Ochrona dróg ewakuacyjnych – systemy oddymiania i kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła

Bardzo ważnym aspektem jest zapewnienie skutecznego działania systemów oddymiania
Bardzo ważnym aspektem jest zapewnienie skutecznego działania systemów oddymiania
fot. pixabay

Specyfika instalacji wentylacji pożarowej budynków sprawia, że jej działanie jest konieczne nie więcej niż raz w trakcie życia obiektu, a najlepiej wcale. Jednak ten jeden raz wszystkie urządzenia, jak i cały system muszą zadziałać w pełni efektywnie, spełniając zadania ewakuacji, ratowania życia ludzkiego i ochrony budynku przed poważnymi zniszczeniami. Dlatego do projektowania i doboru tych systemów trzeba przykładać szczególną wagę.

Bezpieczeństwo klatek schodowych

Klatki schodowe jako drogi ewakuacyjne wymagają w warunkach pożaru szczególnej ochrony, aby zapewnić bezpieczeństwo opuszczającym budynek osobom. Kluczowym kryterium bezpieczeństwa jest zapewnienie, że drogi ewakuacyjne będą wolne od dymu i gorących gazów pożarowych. Te produkty pożaru, ze względu na wysoką temperaturę i właściwości toksyczne, stanowią główne zagrożenie dla ewakuujących się osób. Wymóg ochrony klatek schodowych przed napływaniem i zaleganiem dymu i gazów pożarowych stawia rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1].

Paragraf 245.1 i 2 stanowi, że klatki schodowe powinny być obudowane i zamykane drzwiami dymoszczelnymi oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu w następujących budynkach:

  • średniowysokich użyteczności publicznej (strefy ZL I, II i III);
  • średniowysokich zamieszkania zbiorowego (strefa ZL V);
  • niskich (strefa ZL II);
  • wybranych przemysłowych.

Paragraf 246.2 [1] odnosi się natomiast do budynków wysokich (strefy pożarowe inne niż ZL IV i PM) i wysokościowych, wprowadzając obowiązek stosowania dla klatek schodowych i przedsionków pożarowych w tych budynkach urządzeń zapobiegających zadymieniu. Z kolei § 246.3 wskazuje, że dla strefy pożarowej PM w budynku wysokim klatki schodowe i przedsionki przeciwpożarowe będące drogami ewakuacyjnymi należy wyposażać w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu.

Zastosowanie urządzeń oddymiających uruchamianych za pomocą systemu wykrywania dymu na drogach ewakuacyjnych umożliwia wydłużenie dopuszczalnych dojść ewakuacyjnych o 50%.

Bardzo ważnym aspektem jest zapewnienie skutecznego działania systemów oddymiania lub zapobiegania zadymieniu w całym okresie użytkowania budynku. Wymaga to corocznych kontroli systemów wentylacji pożarowych, w trakcie których testowane jest przede wszystkim:

  • ręczne lub automatyczne uruchomienie instalacji – prawidłowo działający system powinien rozpocząć pracę w ciągu 60 s;
  • działanie elementów wykonawczych instalacji (przebieg testów zależy od typu systemu), np. uruchomienie nawiewu czy uruchomienie urządzeń odprowadzenia dymu i ciepła;
  • działanie urządzeń dodatkowych składających się na system wentylacji pożarowej, np. siłowniki lub przyciski oddymiania;
  • podstawowe i niezależne (rezerwowe) źródło zasilania (przewidziane do automatycznego zastąpienia źródła podstawowego w razie jego uszkodzenia).

Przepisy określają zatem jasno, jakie urządzenia należy zastosować do zabezpieczenia dróg ewakuacyjnych w konkretnych budynkach. Prawo, normy i wytyczne precyzują także cele działania urządzeń chroniących klatki schodowe przed zadymieniem oraz zasady projektowania i wykonywania tych urządzeń. Należy jednak zwrócić uwagę, że nie istnieje „rozwiązanie uniwersalne” ani nawet wzorcowe.

Zgodnie z rozporządzeniem MSWiA w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej [2], dla określonych budynków musi powstać scenariusz pożarowy, uwzględniający m.in. sposób działania urządzeń przeciwpożarowych. Przy opracowaniu scenariusza konieczne jest uwzględnienie specyficznych warunków wewnętrznych i zewnętrznych danego obiektu. Budynek, w którym wybuchł pożar i odbywa się ewakuacja wspomagana działaniem urządzeń przeciwpożarowych, stanowi skomplikowany układ hydrauliczny, w którym poszczególne komponenty i zachowania osób ewakuujących się wzajemnie na siebie oddziałują. Dlatego należy przeprowadzić szczegółową analizę danego budynku i dopiero na tej podstawie proponować konkretne rozwiązanie. Na rynku dostępne są zarówno systemy oddymiania, jak i zapobiegania zadymieniu, a firmy oferujące takie rozwiązania dysponują zwykle wiedzą ekspercką umożliwiającą wsparcie procesu projektowego dla konkretnego budynku.

Czytaj też: Wentylacja pożarowa – nowe możliwości badań w tunelu aerodynamicznym ITB >>

Systemy zapobiegania zadymieniu

Filozofią systemów różnicowania ciśnień (zapobiegania zadymieniu) jest wytworzenie odpowiednich warunków nadciśnienia lub przepływu w drzwiach otwartych. Utrzymanie takich warunków zabezpiecza strefę chronioną przed przedostawaniem się do niej dymu, co zapewnia bezpieczne warunki ewakuacji i pracy ekip ratowniczo-gaśniczych. W dużym uproszczeniu, działanie tego systemu opiera się na uruchomieniu po wykryciu pożaru wentylatora nawiewnego, który tłocząc powietrze do strefy chronionej, zapewnia powstanie w niej nadciśnienia i uniemożliwia napływ do niej dymu. Wydajność systemu jest automatycznie dostosowywana do wydarzeń mających miejsce w trakcie ewakuacji, np. otwarcia drzwi pożarowych.

Wymagania funkcjonalne dla systemów różnicowania ciśnienia (zapobiegania zadymieniu) zostały jasno określone w normie PN-EN 12101-6 [3]. Wskazano w niej następujące kryteria:

  • „ kryterium nadciśnienia – utrzymanie nadciśnienia w zakresie 20–80 Pa, zabezpieczającego przed przepływem dymu do strefy chronionej przez nieszczelności drzwi i okien;
  • „ kryterium przepływu:
    • prędkość przepływu powietrza w otwartych drzwiach ewakuacyjnych, drzwiach łączących przestrzeń chronioną i niechronioną nadciśnieniem musi uniemożliwić przepływ dymu (o temperaturze do 60°C) między tymi przestrzeniami. Prędkość ta musi wynosić co najmniej 0,75 m/s,
    • prędkość przepływu ułatwiająca działanie ekipy ratowniczej musi wynosić co najmniej 2 m/s;
  • „ kryterium siły potrzebnej do otwarcia drzwi na granicy strefy chronionej i niechronionej przez wytwarzane nadciśnienie;
  • „ kryterium czasu reakcji systemu na zmiany scenariusza napowietrzania.

Efektywność pracy takiego systemu zależy w dużej mierze od poprawności projektu i właściwego opomiarowania budynku, co pozwala systemowi jako całości reagować na zmiany warunków (np. otwarcie drzwi). Kluczowe jest zastosowanie rozwiązania systemowego, czyli zestawu urządzeń, w skład którego wchodzą m.in. wentylator nawiewny, centrala sterująca oraz różnorakie elementy kontrolne i pomiarowe. Zestaw wyrobów do różnicowania ciśnienia w systemach kontroli rozprzestrzeniania się dymu i ciepła powinien legitymować się Krajowym Certyfikatem Stałości Właściwości Użytkowych, wydanym przez ITB lub CNBOP-PIB na podstawie Krajowej Oceny Technicznej.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[drogi ewakuacyjne, droga ewakuacyjna, systemy oddymiania, systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu, systemy zapobiegania zadymieniu, wentylacja pożarowa]

   04.01.2021

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie



Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

Czy wiesz, jakich błędów unikać przy instalacji? »

zawory antyskażeniowe
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


 Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

izolacje w instalacji


 


Czy bezdotykowy design stanie się standardem? »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »
armatura bezdotykowa
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Zbliża się zima 100-lecia? Z jakim urządzeniem zaoszczędzisz najwięcej »

oszczednosc energii



O czym dowiesz się na międzynarodowym spotkaniu instalatorów »

Czy wiesz, na której platformie znajdziesz niezbędne narzędzia dla instalatora i dostaniesz 500zł »
 
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zrobić kiedy nie możesz pozbyć się wody z wycieku »

wyciek z rury


 


Jaki wybrać płyn do instalcji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »
panele fotowoltaiczne ochrona przed pożarem
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zabezpieczyć dylatację przed pożarem »

dyletacja

 



Do 77% oszczędności na zużyciu energii »

Z poradnika hydraulika - gdzie kupisz sprawdzony sprzęt »

cichy oszczedny klimatyzator hydraulik
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


 


Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Upały dają się we znaki! Co lepsze? Centrala wentylacyjna czy rooftop? »
kanalizacja wentylatory
wiem więcej » poznaj dziś »

 



Poznaj metody na oszczędność wody »

W czym tkwi sedno w projektowaniu instalacji grzewczej »
produkcja studni wodomierzowych
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowe kotły gazowe
  • - Retencja wód opadowych
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

e-book

" Kotły na biomasę i biopaliwa "

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl