Wymagania ilościowe i jakościowe w każdej działalności gospodarczej mają określone powiązania z efektywnością. Wiadomo powszechnie jak wielki nacisk kładzie się na efektywność, bowiem od niej w dużym stopniu zależą skutki ekonomiczne całych przedsięwzięć. W niniejszym artykule przyjęto następującą definicję współczynnika efektywności [1]:
gdzie:
ε – współczynnik efektywności,
E – efekt uzyskany przy realizacji procesu,
N – nakład niezbędny do uzyskania efektu w procesie.
Współczynnik efektywności, w odróżnieniu od pojęcia współczynnika sprawności, może przyjmować wartości nie tylko z zakresu 0÷1, ale także wartości powyżej jedności. Dotyczy to m.in. takich zagadnień związanych z ekonomią, gdzie wszystkie przedsięwzięcia o charakterze komercyjnym powinny osiągać współczynnik efektywności większy niż 1. W zagadnieniach ciepłowniczo-energetycznych współczynnik efektywności może być większy od jedności, np. przy obiegach termodynamicznych pompy ciepła [1].
W ciepłownictwie i energetyce można wprowadzić następujące pojęcia efektywności:
- efektywność energetyczna, jeśli w zależności (1) występuje moc lub energia,
- efektywność cieplna, jeśli w zależności (1) występuje moc cieplna lub ciepło,
- efektywność cieplno-energetyczna, jeśli w zależności (1) występuje moc lub energia i moc cieplna lub ciepło,
- efektywność ekonomiczna, jeśli efekt utożsamiamy z wartością sprzedaży efektu, a nakład z kosztem zakupu nakładu.
W artykule przyjęto następujące współczynniki efektywności:
- współczynnik efektywności cieplno-energetycznej:
gdzie:
ec+e – współczynnik efektywności cieplno-energetycznej,
Ec – ciepło użyteczne odprowadzone z układu,
E(c+e)d – całkowite ciepło i energia elektryczna doprowadzona do układu,
współczynnik efektywności cieplnej:
gdzie:
ec – współczynnik efektywności cieplnej,
Ec – ciepło użyteczne odprowadzone z układu,
Ecd – całkowite ciepło doprowadzone do układu.
W przypadku instalacji do termicznego przekształcania odpadów trudno jest mówić o efektywności cieplnej tego typu zespołów. Układy takie są projektowane i budowane po to, aby przetworzyć odpady do postaci uznanej za bezpieczną przy jednoczesnym zachowaniu wymaganych warunków określonych szczegółowymi przepisami, np. temperatura spalin na wyjściu z komory dopalania powinna wynosić min. 850°C (odpady zwierzęce). W związku z tym zagadnienia ekonomiczne i efektywność, choć mają znaczenie, są drugoplanowe.
Przykładem mogą być niektóre zakłady utylizacji odpadów z technologiami bez układów wykorzystania ciepła odpadowego. Z punktu widzenia efektywności cieplnej możemy tu mówić, że jest ona zerowa, ale, jak już wspomniałem, nie jest to najważniejsze. Z drugiej strony warto projektować i budować takie układy, które oprócz pełnienia swej zasadniczej roli spalania odpadów są także wysoko efektywne pod względem cieplnym.





