Wyposażenie obiektów w przybory sanitarne
W ogólnych przepisach BHP [3] wprowadzono nowe wartości wskaźników wyposażenia obiektów w przybory sanitarne, zgodnych z wartościami stosowanymi w krajach zachodnich. Zmiany wartości tych wskaźników wprowadzono również w „warunkach technicznych” ogólnobudowlanych [2] oraz w omawianych „warunkach” [4].
Wprowadzone zmiany dotyczą zarówno pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, jak i liczby stosowanych przyborów sanitarnych. W porównaniu do wymagań poprzednich, jeden przybór sanitarny przypada na mniejszą liczbę użytkowników. Zwiększa się zatem liczba stosowanych przyborów sanitarnych, na co należy zwracać szczególną uwagę przy planowanych remontach i modernizacjach obiektów. Rozpatrzmy ważniejsze wymagania.
W oddziałach łóżkowych szpitali zachowane zostały zasady doboru pomieszczeń higienicznosanitarnych przewidujące, że:
- pomieszczenia higieniczno-sanitarne powinny być wydzielone dla pacjentów i dla personelu, pomieszczenia dla pacjentów mogą być zbiorowe, ograniczone do odcinka pielęgnacyjnego, oddzielne dla kobiet i mężczyzn, lub indywidualne – przy pokojach,
- zmianie uległo wyposażenie pomieszczeń higieniczno- sanitarnych, gdyż w obu rodzajach pomieszczeń wolno stosować tylko ustęp, umywalkę i natrysk dostosowany dla osób niepełnosprawnych,
- nie stosuje się obecnie wanien stałych (z wyjątkiem wanien przeznaczonych do celów terapeutycznych); w miejsce natrysku dopuszcza się stosowanie wanien – wózków,
- projektując w oddziałach łóżkowych i innych ustępy, należy pamiętać o zmianie wskaźnika wyposażenia ich w umywalki; obecnie jedna umywalka przypada na 3 miski ustępowe i pisuary; w większych ustępach nie będą one stanowiły „lustrzanego odbicia” ustępów przeznaczonych dla kobiet i mężczyzn,
- zmienił się system dystrybucji posiłków i mycia naczyń stołowych, co wpłynęło na wyposażenie sanitarne kuchenek oddziałowych; szczegóły wymagań podane są w rozporządzeniu [4]; niezależnie od organizacji pracy kuchenki oddziałowej, należy w niej przewidzieć umywalkę, zlewozmywak dwukomorowy oraz hermetycznie zamykany pojemnik na odpady pokonsumpcyjne; coraz częściej przybory te są wykonywane ze stali nierdzewnej,
- oddział łóżkowy, poza dotychczas stosowanym brudownikiem z przedsionkiem, powinien być wyposażony w składzik porządkowy przeznaczony na sprzęt do utrzymywania czystości pomieszczeń i ich wyposażenia oraz do składowania środków czystości (regał lub szafa).
Minimalne wyposażenie obu pomieszczeń, to zlew jednokomorowy, zawieszony 0,5 m od poziomu posadzki oraz kratka ściekowa; moim zdaniem, niezbędna jest również umywalka.
Podane dla pozostałych obiektów opieki społecznej wymagania szczegółowe, omówione w rozporządzeniu [4], uwzględniają przepisy ogólnych wymagań BHP [3] oraz „wymagania techniczne” rozporządzenia [2]. Wprowadzone w przepisach BHP zmiany [3] wywarły wpływ również na wymagania dotyczące pomieszczeń higieniczno-sanitarnych przeznaczonych dla pomocniczych i technicznych pracowników zakładów opieki zdrowotnej.
Pracownicy kuchni, pralni, warsztatów, punktu unieszkodliwiania odpadków itp. wymagają odrębnych szatni i pomieszczeń higieniczno-sanitarnych. Niektóre działy (np. kotłownia, hydraulicy, warsztaty) mogą mieć wspólne pomieszczenia higienicznosanitarne (szatnie, łaźnie, ustępy). Pracownicy podlegający stałej kontroli zdrowia (z „książeczką zdrowia”) wymagają oddzielnych, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, niedostępnych dla innych pracowników, niepodlegających kontroli stanu zdrowia. Dotyczy to zwłaszcza pracowników kuchni centralnej szpitala [5]. Pracownicy oddziału zakaźno-obserwacyjnego oraz chorób płuc i gruźlicy wymagają również odrębnych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych – z szatniami przepustowymi.
Wszystkie pomieszczenia wyposażone w technologiczne przybory sanitarne (zmywaki, baseny, wanny itp.) powinny być wyposażone w umywalki, gdyż mycie rąk nad urządzeniami technologicznymi jest niedozwolone.
Wszystkie gabinety, pracownie, laboratoria i pokoje zabiegowe powinny być wyposażone w umywalki. Jeżeli w pomieszczeniach tych przewiduje się udzielanie świadczeń zdrowotnych, przy użyciu narzędzi i sprzętu wielokrotnego użytku, niezależnie od umywalki, powinny być wyposażone w zlew co najmniej jednokomorowy, gdyż nad umywalkami mycie narzędzi i sprzętu jest niedozwolone.
Wymagania dotyczące instalacji sanitarnych
W „wymaganiach” podanych w rozporządzeniu [4] przewiduje się, aby każdy zakład opieki zdrowotnej był wyposażony w następujące instalacje sanitarne:
- wodociągowo-kanalizacyjne,
- ogrzewczo-wentylacyjne.
Jest to uproszczona forma wymagań.
