Wykorzystanie energii słonecznej na potrzeby przygotowania c.w.u. w budownictwie wielorodzinnym

Artykułprezentuje wybrane elementy koncepcji wykorzystania OZE w wielorodzinnym budownictwie mieszkaniowym, przygotowanej w ramach pracy dyplomowej [1]. Skupiono się w niej na problemach dotyczących instalacji solarnych o większych mocach, które coraz częściej są budowane również w Polsce [2].

Kolektory słoneczne Oferta rynkowa

Zasady ujęte w dyrektywie EPBD [3] wymagają, aby dla nowych budynkow, o powierzchni użytkowej powyżej 1000 m², przed rozpoczęciem ich budowy, rozważyć możliwości techniczne, środowiskowe i ekonomiczne alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię. Przede wszystkim należy pod uwagę wziąć:

• zdecentralizowane systemy dostawy energii oparte na energii odnawialnej,
• skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła (CHP),
• ogrzewanie lub chłodzenie lokalne lub blokowe (jeśli jest dostępne) oraz pompy ciepła.

Również dla budynków mniejszych można przeprowadzać takie analizy (np. w postaci studium wykonalności lub elementu projektu budowlanego), nie jest to już jednak obligatoryjne. Wymagania określone w dyrektywie [3] powinny zostać również wdrożone do polskiego prawodawstwa. Projekt rozporządzenia ministra infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego [4] zakłada dodanie do rozporządzenia [5] w § 11. ust. 1. punktu 10a o brzmieniu: w stosunku do budynku o

Fot. 1. Płaskie kolektory słoneczne do przygotowania ciepłej wody użytkowej w ośrodku wypoczynkowym w Łebie (fot. B. Nowak)

powierzchni użytkowej większej niż 1000 m2 (...) analizę możliwości racjonalnego wykorzystania pod względem technicznym i ekonomicznym alternatywnych źrodeł energii, takich jak pompa ciepła, kolektory słoneczne, gruntowe wymienniki ciepła oraz zdecentralizowany system zaopatrzenia w energię w postaci bezpośredniego lub blokowego ogrzewania, a także możliwości zastosowania skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła. Owszem, przeprowadzenie takiej analizy nie jest jeszcze tożsame z zastosowaniem przez projektanta tych rozwiązań, niemniej jednak, gdy oszacowany efekt okaże się korzystny dla inwestora, celowe dla niego będzie wykorzystanie OZE w systemie energetycznym budynku.
Poza wypracowaniem samych metod analitycznych służących ocenie wykonalności i opłacalności użytkowania alternatywnych źrodeł energii w konkretnych uwarunkowaniach lokalnych, konieczne jest również zdobywanie wiedzy i jej rozwój w zakresie nowoczesnych technologii takich urządzeń oraz instalacji, w których są one montowane.

Energia słoneczna

Energia promieniowania słonecznego nierozerwalnie jest związana z istnieniem życia na Ziemi. Od wieków była wykorzystywana przez człowieka, zarówno w sposób nieświadomy, jak i planowany. Jednak dopiero rozwój współczesnych technologii umożliwia efektywne i w pełni planowe pozyskanie i przetwarzanie energii promieniowania słonecznego do celów użytkowych.

Fot. 2. Kolektor słoneczny umieszczony na połaci dachowej (fot. B. Nowak)

Produkowane obecnie urządzenia i montowane z nich instalacje dopasowane są do warunków klimatycznych i określonych potrzeb energetycznych ich użytkownikow. Pozwala to na coraz bardziej powszechne ich stosowanie, a masowa produkcja ogranicza koszty i cenę. Zwiększa się opłacalność takich inwestycji, owszem nadal jeszcze prosty okres zwrotu nakładów wynosi od kilku do kilkunastu lat. Zależy od wielkości zużycia energii, kosztów wytworzenia ciepła w tradycyjnym źrodle oraz poniesionych wydatków na budowę instalacji. Wynik finansowy takiego przedsięwzięcia może zostać poprawiony poprzez pozyskanie bezzwrotnej pomocy. Pozytywnym przykładem na Dolnym Śląsku jest powiat dzierżoniowski.