Stwierdzenie możliwości przenoszenia BSE na ludzi doprowadziło do obostrzeń uniemożliwiających stosowanie mączki w dotychczasowy sposób. Wykluczone zostały wszelkie inne sposoby niszczenia mączki poza utylizacją w procesach wysokotemperaturowego spalania przy odpowiedniej koncentracji tlenu (02 > 6%) w odpowiedniej temperaturze (t > 850°C) i odpowiednim czasie w egzotermicznej reakcji chemicznej (τ > 2s). Dopiero w takich warunkach procesu spalania źródło infekcji, którym są priony BSE, może być całkowicie usunięte.
Do wysokotemperaturowej utylizacji można wykorzystać obecnie działające urządzenia energetyczne, które spalałyby mączkę i tłuszcz zwierzęcy. Chodzi tu o kotły energetyczne, rusztowe, fluidalne, pyłowe, spalarnie, piece cementowe, generatory gazownicze lub samoistne, specjalnie do tego celu skonstruowane instalacje energetyczne. Zastosowanie mączki jako paliwa w kotłach energetycznych jest ograniczone z powodu problemów ze składowaniem i konieczności mechanicznego przygotowania mączki dla uzyskania odpowiedniej struktury i formy fizycznej w celu spalania w danym rodzaju paleniska.
Współspalając mączkę z paliwami konwencjonalnymi, biomasą lub APE (alternatywne paliwa energetyczne), można uzyskać zadowalające rezultaty pod względem termicznej sprawności spalania, emisji substancji szkodliwych do atmosfery i gleby oraz zanieczyszczeń i korozji powierzchni ogrzewalnych. Mączka mięsna, aby być podawana transportem pneumatycznym, musi zostać prawie całkowicie pozbawiona tłuszczu - w przeciwnym razie rurociągi transportujące zaklejają się, tracąc zdolności transportowe.
Rurociągi muszą być dość często parowane i płukane gorącą wodą w celu usunięcia powstałych narostów. Podawanie nieodtłuszczonej mączki do urządzeń rozdrabniających, takich jak młyny węglowe, zgniatacze i kruszarki, równieżskutkuje oklejaniem elementów rozdrabniających, tworzeniem się narostów w różnych zakamarkach i powstawaniem zarzewia zapłonu, co prowadzi do pożarów i wybuchów w młynach i w ruroprzewodach transportujących mieszankę pyłu węglowego z pyłem mączki.
Podawanie mączki do układów przemiałowych jest także niebezpieczne z powodu niskiej temperatury termicznego rozkładu mączki – temperatura początku rozkładu zaczyna się od około 230°C, powstają wtedy gazy pirolityczne zawierające dość znaczne ilości wewnętrznego tlenu organicznego, co prowadzi do samozapłonu i wybuchu gazu pirolitycznego. Powyższe zjawiska w istotny sposób zawężają możliwości wykorzystania mączki jako paliwa w pyłowych kotłach energetycznych.
Metody termicznej utylizacji mączki
Analiza różnych sposobów utylizacji mączki wykazała, że optymalną metodą jest wysokotemperaturowe spalanie mączki w układach energetycznych pozwalających wykorzystać wydzieloną w trakcie utylizacji energię cieplną do produkcji pary lub gorącej wody.
W Polsce i na świecie przeprowadzano dotychczas próby termicznej utylizacji mączki na drodze współspalania ze stałymi paliwami konwencjonalnymi, biomasą lub alternatywnymi paliwami energetycznymi (APE) w kotłach rusztowych, fluidalnych lub piecach cementowych. Mączki nie można spalać w kotłach pyłowych z uwagi na jej strukturę fizyczną.
Skład ziarnowy mączki pochodzącej z destruktorów charakteryzuje się bowiem dużą pozostałością na sicie o oczku 1000 µm, szczególnie dotyczy to ziaren kości. Mączka nie może być podana do młynów, gdyż nastąpiłoby ich zaklejanie spowodowane obecnością tłuszczu, którego nie można całkowicie odprowadzić z mączki. Próby współspalania mączki w kotłach rusztowych odbywały się przy wykorzystywaniu rusztów łuskowych, schodkowych i wirujących. W trakcie współspalania na rusztach z reguły występowały trudności eksploatacyjne z nadmiernym obciążeniem cieplnym początkowych stref rusztu.
Bardziej obiecujące może być współspalanie mączki w kotłach cyklonowych z ciekłym odprowadzeniem żużla, w których struktura ziarnowa mączki nie ma dużego znaczenia. Można pominąć etap przemiału, a właściwości kinetyczne i własności fizyczne popiołu – temperatury mięknięcia i topliwości – sprzyjałyby odprowadzeniu żużla w stanie ciekłym.
Przeprowadzone dotychczas próby współspalania mączki z węglem lub biomasą w kotłach fluidalnych i w kotłach z ciekłym odprowadzeniem żużla nie wykazały żadnego niepożądanego wpływu na emisję spalin. Nie ma żadnych danych o pogorszeniu się wyników emisji substancji do atmosfery z urządzeń energetycznych, w których jest współspalana lub spalana samoistnie mączka mięsno-kostna. Nowe uregulowania prawne w zakresie spalania maczki nie przewidują żadnych obwarowań w zakresie minimalnych zawartości tlenu w strefie reakcji.
Dostarczanie i składowanie mączki (z punktu widzenia emisji pyłów do środowiska) jest bezpieczne, ponieważ wykluczone jest pylenie, z uwagi na fakt, że mączka i zawarty w niej tłuszcz nie jest substancją pylistą, a raczej zwartą, lepką, tworzącą strukturę grudkowatą, niekiedy o znacznych rozmiarach. Przy małej zawartości tłuszczu mączka ma strukturę drobnych ziaren, które mogą spowodować emisję pyłów. Należy wówczas stosować szczelne instalacje transportujące z odsysaniem powietrza, które powinno być przeznaczone do spalania.
