. Jeśli nie ma możliwości montażu urządzeń automatycznie regulujących temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach, dopuszcza się stosowanie regulacji w strefie ogrzewanej. Zmiany te stosuje się wtedy, gdy występuje techniczna możliwość realizacji takich działań i jest to ekonomicznie uzasadnione, a także przy wymianie źródła ciepła.

Przepisy te są co pewien czas zmieniane także dlatego, że po boomie na budownictwo wielorodzinne w latach 60–80. XX wieku, kiedy dominowała technologia wielkiej płyty, o regulacji hydraulicznej niewiele mówiono, wzrost był wyznacznikiem samym w sobie, potrzeby mieszkaniowe były ogromne i nikt nie przejmował się specjalnie w tamtych czasach oszczędzaniem energii, która była relatywnie tania. Dopiero w latach 90. nadeszły zmiany, które wpłynęły na każdy aspekt życia Polaków, a wraz z nimi na urealnienie cen energii – tym samym rosnące koszty energii cieplnej wymusiły wprowadzenie indywidualnych rozliczeń. Zastosowanie opomiarowania wymagało modernizacji instalacji grzewczej, w tym montażu zaworów i głowic termostatycznych. I choć nie jest to system idealny, pozwolił on na znaczące, sięgające nawet 30% obniżenie zużycia energii cieplnej w budynkach.

Czytaj też: Nowelizacja ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów >>

Pozytywny wpływ na obniżenie kosztów energii ma także montaż gazowych głowic termostatycznych z dolnym ograniczeniem temperatury do 16°C. Po pierwsze, jest to możliwe dzięki obniżeniu zużycia energii przez mieszkania, które do tej pory dogrzewały inne nieogrzewane pomieszczenia. Po drugie, czas reakcji głowicy gazowej jest 1,8 razy szybszy niż głowicy cieczowej i 3,3 razy niż głowicy woskowej.

Pomimo solidnych argumentów za wymianą starych zaworów i głowic termostatycznych na nowe, spółdzielnie mieszkaniowe niejednokrotnie spotykają się z oporem ze strony lokatorów w tej sprawie. Do głównych obaw wymienianych przez mieszkańców należą:

  • konieczność ogrzewania pomieszczeń, gdy nie ma nikogo w domu,
  • sprawność i prawidłowość działania dotychczas zainstalowanych zaworów i głowic termostatycznych,
  • wzrost kosztów ogrzewania.

W artykule przeanalizowane zostały te kwestie, by udowodnić, że wymiana nawet sprawnie działających 15–20-letnich zaworów i głowic termostatycznych ma swoje ekonomiczne uzasadnienie. Termostaty i zawory zużywają się w trakcie ich eksploatacji, osłabiając sprawność instalacji centralnego ogrzewania. To z kolei negatywnie wpływa na wysokość rachunków za ogrzewanie, mikroklimat panujący w mieszkaniach oraz samopoczucie samych mieszkańców.

Przykładowa modernizacja instalacji c.o. w spółdzielni mieszkaniowej

Modernizacji instalacji c.o. poddano budynki wchodzące w skład zasobów Pszczyńskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Wcześniej instalacje wyposażone były w zawory termostatyczne Danfoss RTD z głowicami gazowymi, a w budynkach wprowadzono system indywidualnych rozliczeń kosztów ogrzewania z elektronicznymi podzielnikami kosztów. Powodem modernizacji były znaczne różnice w rozliczeniach kosztów ogrzewania u poszczególnych lokatorów oraz wyeksploatowanie istniejących zaworów termostatycznych.

W pierwszym etapie dotychczasowe zawory termostatyczne Danfoss RTD-N poddano badaniu laboratoryjnemu (tabela 1). W dalszym ciągu spełniały one wymagania norm z czasu ich montażu, jednak parametry osiągane przez nowe zawory pozwoliłyby uzyskać większe oszczędności energii cieplnej.


Przeprowadzona modernizacja polegała na wymianie zaworów RTD na RA, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zamontowano też głowice termostatyczne z dolnym ograniczeniem do 16°C. Następnie przeprowadzono analizę zużycia ciepła w 12 budynkach (tabela 2). Porównywano budynki o różnej kubaturze, powierzchni użytkowej, mocy zamawianej (kW) i roku budowy oraz przeprowadzonych modernizacjach, tak aby uzyskane wyniki były reprezentatywne.


Porównanie zużycia energii w dwóch różnych sezonach grzewczych może nie być reprezentatywne, gdyż zima zimie nierówna, dlatego uzyskane wyniki przeliczono na zużycie zredukowane do średnich wielkości – tabela 3. Na tej podstawie można zdecydowanie potwierdzić, że wymiana starych zaworów i głowic termostatycznych z ograniczeniem temperatury do 16°C umożliwiła obniżenie zużycia energii cieplnej w badanych budynkach.


Montaż nowych zaworów poprzedzono opracowaniem projektu równoważenia hydraulicznego. W wyniku przeprowadzonej modernizacji uzyskano oszczędności w zużyciu energii cieplnej na średnim poziomie 5,1% dla wszystkich zasobów. Nie potwierdzono obaw lokatorów dot. gwałtownego wzrostu zużycia ciepła. Dodatkowo zastosowanie nowych głowic eliminuje zjawisko dogrzewania nieogrzewanych pomieszczeń przez inne mieszkania. Lokatorzy, którzy dotychczas korzystali z „darmowego ciepła” sąsiadów, mogą mieć nieco wyższe rachunki, jednak w ogólnym rozrachunku zużycie energii w całym budynku jest mniejsze. Zastosowanie głowic z dolnym ograniczeniem temperatury do 16°C zapobiega nie tylko korzystaniu z „darmowego” ciepła sąsiadów, ale też degradacji technicznej budynków, gdyż permanentnie niedogrzewane mieszkania są narażone na rozwój pleśni i zagrzybienia na ścianach (przykładem może być budynek z poz. 12 na liście, którego wyniki wskazują na chroniczne niedogrzanie).

Należy pamiętać, że utrzymanie temperatury na poziomie nie niższym niż 16°C, np. podczas dłuższej nieobecności lokatorów, skutkuje również mniejszym zużyciem energii i niższymi rachunkami przy przywracaniu temperatury do poziomu optymalnego (20–22°C), gwarantującego komfort temperaturowy.

Przywołany przykład wprowadzenia zmian w instalacjach c.o. udowadnia, że wymiana starych zaworów i głowic termostatycznych ma uzasadnienie ekonomiczne. Wskazują na to także wyniki badań niezależnych instytucji, które wyraźnie wskazują, że wymiana starych głowic na głowice z nową technologią regulacji temperatury przynosi oszczędności od 4 do 8%. Są to m.in. symulacje przygotowane przez prof. Rainera Hirschberga z Uniwersytetu Technicznego w Aachen [2], raport Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie – pomiary były przygotowane przez zespół badawczy, a wyniki opublikowano w [3], a także symulacja przeprowadzona przez Ecofys – firmę doradczą z branży energetycznej i ochrony środowiska [4].

Podsumowanie

19 września 2020 roku weszły w życie wspomniane na początku artykułu zmiany w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Jest to kolejna zmiana wymagań dla budynków i instalacji, która sprzyja kontroli i oszczędności zużycia energii. Ogólnoświatowy trend oraz prawo UE wymuszają coraz większe zakresy modernizacji budynków, mające na celu zwiększenie ich efektywności energetycznej. W tym kontekście obawy lokatorów o rosnące zużycie energii nie są zasadne i nie mają potwierdzenia w rzeczywistości. Owszem, zmieniają się ceny nośników energii, ale po to wdrażane są działania zwiększające efektywność energetyczną instalacji i ich bardziej precyzyjną regulację, aby wzrostowi kosztów ogrzewania zapobiegać.

Literatura

  1. Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 16 września 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2020, poz. 1608).
  2. Hirschberg Rainer, Energy efficiency related to the change of thermostatic radiator valves, Hocheffizienzhaus-Institut, 2016.
  3. Analyse des Energieeinsparpotential durch den Austausch alter thermostatischer Regenventile, TUD, Institut für Energietech­nik, Professur für Gebäudeenergietechnik und Wärmeversorgung, 2011],
  4. https://c2e2.unepdtu.org/wp-content/uploads/sites/3/2017/03/optimising-the-energy-use-of-tbs.pdf
Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[zużycie energii, głowice termostatyczne, równoważenie instalacji grzewczej, równoważenie instalacji, regulacja temperatury, efekty energetyczne]

   07.11.2020

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Jak uzyskać do 5000 zł za polecenie instalacji na gaz »

ogrzewanie na gaz


 

Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy »

grzejniki aluminiowe czy stalowe


 


Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

Czy wiesz, jakich błędów unikać przy instalacji? »

zawory antyskażeniowe
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


 Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

izolacje w instalacji


 


Czy bezdotykowy design stanie się standardem? »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »
armatura bezdotykowa
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Skróć czas montażu i uruchomienia układu mieszającego nawet o 50% »

uklad mieszający projektowanie



Jak zadbać o higienę w miejscach publicznych »

Na której platformie znajdziesz niezbędne narzędzia dla instalatora »
 
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zrobić kiedy nie możesz pozbyć się wody z wycieku »

wyciek z rury


 


Jaki wybrać płyn do instalcji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »
panele fotowoltaiczne ochrona przed pożarem
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zabezpieczyć dylatację przed pożarem »

dyletacja

 



Do 77% oszczędności na zużyciu energii »

Z poradnika hydraulika - gdzie kupisz sprawdzony sprzęt »

cichy oszczedny klimatyzator hydraulik
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


Jakich elemntów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego »

alternatywne zrodla energii


 


Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Upały dają się we znaki! Co lepsze? Centrala wentylacyjna czy rooftop? »
kanalizacja wentylatory
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Czy pompa ciepła się opłaca »

alternatywne zrodla energii


 


Poznaj metody na oszczędność wody »

W czym tkwi sedno w projektowaniu instalacji grzewczej »
produkcja studni wodomierzowych
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co osuszy powierznię do 80 m² »

osuszanie pomieszczeń


 

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
9/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 9/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Instalacje PV z magazynami energii
  • - Wentylacja obiektów gastronomicznych
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

e-book

" Kotły na biomasę i biopaliwa "

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl