Retencja i zagospodarowanie wód opadowych w świetle zmian klimatycznych i prawnych

Wskazówki dla projektantów
Wizualizacja planowanego zagospodarowania wód opadowych "Mokradła Miejskie"
Wizualizacja planowanego zagospodarowania wód opadowych "Mokradła Miejskie"
LAX laboratory

Obowiązujące i nowelizowane akty prawne wymuszają zastosowanie w procesie projektowania przestrzeni miejskiej i obiektów budowlanych rozwiązań do retencji wód opadowych i roztopowych. Uwzględnienia retencji wymagają zarówno inwestycje nowo wznoszone, jak i rozbudowy czy rewitalizacje.

Ostatnie lata przynoszą liczne zmiany w podejściu do zatrzymywania i zagospodarowania wód opadowych na terenach zabudowanych (zurbanizowanych i wiejskich). Następuje zupełne odwrócenie trendu – dotychczas wodę opadową odprowadzaliśmy poza obszar zabudowany za pomocą kanalizacji ogólnospławnej lub deszczowej. Obecnie w projektowaniu zarówno całych terenów zabudowanych, jak i poszczególnych obiektów (osiedla mieszkaniowe, obiekty komercyjne, obiekty użyteczności publicznej, elementy infrastruktury transportowej) istotnym celem jest stworzenie warunków do retencji wód opadowych. Pojęcie to należy rozumieć jako zdolność do okresowego zatrzymania wody w zlewni, dzięki czemu poprawia się jej bilans wodny, zwiększają się zasoby wodne i eliminowany jest szybki spływ powierzchniowy powodujący m.in. podtopienia i powodzie. W projektowaniu terenów zurbanizowanych chętnie stosowana jest idea „miasta gąbki” (sponge city) [1], czyli zespołu rozwiązań krajobrazowych, architektonicznych i instalacyjnych zapewniających zarówno okresowe zatrzymywanie wody opadowej, jak i jej późniejsze racjonalne wykorzystanie.

W lipcu 2021 roku do konsultacji społecznych trafił duży projekt Ministerstwa Infrastruktury pt. Program przeciwdziałania niedoborowi wody (Retencja. Zatrzymaj wodę!) [2]. Jego celem ma być dwukrotne zwiększenie powierzchni retencyjnej w Polsce, co z kolei ma prowadzić do zwiększania zasobów wodnych i poprawy ich dostępności oraz zapobiegania poważnym skutkom zmian klimatycznych – suszom i powodziom.

Jedno z rozwiązań stosowanych jako obiekt małej retencji w „mieście gąbce”: park kieszonkowy, czyli niewielki park ogólnodostępny (na zdjęciu w warszawskim Wilanowie). Źródło: Zarząd Miasta Stołecznego Warszawy, fot. Alicja Jędrzejewska

Obecne i przyszłe akty prawne wpływające na stosowanie rozwiązań zapewniających retencję

Pierwszym ważnym krokiem na drodze do powszechnego stosowania rozwiązań retencyjnych była nowelizacja Prawa wodnego w 2017 roku, zgodnie z którą wody opadowe przestały być traktowane jako ścieki. Za odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji deszczowej i zbiorczej pobierana jest opłata, której składnik zmienny zależy od obecności urządzeń do retencjonowania wody [3].

Kolejne duże zmiany mają nastąpić w 2022 roku za sprawą tzw. specustawy suszowej – ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom susz [4]. Pakiet zawartych w niej rozwiązań ma m.in. wpływać na zwiększenie liczby inwestycji służących przeciwdziałaniu skutkom suszy, wśród których wymienione jest zwiększanie retencji.

Zakończyły się już konsultacje społeczne tego projektu. Wśród zmian istotnych z punktu widzenia projektowania rozwiązań instalacyjno-budowlanych dla retencji wód najważniejsze są: podwyższenie tzw. podatku od deszczu (opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenu przez zabudowanie), konieczność planowania rozwiązań do retencji i określonej powierzchni biologicznie czynnej oraz wyłączenie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zbiorników retencyjnych o pojemności do 10 m3.

Czytaj też: Moja Woda – nowy program dotacji i przykładowe rozwiązania techniczne >>

Istniejąca już w Prawie wodnym opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenu przez jego zabudowanie ma być wyższa, a przede wszystkim objąć ma nawet 20-krotnie większą liczbę nieruchomości (magazynów, parkingów, sklepów i budynków mieszkalnych). Obecnie opłaty dotyczą właścicieli nieruchomości o powierzchni przekraczającej 3500 m2, którzy wyłączyli z powierzchni biologicznie czynnej (zabudowali) więcej niż 70% nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej (art. 34.4 ustawy Prawo wodne) [1]. Jako powierzchnie zabudowane traktuje się dachy, tarasy, powierzchnie pokryte nawierzchnią nieprzepuszczalną – asfaltem, betonem, kostką brukową [4]. Po zmianie opłata ma dotyczyć nieruchomości o powierzchni powyżej 600 m2, z której więcej niż 50% wyłączono z powierzchni biologicznie czynnej. Zniknął także warunek, że obszar nie jest objęty siecią kanalizacyjną [4]. Opłata ma zależeć od powierzchni „uszczelnionej” i wynieść rocznie od 0,45 zł (nieruchomości wyposażone w rozwiązania do retencjonowania wody o pojemności 10–30% odpływu rocznego) do 1,50 zł (brak urządzeń do retencji) za każdy m2 [4].

---

Literatura

  1. Marzuchowska Monika, Żebrowski Marcin, Jak działa sponge city – czyli miasto gąbka? w: „Urbcast – podcast o miastach”, https://open.spotify.com/show/2FPURtdbjfqwaf00S7GV5x (dostęp: lipiec 2021)
  2. Ministerstwo Infrastruktury, Program przeciwdziałania niedoborowi wody (Retencja. Zatrzymaj wodę!) – projekt, Warszawa, lipiec 2021
  3. Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (DzU 2020, poz. 310)
  4. Projekt ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12337151/katalog/12709767 (dostęp: lipiec 2021)
  5. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DzU 2021, poz. 741)
  6. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DzU 2020, poz. 1333 z późn. zm.)
  7. Grajber Anna, Dobiesz Sebastian, „Mokradła Miejskie” – projekt urbanistyczno-krajobrazowy dla terenu zielonego w Stalowej Woli, www.lax.com.pl (dostęp: lipiec 2021)
  8. Biała Izabela, Gdańskie ogrody deszczowe spełniają swoją rolę. Gdzie i jak wchłaniają nadmiar wody?, www.gdansk.pl, czerwiec 2019 (dostęp: lipiec 2021)
  9. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (DzU 2019, poz. 1311)
  10. Kowalik Piotr, Efekty oczyszczania ścieków w oczyszczalniach hydrobotanicznych, „Wiadomości Melioracyjne i Łąkarskie” 1/1996, s. 15–21
  11. Obarska-Pempkowiak Hanna, Oczyszczalnie hydrofitowe, Wyd. Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2002
  12. Obarska-Pempkowiak Hanna, Mierzejewski Michał, Oczyszczanie wód potoku na terenie ZOO za pomocą filtrów wegetacyjnych i buforowych stref wiklinowych, Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna „Oczyszczalnie Hydrobotaniczne”, Gdańsk, 1–3 września 1995
  13. WFOŚiGW w Warszawie, Regulamin naboru wniosków w ramach programu priorytetowego „Moja Woda” na lata 2020-2024, marzec 2021, https://portal.wfosigw.pl/dokumenty/moja_woda/od_22032021/2_Regulamin_Moja_Woda_drugi_nabor.pdf (dostęp: 13.05.2021)
  14. Polski Atlas Natężeń Deszczów (PANDa), https://atlaspanda.pl (dostęp: lipiec 2021)
  15. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2019, poz. 1065 i 2020, poz. 1608 i 2351)
  16. PN-EN 1717 Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny
  17. Szpakowski Wojciech, Rayss Joanna, Lademann Dorota, Ogród deszczowy w 5 krokach, Wyd. Gdańskie Wody, kwiecień 2018, http://www.gdmel.pl/mala-retencja/poradnik (dostęp: 13.05.2021)
  18. Szruba Maria, Odwodnienie i zagospodarowanie wód opadowych w miastach, „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” maj–czerwiec 2019
  19. Gudelis-Taraszkiewicz Katarzyna, Nowe „życie” wody deszczowej w mieście, Warunki Techniczne.PL nr 5 (31), 2019
  20. Materiały techniczne firm: Delfin, Dorken, Ekobudex, Ecol-Unicon, GRAF, Greenfond, Green Water Solutions, Haba, Leca, Optigrun, Pedrollo, Pipelife, Sempergreen, Soprema, Wavin, Wilo

W artykule:

• Obecne i przyszłe akty prawne wpływające na stosowanie rozwiązań zapewniających retencję
• Nowe podejście do gospodarowania wodą w miastach i obiektach budowlanych
• Ogrody deszczowe

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[wody opadowe, zagospodarowanie wód opadowych, deszczówka, zbieranie deszczówki, retencja wody, uwzględnienie retencji, projektowanie przestrzeni miejskiej]

   05.08.2021
Dostęp do pełnej treści tego artykułu jest BEZPŁATNY, wymaga jednak zalogowania.
Logowanie
zapomniałem hasła
Załóż konto
Jeśli nie masz jeszcze Konta Użytkownika - prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego. Czas potrzebny na założenie Konta Użytkownika to max. 1 minuta.
Chcę założyć konto użytkownika
Dlaczego warto założyć konto użytkownika?
otrzymujesz bezpłatny dostęp do wielu przydatnych informacji: artykułów znanych ekspertów, przeglądów produktów, porad i raportów
co tydzień otrzymasz bezpłatny Newsletter informujący o nowych artykułach, produktach i wydarzeniach związanych z izolacjami i rynkiem budowlanym
będziesz miał możliość brania udziału w konkursach z cennymi nagrodami
utworzysz swój Profil, dzięki któremu będziesz mógł brać udział w dyskusjach na Forum, wymieniać się poglądami z innymi użytkownikami oraz pisać opinie i komentarze
będziesz otrzymywać powiadomienia o promocjach i rabatach w naszej Księgarni Technicznej oraz zniżkach w sklepach naszych partnerów biznesowych.
Jednocześnie zapewniamy Cię, iż podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możesz zmienić swoje dane lub zażądać usunięcia konta.
Przed założeniem Konta sugerujemy zapoznać się z regulaminem.

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie



Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

Czy wiesz, jakich błędów unikać przy instalacji? »

zawory antyskażeniowe
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


 Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

izolacje w instalacji


 


Czy bezdotykowy design stanie się standardem? »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »
armatura bezdotykowa
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Zbliża się zima 100-lecia? Z jakim urządzeniem zaoszczędzisz najwięcej »

oszczednosc energii



O czym dowiesz się na międzynarodowym spotkaniu instalatorów »

Czy wiesz, na której platformie znajdziesz niezbędne narzędzia dla instalatora i dostaniesz 500zł »
 
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Co zrobić kiedy nie możesz pozbyć się wody z wycieku »

wyciek z rury


 


Jaki wybrać płyn do instalcji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »
panele fotowoltaiczne ochrona przed pożarem
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Jak zabezpieczyć dylatację przed pożarem »

dyletacja

 



Do 77% oszczędności na zużyciu energii »

Z poradnika hydraulika - gdzie kupisz sprawdzony sprzęt »

cichy oszczedny klimatyzator hydraulik
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


 


Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Upały dają się we znaki! Co lepsze? Centrala wentylacyjna czy rooftop? »
kanalizacja wentylatory
wiem więcej » poznaj dziś »

 



Poznaj metody na oszczędność wody »

W czym tkwi sedno w projektowaniu instalacji grzewczej »
produkcja studni wodomierzowych
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
7-8/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 7-8/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowe kotły gazowe
  • - Retencja wód opadowych
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

e-book

" Kotły na biomasę i biopaliwa "

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl