Wentylacja szkół – zalecenia a rzeczywistość

Fot. Pixabay

Niewłaściwa jakość powietrza w budynkach szkolnych może być przyczyną problemów zdrowotnych uczniów i nauczycieli, a także wpływać na komfort ich nauki i pracy. Jej prawdopodobnym skutkiem jest zmniejszona wydajność pracy pedagogów, mniejsza aktywność uczniów z powodu dyskomfortu, chorób i absencji, a także występowanie napiętych stosunków między nauczycielami, uczniami, rodzicami i administracją szkolną.

To wnioski z badań jakości powietrza w szkołach przeprowadzonych przez Centralną Inspekcję Ochrony Pracy w 2008 roku [1]. Od badań tych minęło kilka lat i pojawiło się w tym czasie wiele doniesień o „walce” szkół ze smogiem i hałasem. Brakuje jednak szerszych i bieżących informacji o jakości powietrza wewnętrznego w placówkach edukacyjnych. Problem ten był podnoszony już od początku lat 90. podczas kolejnych konferencji pt. „Problemy jakości powietrza wewnętrznego w Polsce”. Prezentowane są na niej wyniki badań i popularyzowany wpływ jakości środowiska wewnętrznego na zdrowie, dobre samopoczucie oraz efektywność pracy i nauki. Ale przez minione trzy dziesięciolecia była to jedyna odbywająca się cyklicznie konferencja o tej tematyce w Polsce.

W międzyczasie dyskusje i działania związane z jakością powietrza koncentrowały się w naszym kraju wokół smogu w miastach i miasteczkach. Informacje o jakości powietrza zewnętrznego są już dostępne powszechnie, a spopularyzowanie tego problemu spowodowało m.in. uruchomienie programów wsparcia dla wymiany urządzeń grzewczych oraz zmiany w prawie krajowym i lokalnym.

Jakość powietrza wewnętrznego zależy oczywiście od powietrza napływającego do budynków, ale problemu nie rozwiąże jedynie czyste powietrze zewnętrze, choć jest ono konieczne. Na jakość powietrza wewnętrznego wpływa bowiem także wentylacja i wyposażenie (zwłaszcza meble i wykładziny) danego budynku, a także wydychany przez ludzi CO2. Bez skutecznej wentylacji nie możemy mówić o wysokiej jakości powierza wewnętrznego, nawet jeśli to zewnętrzne będzie bardzo dobre.

Zapowiadana Fala modernizacji budynków w UE daje szansę poprawienia wentylacji w budynkach szkolnych, ale bez zaangażowania środowiska architektów i projektantów oraz audytorów problem złej jakości powietrza w budynkach oświatowych i szkolnych nie znajdzie rozwiązania. To specjaliści powinni sformułować argumenty przekonujące gminy i dyrektorów szkół, żeby podczas realizacji inwestycji wybierali skuteczny system wentylacji, który zapewnia filtrację zanieczyszczeń pyłowych z zewnątrz i wymagane wymiany powietrza, a zwłaszcza niskie stężenie dwutlenku węgla. Trzeba również przekonać resort edukacji do wydania odpowiednich rekomendacji dotyczących jakości powietrza w budynkach oświatowych.

W wielu krajach UE i w Polsce wentylacja mechaniczna sterowana stężeniem CO2 w szkołach jest na razie rzadkim rozwiązaniem i ma zastosowanie głównie w nowych budynkach szkolnych, wznoszonych w technologiach niskoenergetycznych. Powstawały one m.in. dzięki dofinansowaniu z programu LEMUR – Energooszczędne Budynki Użyteczności Publicznej NFOŚiGW. Jednym z warunków uzyskania dotacji w tym programie było zastosowanie wentylacji z automatyką umożliwiającą dostosowanie wydajności do aktualnych potrzeb.

Rozwiązania techniczne są dostępne od lat, a miarodajnym wskaźnikiem jakości powietrza w pomieszczeniach szkolnych i biurowych, czyli tam, gdzie wykonuje się pracę umysłową, jest dwutlenek węgla. Nasz mózg pracuje najwydajniej, gdy poziom CO2 jest zbliżony do tego w powietrzu zewnętrznym – czyli ok. 400 ppm. Od dziesięcioleci z badań wynika, że stężenie dwutlenku węgla nie powinno przekraczać 1000 ppm (tzw. liczby Pettenkoffera), ponieważ powyżej tej wartości wyraźnie pogarsza się samopoczucie i obniża zdolność koncentracji oraz produktywność. 1000 ppm to także wartość graniczna rekomendowana przez ASHRAE (American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers). W Niemczech za chwilową wartość maksymalną w aspekcie higienicznym uważa się 1500 ppm (norma DIN 1946-Teil 2).

W Polsce do celów projektowych systemów wentylacji w budynkach nieprzemysłowych, w tym w placówkach edukacyjnych, można wykorzystać normę PN-EN 15251:2012 – określa ona cztery kategorie budynków wg poziomu stężenia CO2: pierwsza to warunki o wysokim standardzie (zalecane m.in. dla osób chorych i w podeszłym wieku, a także niemowląt): maks. 350 ppm, druga kategoria to poziom normalny zalecany w nowych i remontowanych budynkach: maks. 500 ppm, trzecia to warunki średnie (akceptowalne) i dotyczy budynków istniejących z maks. 800 ppm, czwarta, powyżej 800 ppm, może być akceptowana jedynie jako odstępstwo i tylko w ograniczonych okresach.

Czytaj też: zaFrapuj się na powietrze i energię >>

Wracając do wyników badań CIOP z 2008 roku [1] – średnie stężenie CO2 w badanych szkołach przewyższało zwykle 1000 ppm, czyli wartość zalecaną, zapewniającą komfort osobom przebywającym w pomieszczeniach. Autorzy badań podają, że główną przyczyną dużych stężeń CO2, dochodzących niekiedy do 4000 ppm, były nieprawidłowe systemy wentylacyjne. Także wyniki oceny parametrów powietrza i poziomu stężeń zanieczyszczeń chemicznych, pyłowych i mikrobiologicznych wskazywały, że w badanych pomieszczeniach były one najczęściej niezgodne z zaleceniami. W większości klas stosowana jest jedynie wentylacja naturalna i działa ona wówczas, gdy nauczyciele nie obawiają się otwierania okien. Ten sposób wentylacji nie rozwiązuje problemu, ale może i powinien być stosowany tam, gdzie nie ma wentylacji
mechanicznej.

Jakość powietrza to problem nie tylko polskich szkół. Od wielu lat zmagają się z nim także inne kraje UE, a nabrał on szczególnego znaczenia w czasie pandemii. Nie wszystkie kraje wprowadziły nauczanie zdalne w tak szerokim zakresie jak Polska. M.in. z tych powodów REHVA opublikowała specjalne zalecenia, które publikujemy tutaj >>

---

Literatura

  1. Pośniak Małgorzata, Jankowska Elżbieta, Kowalska Joanna, Gołofit-Szymczak Małgorzata, Jankowski Tomasz, Kształtowanie jakości powietrza w pomieszczeniach szkolnych, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2010.
  2. Ryńska Joanna, Wentylacja budynków edukacyjnych – problemy z jakością powietrza wewnętrznego, „Rynek Instalacyjny” 9/2019, rynekinstalacyjny.pl.
  3. http://www.rynekinstalacyjny.pl/artykul/id5233, wentylacja-szkol-warunek-konieczny-dla-rozwoju-polski.
  4. http://www.rynekinstalacyjny.pl/aktualnosc/id10812, zalecenia-eurovent-middle-east-dotyczace-filtracji-i--wentylacji-powietrza-covid-19.
  5. http://www.rynekinstalacyjny.pl/aktualnosc/id10798, poradnik-covid-19.
  6. http://www.rynekinstalacyjny.pl/artykul/id5181, zapobieganie-rozprzestrzenianiu-sie-wirusow-sars--cov-2-w-pomieszczeniach.-zalecenia-eksploatacyjne-i-urzadzenia-do-uzdatniania-powietrza-wentylacyjnego
Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[jakość powietrza, jakość powietrza w budynku, wentylacja szkół, jakość powietrza wewnętrznego, wentylacja]

   16.03.2021

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie



Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

Czy wiesz, jakich błędów unikać przy instalacji? »

zawory antyskażeniowe
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


 Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

izolacje w instalacji


 


Czy bezdotykowy design stanie się standardem? »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »
armatura bezdotykowa
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Zbliża się zima 100-lecia? Z jakim urządzeniem zaoszczędzisz najwięcej »

oszczednosc energii



O czym dowiesz się na międzynarodowym spotkaniu instalatorów »

Czy wiesz, na której platformie znajdziesz niezbędne narzędzia dla instalatora i dostaniesz 500zł »
 
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zrobić kiedy nie możesz pozbyć się wody z wycieku »

wyciek z rury


 


Jaki wybrać płyn do instalcji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »
panele fotowoltaiczne ochrona przed pożarem
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zabezpieczyć dylatację przed pożarem »

dyletacja

 



Do 77% oszczędności na zużyciu energii »

Z poradnika hydraulika - gdzie kupisz sprawdzony sprzęt »

cichy oszczedny klimatyzator hydraulik
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


 


Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Upały dają się we znaki! Co lepsze? Centrala wentylacyjna czy rooftop? »
kanalizacja wentylatory
wiem więcej » poznaj dziś »

 



Poznaj metody na oszczędność wody »

W czym tkwi sedno w projektowaniu instalacji grzewczej »
produkcja studni wodomierzowych
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowe kotły gazowe
  • - Retencja wód opadowych
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

e-book

" Kotły na biomasę i biopaliwa "

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl