RynekInstalacyjny.pl

Uwarunkowania środowiskowe projektowania budynków energooszczędnych i pasywnych. Aktywne i pasywne systemy słoneczne.

Environmental aspects of energy-efficient and passive buildings design – active and passive solar systems

Fot. freeimages.com

Fot. freeimages.com

Osiągnięcie wysokiej efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wymaga uwzględnienia wielu uwarunkowań środowiskowych na etapie projektowania i prac budowlanych.

Spełnienie tych wymagań umożliwia maksymalne wykorzystanie dostępnej energii otoczenia, ograniczenie straty ciepła z budynku oraz obniżenie zapotrzebowania na ciepło i energię elektryczną.

Zobacz także

Bricoman Instalacja elektryczna w domu. Jak rozplanować przewody i gniazdka?

Instalacja elektryczna w domu. Jak rozplanować przewody i gniazdka? Instalacja elektryczna w domu. Jak rozplanować przewody i gniazdka?

Na co dzień nie widać instalacji elektrycznej, przez co łatwo nie docenić, jak skomplikowana sieć przewodów i kabli kryje się w naszych domach. Wystarczy zaznaczyć, że oświetlenie i gniazda w danym pomieszczeniu...

Na co dzień nie widać instalacji elektrycznej, przez co łatwo nie docenić, jak skomplikowana sieć przewodów i kabli kryje się w naszych domach. Wystarczy zaznaczyć, że oświetlenie i gniazda w danym pomieszczeniu to dwa zupełnie osobne obwody. Z kolei ułożenie gniazdek dodatkowo potrafi skomplikować całą sytuację. Przygotowanie projektu instalacji elektrycznej, która zapewni wygodę oraz bezpieczeństwo użytkowania, nie jest łatwym zadaniem. Dlatego podpowiadamy, jak się do tego zabrać!

TTU Projekt Schodołazy towarowe - urządzenia transportowe dla profesjonalistów

Schodołazy towarowe - urządzenia transportowe dla profesjonalistów Schodołazy towarowe - urządzenia transportowe dla profesjonalistów

Elektryczne schodołazy towarowe produkowane są z myślą o szczególnych warunkach pracy w branży budowlanej, transportowej i instalatorskiej - konieczności szybkiego wejścia po schodach, transportu nieporęcznych...

Elektryczne schodołazy towarowe produkowane są z myślą o szczególnych warunkach pracy w branży budowlanej, transportowej i instalatorskiej - konieczności szybkiego wejścia po schodach, transportu nieporęcznych ładunków, ich załadunku do samochodu czy automatycznego poziomowania. Pozwalają zmniejszyć obciążenie pracowników oraz zwiększyć bezpieczeństwo ich pracy.

Aleo.com Czy każdy z nas ma dostęp do bazy KRS? Jakie informacje sprawdzisz tam o kontrahencie?

Czy każdy z nas ma dostęp do bazy KRS? Jakie informacje sprawdzisz tam o kontrahencie? Czy każdy z nas ma dostęp do bazy KRS? Jakie informacje sprawdzisz tam o kontrahencie?

Przedsiębiorcy często twierdzą, że — z ich punktu widzenia — najwięcej interesujących danych można odnaleźć w bazie NIP. Nie do końca jest to zgodne z prawdą. Krajowy Rejestr Sądowy to kopalnia wiedzy...

Przedsiębiorcy często twierdzą, że — z ich punktu widzenia — najwięcej interesujących danych można odnaleźć w bazie NIP. Nie do końca jest to zgodne z prawdą. Krajowy Rejestr Sądowy to kopalnia wiedzy o niemal każdym obszarze działania firmy. Jakie dane można tam znaleźć?

Jedną z najważniejszych cech nowoczesnego budownictwa jest energooszczędność, która wyraża się w projektowaniu budynków o coraz lepszych parametrach izolacyjności termicznej oraz w stosowaniu wysokoefektywnych i przyjaznych środowisku rozwiązań technicznych w zakresie urządzeń grzewczych i chłodniczych.

Coraz powszechniejsze staje się także wykorzystanie darmowej energii ze źródeł odnawialnych, takich jak słońce, wiatr, biomasa czy geotermia niskotemperaturowa. Jest to domeną zwłaszcza budynków pasywnych i o niemal zerowym zużyciu energii, a częściowo także budynków energooszczędnych. Jednak efektywność tych działań jest w dużej mierze uzależniona od szeregu czynników, które nie są wystarczająco uwzględniane przez inwestorów.

Wśród czynności poprzedzających wykonanie projektu szczególne znaczenie ma przede wszystkim wybór właściwej lokalizacji, umożliwiającej efektywne wykorzystanie dostępnych źródeł energii odnawialnej. Pominięcie tego elementu może utrudnić, a często uniemożliwić zastosowanie niektórych technologii OZE.

Kolejnymi elementami są: wybór projektu architektonicznego budynku (dostosowanego do lokalnych warunków mikroklimatycznych), odpowiednie usytuowanie budynku na działce budowlanej, właściwa orientacja względem stron świata oraz prawidłowe ukształtowanie najbliższego otoczenia budynku.

Powyższe parametry mają istotny wpływ m.in. na wartość projektowego obciążenia cieplnego oraz sezonowego zapotrzebowania na ciepło i chłód – parametrów, które decydują o świadectwie charakterystyki energetycznej obiektu i jego późniejszych kosztach eksploatacyjnych.

Wybór lokalizacji inwestycji

Polska pod względem geograficznym usytuowana jest w strefie klimatu umiarkowanego o charakterze przejściowym pomiędzy klimatem morskim i lądowym. Klimat ten kształtowany jest przez różnorodne masy powietrza, wśród których dominujący wpływ wywierają ciepłe i wilgotne masy powietrza polarno-morskiego napływające z północnego zachodu, a także napływające z północnego wschodu suche i chłodne masy powietrza polarno-kontynentalnego oraz arktycznego.

Zróżnicowanie klimatyczne Polski znajduje odzwierciedlenie w normach branżowych, m.in. PN-EN 12831:2006 do obliczania projektowego obciążenia cieplnego budynków (podział kraju na pięć stref klimatycznych o różnej temperaturze obliczeniowej) oraz PN-EN ISO 13790:2009 do obliczania zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia (uwzględnianie danych z lokalnych stacji meteorologicznych i aktynometrycznych).

W praktyce projektowej poza danymi normatywnymi i statystycznymi należy uwzględnić również warunki mikroklimatyczne, będące indywidualną cechą danej lokalizacji – usłonecznienie, wietrzność, zachmurzenie, opady, ukształtowanie topograficzne terenu, rodzaj powierzchni, roślinność, dostępność wody itp.

Poza uwarunkowaniami terenowymi i klimatycznymi bardzo ważnym elementem wyboru lokalizacji inwestycji są takie parametry, jak: koszt zakupu (lub dzierżawy) terenu, wysokość opłat związanych z jego użytkowaniem oraz dostępność systemu zaopatrzenia w media i różnego rodzaju usług wpływających na komfort życia mieszkańców (usuwanie odpadów, dostęp do mediów elektronicznych itp.). Wykaz podstawowych czynników decydujących o wyborze lokalizacji przedstawiono w tabeli 1.

Czynniki klimatyczne

Tabela 1. Czynniki klimatyczne i terenowe wpływające na wybór lokalizacji inwestycji [1]

Wiele aspektów związanych z możliwością wykorzystania wybranych terenów jest zawartych w uchwałach dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmujących m.in. informacje na temat dopuszczalnych warunków zabudowy, infrastruktury technicznej, systemu zaopatrzenia w wodę, kanalizacji sanitarnej i opadowej, systemu zaopatrzenia w energię elektryczną, w gaz oraz w ciepło.

Usłonecznienie obszaru

Lokalizacja budynków powinna zapewniać dobre warunki insolacyjne (insolacja oznacza w tym przypadku średnią moc promieniowania słonecznego przypadającą na jednostkę powierzchni) oraz maksymalnie dużą liczbę godzin słonecznych w roku. Sytuacja taka jest korzystna ze względów bioklimatycznych, a także z uwagi na możliwość wykorzystania energii promieniowania słonecznego w aktywnych i pasywnych systemach konwersji fototermicznej oraz fotoelektrycznej. Ponadto duża liczba godzin słonecznych ogranicza czas użytkowania oświetlenia sztucznego.

W Polsce roczne globalne nasłonecznienie na płaszczyznę poziomą mieści się w przedziale 950–1150 kWh/(m2 · rok), przy czym jego rozkład jest nierównomierny – około 80% całkowitej rocznej sumy napromieniowania przypada na okres wiosenno-letni (od kwietnia do września).

Dodatkowe, występujące regionalnie zmiany nasłonecznienia mogą być wywoływane zjawiskami mikroklimatycznymi, zachmurzeniem oraz zanieczyszczeniem powietrza. Najkorzystniejsze warunki występują w południowej części województwa lubelskiego, a najmniej korzystne – w rejonie Górnego Śląska oraz na obszarze leżącym na styku Polski, Czech i Niemiec. Szacunkowy potencjał ekonomiczny energii słonecznej w Polsce wynosi 87 PJ/rok [2] (wartość ta różni się w zależności od cytowanego źródła).

Opierając się na statystykach typowych lat meteorologicznych (uzyskanych z lokalnych stacji aktynometrycznych), można określić różnicę w sumie całkowitego miesięcznego i rocznego natężenia promieniowania słonecznego na powierzchnię poziomą dla różnych części Polski.

Przykładowe wyniki otrzymane na podstawie porównania przeprowadzonego dla miast wojewódzkich pokazano na rys. 1 i 2. W przedstawionym porównaniu uwzględniono także średnie roczne wartości temperatury zewnętrznej i prędkości wiatru.

Stosunkowo duża dostępność energii promieniowania słonecznego na terenie całego kraju powoduje, że jej wykorzystanie w budynkach jest coraz większe i obejmuje bezpośrednie oraz pośrednie metody konwersji. Do konwersji bezpośredniej zalicza się:

  • metody fototermiczne, realizowane w niskotemperaturowych aktywnych systemach solarnych (kolektory słoneczne) oraz w systemach pasywnych (architektura słoneczna budynków),
  • metody fotoelektryczne, realizowane w systemach fotowoltaicznych (ogniwa).
Porównanie rocznego natężenia

Rys. 1. Porównanie rocznego natężenia promieniowania słonecznego na powierzchnię [kWh/m2 rok], średniej rocznej temperatury powietrza zewnętrznego [°C] oraz średniej rocznej prędkości wiatru [m/s] w poszczególnych miastach wojewódzkich


Źródło: Opr. własne na podstawie danych MTBiGM

Roczna zmienność natężenia

Rys. 2. Roczna zmienność natężenia promieniowania słonecznego, temperatury zewnętrznej oraz prędkości wiatru dla Krakowa


Źródło: Opr. własne na podstawie danych MTBiGM

Z kolei efektem pośredniej konwersji energii promieniowania słonecznego jest energia wiatru, wody, biomasy oraz energia otoczenia wykorzystywana w pompach ciepła.

Aktywne i pasywne systemy solarne

W aktywnym systemie solarnym pozyskiwanie energii, jej rozdział i magazynowanie następuje poprzez wykorzystanie takich elementów, jak: kolektory słoneczne, zbiorniki magazynujące, urządzenia zabezpieczające oraz elementy automatyki kontrolno-pomiarowej. Energia jest wykorzystywana do podgrzewania wody użytkowej i ogrzewania mieszkań.

Rozróżnia się dwa podstawowe typy kolektorów słonecznych stosowanych w instalacjach domowych: płaskie i próżniowe. O wyborze typu kolektora decyduje w głównej mierze przewidywany sposób jego wykorzystania (charakter pracy w ciągu roku, zakładany współczynnik pokrycia solarnego), dostępne moce oraz współczynniki sprawności.

Do podstawowych parametrów określających sprawność kolektora zalicza się sprawność optyczną (czyli najwyższą sprawność wynikającą z konstrukcji danego kolektora – h0) oraz współczynniki strat a1 i a2 (pozwalające obliczyć, jak ze wzrostem temperatury kolektora w stosunku do temperatury otoczenia rosną jego straty cieplne).

Wraz ze wzrostem temperatury pracy kolektora (Tm) i obniżeniem temperatury otoczenia (Ta) zwiększa się ilość ciepła traconego przez urządzenie. Także zmniejszające się promieniowanie słoneczne powoduje, że przy zadanej stałej różnicy temperatur Tm – Ta moc kolektora spada. Dla umownego stanu pracy, przy którym temperatura absorbera jest równa 60°C, temperatura otoczenia to 20°C, a średnia moc promieniowania słonecznego osiąga wartość 800 W/m2, współczynniki sprawności kolektorów różnego typu mogą wynosić przykładowo:

  • dla kolektora płaskiego: h0,05 = 0,558,
  • dla próżniowego kolektora płaskiego: h0,05 = 0,625,
  • dla próżniowego kolektora rurowego: h0,05 = 0,664 [3].

Konfiguracji systemu solarnego dokonuje się na podstawie obliczeń projektowych, obejmujących z jednej strony określenie zapotrzebowania na ciepło, z drugiej – szczegółową analizę warunków słonecznych na danym terenie.

Oprócz właściwego doboru elementów systemu istotne jest odpowiednie rozmieszczenie kolektorów względem stron świata (kąt odchylenia od kierunku południowego b, zwany inaczej deklinacją) oraz w stosunku do pozycji horyzontalnej (kąt nachylenia a z płaszczyzną podłoża, tzw. inklinacja).

Na rys. 3 przedstawiono stopień zmniejszenia ilości ciepła dostarczanego przez kolektory słoneczne w zależności od ich usytuowania (dla przykładowej lokalizacji w okolicach Krakowa).

Prawidłowo zaprojektowany system solarny jest w stanie zaspokoić zapotrzebowanie na ciepło w ograniczonym stopniu. Przybliżony stopień pokrycia przez kolektory słoneczne potrzeb energetycznych przykładowego budynku energooszczędnego i pasywnego zlokalizowanego w okolicach Krakowa przedstawiono na rys. 4.

Rys. 3. Stopień zmniejszenia ilości ciepła dostarczanego przez kolektory słoneczne w zależności od ich
usytuowania (dla przykładowej lokalizacji w okolicach Krakowa)

Rys. 3. Stopień zmniejszenia ilości ciepła dostarczanego przez kolektory słoneczne w zależności od ich usytuowania (dla przykładowej lokalizacji w okolicach Krakowa)


Źródło: Opr. własne

Stopień zaspokojenia potrzeb

Rys. 4. Stopień zaspokojenia potrzeb energetycznych przykładowych budynków przez kolektory słoneczne


Źródło: Opr. własne na podstawie danych firmy Viessmann

W ujęciu całorocznym instalacje solarne projektuje się w taki sposób, aby solarny stopień pokrycia mieścił się w przedziale 40–70%.

Pasywne systemy ogrzewania solarnego do wytwarzania ciepła w budynku wykorzystują bezpośrednio lub pośrednio energię promieniowania słonecznego.

W pierwszym przypadku promieniowanie słoneczne, które przenika przez przegrody przezroczyste (okna), jest absorbowane w masywnych elementach budynku (ściany, podłogi), a następnie w wyniku transportu ciepła przekazywane do chłodniejszego powietrza wypełniającego pomieszczenie.

W odróżnieniu od aktywnych systemów solarnych w tym przypadku nie są wykorzystywane urządzenia mechaniczne i elektryczne, co zapewnia oszczędność kosztów takiego ogrzewania.

Dostęp promieniowania słonecznego zapewnia także dobre oświetlenie powierzchni mieszkalnych, co prowadzi do dalszej redukcji kosztów (ograniczenie czasu użytkowania oświetlenia elektrycznego). Jednocześnie, żeby nie dochodziło do przegrzewania budynku w lecie, montuje się nad przegrodami przezroczystymi specjalny nawis (wysunięta część dachu), zapewniający odpowiedni cień (rys. 5).

Elementy bezpośredniego pasywnego systemu solarnego:

  • przegrody przezroczyste zapewniające dostęp promieniowania słonecznego, zwłaszcza od strony południowej,
  • absorbery – powierzchnie ścian i podłóg oraz inne elementy pochłaniające ciepło,
  • masy termiczne – materiały, które przechowują zaabsorbowane ciepło (różnica pomiędzy absorberem i masą termiczną, tworzącymi z reguły jeden element budowlany, polega na tym, że absorber stanowi warstwę wierzchnią, za którą znajduje się masa termalna),
  • system dystrybucji, dzięki któremu ciepło słoneczne krąży w pomieszczeniu, oparty na zjawiskach naturalnego transportu ciepła: przewodzeniu, konwekcji oraz promieniowaniu,
  • elementy budowlane zapewniające odpowiednie zacienienie w miesiącach letnich (okapy dachowe) oraz urządzenia elektroniczne (np. czujniki temperatury) kontrolujące stan powietrza w budynku.

Ilość ciepła, jaka dociera do budynku w postaci zysków od nasłonecznienia, uzależniona jest przede wszystkim od powierzchni okien, ich standardu energetycznego oraz orientacji względem stron świata.

Na rys. 6 przedstawiony został stopień zmniejszenia zysków solarnych w zależności od powierzchni i usytuowania okien. Punktem odniesienia dla przeprowadzonego porównania była wartość zysków od nasłonecznienia dla okien o powierzchni 15 m2 skierowanych na południe.

Dystrybucja ciepła

Rys. 5. Dystrybucja ciepła w bezpośrednim pasywnym systemie solarnym


Źródło: Opr. własne na podstawie www.energy.gov

Dystrybucja ciepła

Rys. 6. Dystrybucja ciepła w pośrednim pasywnym systemie solarnym


Źródło: Opr. własne na podstawie www.energy.gov

W przeprowadzonych obliczeniach uwzględniono dodatkowo straty ciepła, jakie występują w sezonie grzewczym przez okna o całkowitym współczynniku przenikania ciepła UOK = 1,1 kWh/(m2 · rok).

W celu optymalnego wykorzystania energii promieniowania słonecznego w budynkach energooszczędnych i pasywnych powierzchnie dzienne skoncentrowane są po stronie południowej, a ściany w tej części budynku charakteryzują się dużym przeszkleniem.

Analizując zmienne w skali roku kąty padania promieni słonecznych, można przyjąć, że najbardziej korzystnym rozwiązaniem jest umiejscowienie na ścianie południowej pasa okien (zamiast np. całkowitego przeszklenia tej przegrody). Dzięki temu w znaczny sposób ogranicza się przegrzewanie pomieszczeń oraz zwiększa komfort ich użytkowania.

W przypadku ścian skierowanych na pozostałe strony świata, szczególnie ścian północnych, powinny one charakteryzować się znaczną izolacyjnością cieplną oraz minimalną powierzchnią otworów przeszklonych.

W przypadku systemu pasywnego wykorzystującego zyski solarne w sposób pośredni energia cieplna zawarta w promieniowaniu słonecznym jest akumulowana w przegrodach zewnętrznych, a następnie odzyskiwana w chwili, kiedy istnieje na nią zapotrzebowanie.

System ten charakteryzuje się brakiem bezpośredniego oddziaływania słońca na wnętrze budynku. Jego podstawowym elementem jest ściana kolektorowa, której zadaniem jest absorpcja, gromadzenie, rozprowadzanie i magazynowanie energii (rys. 7). Zewnętrzna faktura oraz barwa ściany kolektorowej sprzyjają pochłanianiu promieni słonecznych, natomiast duża pojemność cieplna materiału konstrukcyjnego umożliwia magazynowanie ciepła.

W celu zmniejszenia jego strat w nocy stosuje się podwójne oszklenie dla osłonięcia ściany od wpływów zewnętrznych.

Klasycznym przykładem ściany kolektorowej jest ściana Trombe’a-Michela. Wśród innych rozwiązań wyróżnić można ścianę wodną, ścianę z cegły słonecznej oraz ścianę diodową.

Innym rodzajem systemu pasywnego są szklarnie wkomponowane w bryłę budynku i wykorzystujące tzw. efekt szklarniowy – promienie słoneczne, przechodząc przez powierzchnię przeszkloną, przekształcają się w energię termiczną i zostają uwięzione we wnętrzu. Szklarnie mogą być skierowane we wszystkich kierunkach świata, przy czym od południa pochłaniają największą ilość światła, a od północy stanowią bufor cieplny.

Systemy fotowoltaiczne

Drugą z metod bezpośredniej konwersji energii promieniowania słonecznego jest metoda fotoelektryczna, wykorzystywana w fotowoltaice. System fotowoltaiczny składa się z ogniw (modułów) PV, elementów dostosowujących parametry wytwarzanego prądu do potrzeb odbiorników (falownik, kontroler napięcia) oraz magazynów energii (akumulatorów).

Najpopularniejszym materiałem do produkcji ogniw fotowoltaicznych jest krzem.

Sprawność ogniw wykonanych z krzemu monokrystalicznego i produkowanych na skalę masową wynosi ok. 17% (w warunkach laboratoryjnych dochodzi do 24%). Moc pojedynczych ogniw nie przekracza z reguły 1–2 W, stąd dla uzyskania większego napięcia (prądu) łączy się je szeregowo lub równolegle w moduły fotowoltaiczne. Powstałe w ten sposób zespoły ogniw (na rynku dostępne są elementy o powierzchni od 0,3 do 1 m2) osiągają moc rzędu 30–100 Wp (watów mocy szczytowej, z ang. Watt peak).

Moc szczytowa to moc dostarczana przez moduły w warunkach umownych, przy mocy promieniowania słonecznego 1000 W/m2 i temperaturze otoczenia równej 25°C.

W praktyce panele fotowoltaiczne pracują w warunkach innych niż podane przez producenta warunki znamionowe, dlatego ilość produkowanej przez nie energii elektrycznej jest mniejsza.

W przypadku planowania instalacji fotowoltaicznej należy wziąć także pod uwagę szacunkową wartość strat związanych ze zmianami temperatury (6,4%), kątem odbicia promieni słonecznych (2,9%) oraz spadkiem napięcia na przewodach, w falowniku i innych elementach (14,0%).

W efekcie ilość energii elektrycznej możliwej do wyprodukowania w module fotowoltaicznym będzie mniejsza niż podawana teoretycznie.

Na rynku dostępny jest obecnie szeroki wachlarz modułów o różnej wielkości, wytwarza się też specjalne jednostki, które są zintegrowane z dachami lub fasadami budynków.

Dla uzyskania jeszcze większych mocy moduły fotowoltaiczne łączy się w panele, które mogą pracować przy dowolnym napięciu (od 12 do kilkuset woltów, dzięki odpowiedniemu połączeniu modułów). Poziom prądu pojedynczej jednostki, w odróżnieniu od napięcia, ściśle zależy od poziomu promieniowania słonecznego [4].

Dalsze zwiększenie mocy paneli możliwe jest przez zastosowanie np. soczewek Fresnela, które dzięki swojej konstrukcji pozwalają skupić promieniowanie słoneczne na powierzchni paneli [5,6].

Podobnie jak w przypadku kolektorów słonecznych, prawidłowe usytuowanie modułów PV ma bardzo duże znaczenie dla ich wydajności.

Optymalne ustawienie to pochylenie paneli pod kątem 30–40° oraz skierowanie ich w kierunku południowym. Tak zlokalizowana instalacja fotowoltaiczna jest w stanie wyprodukować w polskich warunkach klimatycznych ok. 950–1025 kWh energii elektrycznej rocznie z 1 kWp mocy zainstalowanej (STC). Wskaźnik ten waha się w zależności od technologii wykorzystanych paneli fotowoltaicznych, inwertera i lokalizacji.

Na rys. 8 przedstawiono porównanie wielkości produkcji energii elektrycznej w różnych miesiącach dla okolic Krakowa. Rozważono zastosowanie trzech różnych technologii paneli PV, zakładając ich pochylenie pod kątem 35° oraz skierowanie na południe.

Średnia miesięczna produkcja

Rys. 8. Średnia miesięczna produkcja energii elektrycznej w poszczególnych miesiącach dla instalacji o mocy 1 kW zlokalizowanej w Krakowie


Źródło: Opr. własne

Otrzymane wyniki pokazują, że najwyższą wydajność zapewniają cienkowarstwowe moduły wykonane z tellurku kadmu CdTe, które osiągają moc 85 W przy sprawności panelu na poziomie 12,5%. Wysoki koszt produkcji sprawia jednak, że rozwiązanie to nie cieszy się dużą popularnością na rynku.

Poza tradycyjnymi możliwościami wykorzystania energii promieniowania słonecznego w systemach z kolektorami słonecznymi i panelami fotowoltaicznymi w niedalekiej przyszłości dużą popularność mogą zyskać także układy z koncentratorami promieniowania słonecznego.

Wysokotemperaturowe ciepło może być w łatwy sposób przekonwertowane na inne formy energii – np. pracę mechaniczną. W takim przypadku umieszcza się w pobliżu ogniska koncentratora gorący tłok silnika Stirlinga lub wymiennik olejowy układu ORC. Koncentratory promieniowania słonecznego umożliwiają także pozyskanie dużej ilości światła, które może być wykorzystywane do oświetlania pomieszczeń. Możliwe jest również wykorzystanie tego typu układów do napędu chłodziarek sorpcyjnych oraz zwiększenia wydajności ogniw fotowoltaicznych [7].

Część druga w RI 4/2015

Literatura

  1. Lisik A. red., Odnawialne źródła energii w architekturze, Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2002.
  2. Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej, www.pigeo.org.pl.
  3. Korner W., Kirchhoff W., Schabbach T., Schulung Solarthermie. Beratung. Planung. Installation, Verlag Forderverein fur Neue Technik Photovoltaik und Regenerative Energien im Handwerk e.V., Kassel 1997.
  4. Bożek E., Swat A., Sornek K., Filipowicz M., Analiza wydajności energetycznej modułu fotowoltaicznego w skoncentrowanym promieniowaniu słonecznym, „Instal” nr 10/2014
  5. Szubel M., Sornek K., Filipowicz M., Soczewki Fresnela – nowoczesne elementy optyczne, „Rynek Instalacyjny” nr 5/2012.
  6. Szubel M., Sornek K., Filipowicz M., Soczewki Fresnela – przykłady zastosowań, „Rynek Instalacyjny” nr 6/2012.
  7. Filipowicz M., Wajss P., Tomski M., Szubel M., Sornek K., Gastoł M., Bożek E., Wykorzystanie skoncentrowanego promieniowania słonecznego w warunkach polskich, „Rynek Instalacyjny” nr 12/2012.
  8. World Energy Technology Outlook 2050 – WETO H2, European Commission, Bruksela 2005.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Redakcja RI Ocena technologii spalania odpadów komunalnych Wykorzystanie koncepcji najlepszej dostępnej technologii BATNEEC

Ocena technologii spalania odpadów komunalnych Wykorzystanie koncepcji najlepszej dostępnej technologii BATNEEC Ocena technologii spalania odpadów komunalnych Wykorzystanie koncepcji najlepszej dostępnej technologii BATNEEC

Artykuł przedstawia metodykę oceny opcji BATNEEC zastosowaną dla różnych technologii termicznego przekształcania odpadów komunalnych.

Artykuł przedstawia metodykę oceny opcji BATNEEC zastosowaną dla różnych technologii termicznego przekształcania odpadów komunalnych.

mgr inż. Katarzyna Rybka Nowatorskie rozwiązania w technice grzewczej Wodór paliwem jutra

Nowatorskie rozwiązania w technice grzewczej Wodór paliwem jutra Nowatorskie rozwiązania w technice grzewczej Wodór paliwem jutra

W przyszłości kotły będą być może zasilane wodorem. Naukowcy już okrzyknęli wodór mianem „paliwa przyszłości”, jednak na wdrożenie tanich i bezpiecznych technologii jego produkcji i spalania trzeba jeszcze...

W przyszłości kotły będą być może zasilane wodorem. Naukowcy już okrzyknęli wodór mianem „paliwa przyszłości”, jednak na wdrożenie tanich i bezpiecznych technologii jego produkcji i spalania trzeba jeszcze trochę poczekać.

mgr inż. Katarzyna Rybka Mikrokogeneracja w praktyce. Opis realizacji

Mikrokogeneracja w praktyce. Opis realizacji Mikrokogeneracja w praktyce. Opis realizacji

Produkcja ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu uważana jest za wysokoefektywną zarówno w skali makro, jak i mikro. Drugie z tych rozwiązań jest szczególnie rekomendowane ze względu na bezpieczeństwo...

Produkcja ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu uważana jest za wysokoefektywną zarówno w skali makro, jak i mikro. Drugie z tych rozwiązań jest szczególnie rekomendowane ze względu na bezpieczeństwo dostaw energii do odbiorcy końcowego.

Agnieszka Antoszewska Jak interpretować świadectwo charakterystyki energetycznej?

Jak interpretować świadectwo charakterystyki energetycznej? Jak interpretować świadectwo charakterystyki energetycznej?

Wnioski wyciągnięte z wyników obliczeń zawartych w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku wielorodzinnego mogą ułatwić zarządcy lub administratorowi podejmowanie decyzji dotyczących modernizacji...

Wnioski wyciągnięte z wyników obliczeń zawartych w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku wielorodzinnego mogą ułatwić zarządcy lub administratorowi podejmowanie decyzji dotyczących modernizacji budynku.

mgr inż. Rafał Pitry Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1)

Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1) Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1)

Wstąpienie w 2004 r. Polski do Unii Europejskiej zobowiązało nasz kraj m.in. do systematycznego zastępowania krajowych norm zharmonizowanymi normami europejskimi. Nowelizacja w 2009 r. rozporządzenia w...

Wstąpienie w 2004 r. Polski do Unii Europejskiej zobowiązało nasz kraj m.in. do systematycznego zastępowania krajowych norm zharmonizowanymi normami europejskimi. Nowelizacja w 2009 r. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], wprowadziła do obligatoryjnego stosowania normę PN-EN 12831:2006 [2], wycofując tym samym stosowaną od wielu lat normę PN-B-03406:1994 [3]. Różnice pomiędzy metodologią obliczeń i wynikami na poziomie fizyki budowli...

dr inż. Michał Strzeszewski, mgr inż. Piotr Wereszczyński Wspomagana komputerowo analiza ekonomiczna i ekologiczna zaopatrzenia budynku w energię i ciepło

Wspomagana komputerowo analiza ekonomiczna i ekologiczna zaopatrzenia budynku w energię i ciepło Wspomagana komputerowo analiza ekonomiczna i ekologiczna zaopatrzenia budynku w energię i ciepło

W ramach projektu budowlanego obowiązkowe jest wykonanie analizy możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia budynku w energię i ciepło [1]. Wcześniej wymaganie...

W ramach projektu budowlanego obowiązkowe jest wykonanie analizy możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia budynku w energię i ciepło [1]. Wcześniej wymaganie to dotyczyło jedynie budynków o powierzchni użytkowej powyżej 1000 m2. Obecnie obowiązuje niezależnie od wielkości budynku, a więc również dla domów jednorodzinnych.

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka, Monika Najder Lokalizacja i orientacja budynku niskoenergetycznego a zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji

Lokalizacja i orientacja budynku niskoenergetycznego a zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji Lokalizacja i orientacja budynku niskoenergetycznego a zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji

Wykorzystanie projektów typowych w budownictwie energooszczędnym jest powszechną praktyką, a przyjęte przez projektantów i wykonawców rozwiązania wpływają na wieloletnią jakość obiektu. Powstałe na tym...

Wykorzystanie projektów typowych w budownictwie energooszczędnym jest powszechną praktyką, a przyjęte przez projektantów i wykonawców rozwiązania wpływają na wieloletnią jakość obiektu. Powstałe na tym etapie błędy są trudne lub niemożliwe do usunięcia bądź wiążą się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych.

praca zbiorowa Weź udział w konkursie i wygraj finansowanie bez opłat wstępnych

Weź udział w konkursie i wygraj finansowanie bez opłat wstępnych Weź udział w konkursie i wygraj finansowanie bez opłat wstępnych

Przedsiębiorców z branży budowlanej, instalacyjnej i nieruchomości o prostocie usługi przekonuje Pragma Faktoring. We wrześniu ekonomiści rozpoczęli kampanię promującą prewencję zatorów płatniczych oraz...

Przedsiębiorców z branży budowlanej, instalacyjnej i nieruchomości o prostocie usługi przekonuje Pragma Faktoring. We wrześniu ekonomiści rozpoczęli kampanię promującą prewencję zatorów płatniczych oraz poprawę płynności finansowej. Kampanię skierowano głównie do małych i średnich przedsiębiorców.

dr inż. Mariusz Adamski Podział należności za centralne ogrzewanie – współczynniki oceny grzejników

Podział należności za centralne ogrzewanie – współczynniki oceny grzejników Podział należności za centralne ogrzewanie – współczynniki oceny grzejników

W budynku przed termomodernizacją nominalna moc grzejnika odpowiada mocy potrzebnej do ogrzewania pomieszczeń, natomiast po termomodernizacji moc nominalna grzejnika jest znacznie większa, niż wynika to...

W budynku przed termomodernizacją nominalna moc grzejnika odpowiada mocy potrzebnej do ogrzewania pomieszczeń, natomiast po termomodernizacji moc nominalna grzejnika jest znacznie większa, niż wynika to z zapotrzebowania na ogrzewanie pomieszczeń ocieplonych.

Jakub Koczorowski Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC)

Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC) Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC)

Gruntowe powietrzne wymienniki ciepła (GPWC) to instalacje zapewniające stały dopływ świeżego, higienicznego i przefiltrowanego powietrza do centrali wentylacyjnej, wstępnie podgrzewające lub schładzające...

Gruntowe powietrzne wymienniki ciepła (GPWC) to instalacje zapewniające stały dopływ świeżego, higienicznego i przefiltrowanego powietrza do centrali wentylacyjnej, wstępnie podgrzewające lub schładzające powietrze wentylacyjne. Wśród dostępnych na rynku rozwiązań wymienić można wymienniki powietrzne: rurowe (przeponowe), płytowe oraz żwirowe (bezprzeponowe), gdzie powietrze pełni bezpośrednio funkcję medium, lub wymienniki glikolowe (takie same, jakie stosuje się dla pomp ciepła), gdzie ciepło z...

mgr inż. Katarzyna Rybka Ogrzewanie i wentylacja kurników

Ogrzewanie i wentylacja kurników Ogrzewanie i wentylacja kurników

Publikacja przedstawia skalę problemów technicznych związanych z wyposażeniem kurników w sprawnie funkcjonujące instalacje ogrzewania i wentylacji niezbędne dla zapewnienia ptactwu warunków dobrostanu

Publikacja przedstawia skalę problemów technicznych związanych z wyposażeniem kurników w sprawnie funkcjonujące instalacje ogrzewania i wentylacji niezbędne dla zapewnienia ptactwu warunków dobrostanu

Redakcja RI Sterowanie BMS

Sterowanie BMS Sterowanie BMS

W publikacji czytamy o systemach BMS (ang. Building Management System) stosowanych w inteligentnych budynkach i ich możliwościach, w tym także o systemach współpracujących z urządzeniami mobilnymi.

W publikacji czytamy o systemach BMS (ang. Building Management System) stosowanych w inteligentnych budynkach i ich możliwościach, w tym także o systemach współpracujących z urządzeniami mobilnymi.

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka Nowa charakterystyka energetyczna - przewodnik. Część 3. Metoda zużyciowa określania charakterystyki energetycznej budynków - analiza przypadku

Nowa charakterystyka energetyczna - przewodnik. Część 3. Metoda zużyciowa określania charakterystyki energetycznej budynków - analiza przypadku Nowa charakterystyka energetyczna - przewodnik. Część 3. Metoda zużyciowa określania charakterystyki energetycznej budynków - analiza przypadku

Wprowadzona w nowej metodyce wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku metoda zużyciowa nie jest miarodajna m.in. z uwagi na indywidualne zachowania użytkowników oraz warunki środowiska zewnętrznego. Wielkość...

Wprowadzona w nowej metodyce wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku metoda zużyciowa nie jest miarodajna m.in. z uwagi na indywidualne zachowania użytkowników oraz warunki środowiska zewnętrznego. Wielkość zużycia energii określona metodą obliczeniową może wprowadzić w błąd przyszłego nabywcę oraz sporządzającego świadectwo charakterystyki energetycznej. Efektem dla nabywcy mogą być znacznie wyższe od zakładanych koszty eksploatacji budynku, a dla audytora brak podstaw do zlecenia zmian...

dr inż. Michał Piasecki Analiza kosztów w cyklu życia budynków

Analiza kosztów w cyklu życia budynków Analiza kosztów w cyklu życia budynków

Każdy uczestnik procesu budowlanego ma inne priorytety i perspektywę, którą chciałby uwzględnić w swojej analizie opłacalności danej inwestycji. Metodyka szacowania kosztu cyklu życia budynku (LCC) może...

Każdy uczestnik procesu budowlanego ma inne priorytety i perspektywę, którą chciałby uwzględnić w swojej analizie opłacalności danej inwestycji. Metodyka szacowania kosztu cyklu życia budynku (LCC) może znaleźć szerokie zastosowanie przy podejmowaniu decyzji: w projektowaniu zintegrowanym, wyborze technologii, sposobu użytkowania czy termomodernizacji. Może też być użyteczna dla jednostek publicznych przy przetargach (np. budowa nowego ratusza, szkoły czy termomodernizacja), w których powinna się...

Piotr Tarnawski Analiza CFD wydajności rurowego wymiennika ciepła

Analiza CFD wydajności rurowego wymiennika ciepła Analiza CFD wydajności rurowego wymiennika ciepła

Celem analizy było oszacowanie wydajności rurowego gruntowego wymiennika ciepła dla domu jednorodzinnego o powierzchni 170 m2. Przeanalizowano dogrzewanie powietrza wentylacyjnego w okresie zimowym. Obliczono...

Celem analizy było oszacowanie wydajności rurowego gruntowego wymiennika ciepła dla domu jednorodzinnego o powierzchni 170 m2. Przeanalizowano dogrzewanie powietrza wentylacyjnego w okresie zimowym. Obliczono temperaturę na wyjściu z wymiennika, ilość uzyskanej energii w kWh oraz związane z tym zyski ekonomiczne. Symulację przeprowadzono dla nominalnego przepływu powietrza 350 m3/h oraz o połowę mniejszego – 175 m3/h.

dr inż. Edyta Dudkiewicz, dr inż. Natalia Fidorów Wykorzystanie ciepła ze spalin promienników do przygotowania ciepłej wody

Wykorzystanie ciepła ze spalin promienników do przygotowania ciepłej wody Wykorzystanie ciepła ze spalin promienników do przygotowania ciepłej wody

Ciepło pochodzące ze spalin promienników gazowych montowanych w halach można wykorzystać do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Taka inwestycja każdorazowo wymaga przeprowadzenia analizy energetycznej...

Ciepło pochodzące ze spalin promienników gazowych montowanych w halach można wykorzystać do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Taka inwestycja każdorazowo wymaga przeprowadzenia analizy energetycznej oraz ekonomicznej i rozważenia wykorzystania ciepła ze spalin także do ogrzewania przyległych pomieszczeń socjalnych i biurowych lub do celów technologicznych.

dr inż. Adrian Trząski Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE

Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE

Autor opisał wymagania w zakresie efektywności energetycznej stawiane nowym budynkom zgodnie z zapisami znowelizowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki...

Autor opisał wymagania w zakresie efektywności energetycznej stawiane nowym budynkom zgodnie z zapisami znowelizowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w sposób szczególny pod kątem możliwości wypełnienia wymagań mających obowiązywać od 1 stycznia 2021 r.

mgr inż. Andrzej Balcewicz, dr inż. Florian Piechurski Koszty zastosowania skojarzonych źródeł ciepła do przygotowania c.w.u. w budynkach mieszkalnych

Koszty zastosowania skojarzonych źródeł ciepła do przygotowania c.w.u. w budynkach mieszkalnych Koszty zastosowania skojarzonych źródeł ciepła do przygotowania c.w.u. w budynkach mieszkalnych

System przygotowywania ciepłej wody użytkowej w budynku mieszkalnym powinien pobierać jak najmniej energii. Ceny tradycyjnych paliw wykorzystywanych do podgrzewania wody użytkowej stale rosną, zatem ekonomiczne...

System przygotowywania ciepłej wody użytkowej w budynku mieszkalnym powinien pobierać jak najmniej energii. Ceny tradycyjnych paliw wykorzystywanych do podgrzewania wody użytkowej stale rosną, zatem ekonomiczne wydaje się wykorzystanie energii odnawialnej, m.in. ze względu na fakt, że słońce jest niewyczerpalnym i bardzo tanim jej źródłem.

dr inż. Adrian Trząski Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE – cz. 2

Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE – cz. 2 Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE – cz. 2

Spełnienie wymagań WT 2021 bez wykorzystania odnawialnych źródeł energii może się okazać niemożliwe. W budynku, w którym zapotrzebowanie na energię do przygotowania c.w.u. stanowi 60% bilansu energetycznego,...

Spełnienie wymagań WT 2021 bez wykorzystania odnawialnych źródeł energii może się okazać niemożliwe. W budynku, w którym zapotrzebowanie na energię do przygotowania c.w.u. stanowi 60% bilansu energetycznego, konieczne staje się poszukiwanie rozwiązań w źródle ciepła. Jak pokazują analizy, odnawialne źródła energii mogą być bardziej opłacalne zarówno inwestycyjnie, jak i na etapie eksploatacji niż źródła konwencjonalne.

mgr inż. Katarzyna Knap-Miśniakiewicz Projekt budynku w standardzie NF40 z wykorzystaniem IFC jako formatu wymiany danych - studium przypadku

Projekt budynku w standardzie NF40 z wykorzystaniem IFC jako formatu wymiany danych - studium przypadku Projekt budynku w standardzie NF40 z wykorzystaniem IFC jako formatu wymiany danych - studium przypadku

Krajowy program dopłat do kredytów na budowę domów energooszczędnych realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zakłada poprawę efektywności wykorzystania energii w nowobudowanych...

Krajowy program dopłat do kredytów na budowę domów energooszczędnych realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zakłada poprawę efektywności wykorzystania energii w nowobudowanych budynkach mieszkalnych.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Sieci i instalacje – wybrane aspekty prawne wpływające na proces projektowania i budowy

Sieci i instalacje – wybrane aspekty prawne wpływające na proces projektowania i budowy Sieci i instalacje – wybrane aspekty prawne wpływające na proces projektowania i budowy

Autor przedstawia wybrane zmiany przepisów Prawa budowlanego mające wpływ na projektowanie sieci uzbrojenia terenu i instalacji wewnętrznych i zwraca szczególną uwagę na kwestie uproszczenia procedur poprzedzających...

Autor przedstawia wybrane zmiany przepisów Prawa budowlanego mające wpływ na projektowanie sieci uzbrojenia terenu i instalacji wewnętrznych i zwraca szczególną uwagę na kwestie uproszczenia procedur poprzedzających rozpoczęcie robót budowlanych, a także na trudności w interpretacji definicji przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Omawia też kontrowersyjne przepisy dotyczące instalacji wewnętrznych.

mgr inż. Mateusz Szubel Wspomaganie projektowania instalacji grzewczych z akumulacyjnymi wymiennikami ciepła

Wspomaganie projektowania instalacji grzewczych z akumulacyjnymi wymiennikami ciepła Wspomaganie projektowania instalacji grzewczych z akumulacyjnymi wymiennikami ciepła

Akumulacyjne wymienniki ciepła umożliwiają znaczną redukcję strat ciepła w paleniskach kominkowych, szczególnie związanych z wysoką temperaturą spalin. Na podstawie analiz eksperymentalnych i obliczeń...

Akumulacyjne wymienniki ciepła umożliwiają znaczną redukcję strat ciepła w paleniskach kominkowych, szczególnie związanych z wysoką temperaturą spalin. Na podstawie analiz eksperymentalnych i obliczeń numerycznych określono podstawowe cechy wymiennika akumulacyjnego decydujące o efektywności odbioru ciepła ze spalin.

mgr inż. Justyna Skrzypek, dr inż. Andrzej Górka Oprogramowanie do modelowania energetycznego budynków

Oprogramowanie do modelowania energetycznego budynków Oprogramowanie do modelowania energetycznego budynków

Modelowanie energetyczne staje się popularne również w Polsce. Duży wybór programów komputerowych i ich ciągłe udoskonalanie pozwalają na przeprowadzenie symulacji dla budynków o różnym stopniu skomplikowania...

Modelowanie energetyczne staje się popularne również w Polsce. Duży wybór programów komputerowych i ich ciągłe udoskonalanie pozwalają na przeprowadzenie symulacji dla budynków o różnym stopniu skomplikowania konstrukcji i wyposażenia. W artykule przedstawione zostały wybrane narzędzia, zarówno samodzielne, jak i współpracujące z zewnętrznym modelem BIM obiektu.

dr inż. Anna Życzyńska, mgr inż. Grzegorz Dyś Wpływ OZE na wskaźnik energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych

Wpływ OZE na wskaźnik energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych Wpływ OZE na wskaźnik energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych

Jednym z warunków, jakie stawia się budynkom w przepisach techniczno-budowlanych, jest spełnienie wymagań w zakresie wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną. W zależności od rodzaju...

Jednym z warunków, jakie stawia się budynkom w przepisach techniczno-budowlanych, jest spełnienie wymagań w zakresie wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną. W zależności od rodzaju budynku przepisy wymagają uwzględnienia tylko potrzeb na cele ogrzewania i przygotowania ciepłej wody (budynki mieszkalne bez chłodzenia) albo dodatkowo energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego (budynki inne niż mieszkalne) oraz energii na chłodzenie, jeżeli takie zapotrzebowanie występuje.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.