RynekInstalacyjny.pl

Standard energetyczny NF15 i NF40 oraz dopłaty do budownictwa energooszczędnego

The NF15 and NF40 as a new building energy standards, and subsidies for low-energy buildings

Dopłaty NFOŚiGW do budynków energooszczędnych mają na celu likwidację barier inwestycyjnych w tego rodzaju obiekty, jak podwyższone koszty: projektu budynku, przeprowadzenia audytu energetycznego, materiałów budowlanych i wyposażenia
www.sxc.hu

Dopłaty NFOŚiGW do budynków energooszczędnych mają na celu likwidację barier inwestycyjnych w tego rodzaju obiekty, jak podwyższone koszty: projektu budynku, przeprowadzenia audytu energetycznego, materiałów budowlanych i wyposażenia


www.sxc.hu

Wprowadzany aktualnie przez NFOŚiGW Program Priorytetowy dopłat do kredytów na budowę domów energooszczędnych [1] ma w założeniu niwelować dwie główne przeszkody w tego typu inwestycjach: zwiększone koszty projektu i budowy oraz brak oficjalnych wytycznych dotyczących projektowania, metodologii obliczeń i klasyfikacji energetycznej budynków energooszczędnych.

Program ma również przygotowywać inwestorów, projektantów, wykonawców i producentów materiałów budowlanych oraz stanowić impuls do zmiany standardów budowania w Polsce.

Zobacz także

Bricoman Instalacja elektryczna w domu. Jak rozplanować przewody i gniazdka?

Instalacja elektryczna w domu. Jak rozplanować przewody i gniazdka? Instalacja elektryczna w domu. Jak rozplanować przewody i gniazdka?

Na co dzień nie widać instalacji elektrycznej, przez co łatwo nie docenić, jak skomplikowana sieć przewodów i kabli kryje się w naszych domach. Wystarczy zaznaczyć, że oświetlenie i gniazda w danym pomieszczeniu...

Na co dzień nie widać instalacji elektrycznej, przez co łatwo nie docenić, jak skomplikowana sieć przewodów i kabli kryje się w naszych domach. Wystarczy zaznaczyć, że oświetlenie i gniazda w danym pomieszczeniu to dwa zupełnie osobne obwody. Z kolei ułożenie gniazdek dodatkowo potrafi skomplikować całą sytuację. Przygotowanie projektu instalacji elektrycznej, która zapewni wygodę oraz bezpieczeństwo użytkowania, nie jest łatwym zadaniem. Dlatego podpowiadamy, jak się do tego zabrać!

TTU Projekt Schodołazy towarowe - urządzenia transportowe dla profesjonalistów

Schodołazy towarowe - urządzenia transportowe dla profesjonalistów Schodołazy towarowe - urządzenia transportowe dla profesjonalistów

Elektryczne schodołazy towarowe produkowane są z myślą o szczególnych warunkach pracy w branży budowlanej, transportowej i instalatorskiej - konieczności szybkiego wejścia po schodach, transportu nieporęcznych...

Elektryczne schodołazy towarowe produkowane są z myślą o szczególnych warunkach pracy w branży budowlanej, transportowej i instalatorskiej - konieczności szybkiego wejścia po schodach, transportu nieporęcznych ładunków, ich załadunku do samochodu czy automatycznego poziomowania. Pozwalają zmniejszyć obciążenie pracowników oraz zwiększyć bezpieczeństwo ich pracy.

Aleo.com Czy każdy z nas ma dostęp do bazy KRS? Jakie informacje sprawdzisz tam o kontrahencie?

Czy każdy z nas ma dostęp do bazy KRS? Jakie informacje sprawdzisz tam o kontrahencie? Czy każdy z nas ma dostęp do bazy KRS? Jakie informacje sprawdzisz tam o kontrahencie?

Przedsiębiorcy często twierdzą, że — z ich punktu widzenia — najwięcej interesujących danych można odnaleźć w bazie NIP. Nie do końca jest to zgodne z prawdą. Krajowy Rejestr Sądowy to kopalnia wiedzy...

Przedsiębiorcy często twierdzą, że — z ich punktu widzenia — najwięcej interesujących danych można odnaleźć w bazie NIP. Nie do końca jest to zgodne z prawdą. Krajowy Rejestr Sądowy to kopalnia wiedzy o niemal każdym obszarze działania firmy. Jakie dane można tam znaleźć?

Zainteresowanie budownictwem energooszczędnym w Polsce stale rośnie. Świadomi inwestorzy i projektanci coraz częściej zwracają się w stronę rozwiązań gwarantujących niskie zużycie energii w budynku.

  1. Z punktu widzenia inwestora największą przeszkodą w tego rodzaju realizacjach są zwiększone koszty wykonania projektu oraz budowy i wyposażenia instalacyjnego takiego obiektu.
  2. Z punktu widzenia projektanta trudności powoduje brak wytycznych odnośnie do projektowania budynków energooszczędnych w naszym kraju, co w praktyce prowadzi do dużej dowolności w projektowaniu i klasyfikowaniu energetycznym budynków.
  3. Z kolei z punktu widzenia wykonawcy realizacja budynku energooszczędnego jest bardziej „kłopotliwa” ze względu na wymaganą jakość wykonania, stosowanie nowych materiałów i technologii oraz konieczność zrozumienia idei i znaczenia zastosowanych w budynku rozwiązań.

Suma powyższych czynników niejednokrotnie sprawia, że inwestor rezygnuje ze wznoszenia energooszczędnego budynku lub też powstają budynki energooszczędne jedynie w założeniu, o przypadkowej charakterystyce energetycznej.

Dopłaty do mieszkań i budynków energooszczędnych

Program Priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dopłat do kredytów na budowę domów energooszczędnych ma w założeniu wspomagać i promować budownictwo energooszczędne w Polsce.

Jest pierwszym krokiem przygotowania rynku budowlanego do spełnienia wymagań dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która zobowiązuje państwa członkowskie do wznoszenia od 2021 r. wszystkich nowych budynków w standardzie niemal zerowego zużycia energii.

To pierwszy ogólnopolski program wsparcia dla osób fizycznych budujących energooszczędny dom jednorodzinny lub kupujących taki dom czy mieszkanie od dewelopera. Obok dopłat do zakupu kolektorów słonecznych oraz przydomowych biologicznych oczyszczalni ścieków jest to trzeci program Funduszu wspierający inwestycje osób fizycznych.

Wsparcie indywidualnych inwestorów wyniesie łącznie 300 mln zł, co według szacunków Funduszu pozwoli dofinansować budowę lub zakup 12 tysięcy domów i mieszkań energooszczędnych.

Wsparcie finansowe NFOŚiGW przeznaczone jest na częściową spłatę kapitału kredytu hipotecznego.

Program nakłada więc na beneficjenta obowiązek zaciągnięcia kredytu na kwotę wyższą od wnioskowanej dotacji, co jednak nie oznacza, że kredyt musi pokrywać koszt całego przedsięwzięcia – wystarczy kwota przekraczająca wysokość dopłaty.

Dopłata NFOŚiGW uzależniona jest od osiągniętego jednostkowego wskaźnika rocznego zapotrzebowania budynku lub mieszkania na energię użytkową do ogrzewania i wentylacji EUco w kWh/m2rok i wynosi odpowiednio:

  • 30 tys. zł brutto dla budynków jednorodzinnych o standardzie NF40 (EUco ≤ 40 kWh/m2rok),
  • 50 tys. zł brutto dla budynków jednorodzinnych o standardzie NF15 (EUco ≤ 15 kWh/m2rok),
  • 11 tys. zł brutto dla mieszkań w budynkach wielorodzinnych o standardzie NF40 (­EUco ≤ 40 kWh/m2rok),
  • 16 tys. zł brutto dla mieszkań w budynkach wielorodzinnych o standardzie NF15 (­EUco ≤ 15 kWh/m2rok).

Ważną informacją dla beneficjentów jest to, że wartość dotacji podawana jest brutto i stanowi przychód, który należy uwzględnić przy corocznym rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dokumentacja Programu Priorytetowego [1] dokładnie podaje okres wdrażania programu, terminy i sposób składania wniosków, podstawy prawne i zasady udzielania dofinansowania, jego wysokość i warunki, określa beneficjentów i rodzaje dofinansowywanych przedsięwzięć, koszty kwalifikowane oraz kryteria i procedurę wyboru przedsięwzięć do dofinansowania.

Szczegółowe informacje oraz aktualności dotyczące Programu dostępne są na stronie internetowej NFOŚiGW (www.nfosigw.gov.pl) wraz z listą banków biorących udział w projekcie oraz listą weryfikatorów.

Kosztem kwalifikowanym w Programie są koszty budowy lub zakupu domu jednorodzinnego albo zakupu lokalu mieszkalnego w nowym budynku wielorodzinnym wraz z kosztem projektu budowlanego oraz kosztem wykonania weryfikacji projektu budowlanego i potwierdzenia osiągnięcia standardu energetycznego.

Dotacja ma w założeniu pokrywać część wyższych kosztów inwestycyjnych oraz dodatkowe koszty weryfikacji projektu i potwierdzenia standardu energetycznego.

Czy jest to wielkość wystarczająca, okaże się podczas pierwszych realizacji w ramach Programu – dziś ciężko jest wycenić np. dodatkowe nakłady na projekt budowlany, jego dostosowanie do wymagań Programu czy weryfikację. Fundusz szacuje te koszty na kilka tysięcy złotych.

Wysokość dotacji nie zależy od wysokości kosztów kwalifikowanych czy wielkości budynku. Dotację można uzyskać również dla rozpoczętej, ale niezakończonej inwestycji budowlanej. Program nie obejmuje rozbudowy, przebudowy czy remontu budynku. Ponadto dotacja pomniejszana jest proporcjonalnie do udziału w powierzchni domu lub mieszkania powierzchni przeznaczonej do prowadzenia działalności gospodarczej, a gdy udział ten przekracza 50%, przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do Programu.

Wypłata dotacji następuje po zrealizowaniu przedsięwzięcia, czyli zakończeniu budowy lub zakupu, oraz potwierdzeniu osiągnięcia standardu energetycznego spełniającego wymagania Programu. Kontrolę wykorzystania dotacji oraz nadzór nad weryfikacją projektu budowlanego i potwierdzeniem osiągnięcia standardu energetycznego przeprowadza bank, który udziela kredytu. NFOŚiGW może zlecić dodatkowe badania powykonawcze w zakresie osiągnięcia standardu energetycznego wybranych przedsięwzięć poprzez powołanie własnego audytora czy wyrywkowe badania termowizyjne.

Standard NF15 i NF40

Z inżynierskiego punktu widzenia najistotniejszym elementem Programu jest zestaw wymagań technicznych, które muszą spełniać budynki realizowane w jego ramach (w domyśle energooszczędne), oraz dodatkowe procedury i obowiązki uczestników przedsięwzięcia wynikające z udziału w tym Programie.

Wytyczne Programu obejmują:

  • minimalne wymagania techniczne dla domów jednorodzinnych i budynków wielorodzinnych w standardzie NF15 i NF40,
  • sposób potwierdzenia spełnienia przez projekt budowlany przedsięwzięcia wymagań Programu (pierwsza weryfikacja),
  • sposób potwierdzenia spełnienia przez zrealizowane przedsięwzięcie wymagań programu (druga weryfikacja),
  • wymagania w zakresie zapewnienia jakości robót budowlanych i procesu budow­lanego.

Nazwy standardów NF15 i NF40 pochodzą od głównego kryterium kwalifikacji energetycznej budynków w Programie, czyli od jednostkowego wskaźnika rocznego zapotrzebowania na energię użytkową do celów ogrzewania i wentylacji (EUco).

Standardy te dotyczą zarówno domów jednorodzinnych, jak i budynków wielorodzinnych (tabela 1) i obejmują swoim zakresem:

  • bryłę i konstrukcję budynku pod kątem izolacyjności cieplnej komponentów budowalnych i liniowych mostków cieplnych oraz szczelności powietrznej budynku,
  • układ wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła pod kątem sprawności odzysku, zużycia energii elektrycznej, izolacji cieplnej przewodów wentylacyjnych oraz sposobu sterowania i układu automatycznej regulacji,
  • układ i instalację ogrzewania pod kątem sprawności energetycznej systemu, izolacji przewodów i armatury, systemu automatycznej regulacji oraz zużycia energii elektrycznej,
  • układ i instalację przygotowania c.w.u. pod kątem sprawności energetycznej układu, izolacji cieplnej przewodów, armatury regulacyjnej i sterowania cyrkulacją oraz zużycia energii elektrycznej.
Minimalne wymagania techniczne

Tabela 1. Minimalne wymagania techniczne dla domów jednorodzinnych i budynków wielorodzinnych w standardzie NF15 i NF40 [1]

Z powyższych wytycznych wyłania się obraz budynku lub mieszkania spełniającego standard NF15 lub NF40 w rozumieniu Programu. Z technicznego punktu widzenia jest to obiekt:

  • o podwyższonej w stosunku do aktualnych wymagań [3] izolacyjności cieplnej i szczelny powietrznie,
  • wyposażony w system wysokosprawnej wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła, ewentualnie współpracujący z gruntowym wymiennikiem ciepła, z energooszczędnym napędem wentylatorów, z dobrze zaizolowanymi przewodami wentylacyjnymi oraz rozbudowanym systemem automatyki sterującej realizującej trzy stopnie wydajności powietrznej i samoczynne przełączanie z trybu zimowego w letni i odwrotnie lub wyposażony w inne rozwiązanie wentylacji równoważne energetycznie,
  • wyposażony w układ i instalację ogrzewania o wysokiej sprawności, opcjonalnie wykorzystujący OZE, z dobrze zaizolowanymi przewodami, z układem regulacji pogodowej, z możliwością regulacji temperatury w pomieszczeniach oraz energooszczędnymi pompami obiegowymi i ładującymi,
  • wyposażony w układ i instalację przygotowania c.w.u. o wysokiej sprawności energetycznej, opcjonalnie wykorzystujący OZE, o dobrze zaizolowanych przewodach, z armaturą regulacyjną i elektronicznym sterowaniem cyrkulacją, z energooszczędnymi pompami cyrkulacyjnymi i ładującymi.

Dofinansowanie i jego wielkość uzależnione są od osiągniętego współczynnika EUco oraz spełnienia warunków technicznych zawartych w tabeli 1. Obliczenia energetyczne wykonuje się już w fazie projektu budowalnego. Szczegółowe wytyczne zawarte w Programie opisują metody obliczeniowe wyznaczania wskaźników kontrolnych, dopuszczalne odstępstwa oraz sposób wykonywania badań sprawdzających na placu budowy.

W uproszczeniu obliczenia wykonuje się tak, jak w wypadku certyfikatu energetycznego, metodyką miesięczną, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie świadectw charakterystyki energetycznej [4] oraz normą PN-EN ISO 13790 [5], na podstawie statystycznych danych klimatycznych tak jak do celów wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej budynków.

Metodą dokładną należy wyznaczyć: straty ciepła do gruntu (zgodnie z PN-EN ISO 13370 [6]), pojemność cieplną budynku, współczynniki przenikania ciepła (zgodnie z PN-EN ISO 10077 [7]) i współczynniki zacienienia każdej przegrody przeszklonej (zgodnie z PN-EN ISO 13790 [5]).

Współczynniki przenikania ciepła liniowych mostków cieplnych należy wyznaczać numerycznie zgodnie z PN-EN ISO 10211 [8]. W wypadku zastosowania niekonwencjonalnych i odnawialnych źródeł energii (OZE) lub innych niestandardowych rozwiązań wielkości uzyskanych efektów energetycznych należy udokumentować w projekcie odpowiednimi obliczeniami.

Powyższe obliczenia do projektu budowlanego jest w stanie wykonać każda osoba uprawniona do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków, choć nie ma wymogu posiadania takich uprawnień.

Obliczenia można wykonać samodzielnie, konstruując odpowiednie arkusze czy formuły obliczeniowe, lub wykorzystać dostępne na rynku oprogramowanie, co jest zalecane ze względu na konieczność wykonywania obliczeń numerycznych, np. mostków cieplnych.

Projektowanie i weryfikacja osiągnięcia standardu energetycznego NF15 i NF40

W dokumentacji Programu Priorytetowego [1] szczegółowo opisano wytyczne dotyczące jakości projektowania i zawartości projektu budowlanego, procedury weryfikacji projektu budowlanego oraz potwierdzenia spełnienia przez zrealizowane przedsięwzięcie wymagań Programu.

Część procedury dotyczącą zadań projektowych i weryfikacji energetycznej przedstawiono schematycznie na rys. 1. Pominięto czynności związane ze złożeniem wniosku, przeniesieniem własności czy inne czynności prawne.

Procedura weryfikacji standardów NF15

Rys. 1. Procedura weryfikacji spełnienia przez budynek standardów NF15 i NF40


Źródło: Autor

Schemat ten ukazuje dodatkowe wymagania, dokumentację i czynności konieczne w procesie przyznawania dotacji oraz zakres działań osób związanych z procesem weryfikacji.

W porównaniu ze standardowym procesem budowlanym dodatkowy zakres dokumentowania i czynności wydaje się ogromny:

  • Projekt budowlany, na podstawie którego uzyskano pozwolenie na budowę, musi zawierać projekty branżowe umożliwiające praktyczną realizację budynku i jego instalacji z potwierdzeniem ich standardu energetycznego. Oznacza to wymóg szczegółowego projektu wykonawczego z doborem urządzeń i potwierdzeniem ich sprawności czy klasy energetycznej. Projekt taki będzie droższy od obecnie wykonywanych ze względu na dodatkowy nakład prac projektowych i wykonywanie rozszerzonej dokumentacji.
  • Na etapie projektu budowlanego należy wykonać obliczenia potwierdzające osiągnięcie przez projektowany budynek wymaganego standardu energetycznego NF15 lub NF40. W dokumentacji należy zamieścić opis metody obliczeniowej i przyjętych założeń oraz tok obliczeń w postaci elektronicznej i dokumentu PDF. Prace te także zwiększają koszt projektu.
  • Projektanci muszą załączyć oświadczenia, że projekty spełniają wymagania prawne oraz że uwzględniono w nich wytyczne techniczne Programu NFOŚiGW.
  • Po złożeniu wniosku o dofinansowanie następuje pierwsza weryfikacja projektu budowlanego. Obejmuje ona sprawdzenie przez powołanego przez bank weryfikatora wymagań formalnych projektu budowlanego, ponowne wyznaczenie EUco według projektu budowlanego (z opisem zastosowanej metody obliczeniowej i założeń oraz prezentacją toku obliczeń w postaci elektronicznej i dokumentu PDF) oraz sprawdzenie spełnienia wymagań technicznych Programu. Na tej podstawie weryfikator wypełnia tzw. listę sprawdzającą i ocenia, czy projekt spełnia warunki Programu. Weryfikator za swoją usługę pobiera od przyszłego beneficjenta stosowne wynagrodzenie. Jeśli wynik obliczeń weryfikatora wskazuje na przekroczenie wskazanego standardu energetycznego, projekt uznaje się za niespełniający zasad Programu. Inwestorowi przysługuje prawo odwołania się od decyzji weryfikatora.
  • Po pozytywnej weryfikacji projekt budowlany staje się podstawą realizacji przedsięwzięcia: budowy lub zakupu. W wypadku budowy domu wymaga się zachowania i kontrolowania jakości robót oraz zastosowanych materiałów budowlanych. Kontrole wymagają okresowej obecności na budowie kolejnego weryfikatora (np. podczas testu szczelności n50), który będzie potwierdzał osiągnięcie przez budynek standardu energetycznego. Musi to być weryfikator inny niż ten, który oceniał projekt budowany.
  • Druga weryfikacja dotyczy potwierdzenia spełnienia przez zrealizowane przedsięwzięcie (budowę) wymagań Programu. Przeprowadza ją drugi weryfikator, inny niż przeprowadzający pierwszą weryfikację projektu budowlanego. Ocenia on projekt budowlany, wykonawcze projekty branżowe, oświadczenia inspektora nadzoru lub kierownika budowy o zgodności wykonania z projektem, aprobaty techniczne potwierdzające właściwości energetyczne zastosowanych komponentów i urządzeń, świadectwo charakterystyki energetycznej EUco budynku, protokół regulacji systemów wentylacji i ogrzewania, protokół wykonania testu szczelności budynku, dokumentację fotograficzną wszystkich etapów budowy, opis odstępstw od projektu i ich wpływ na charakterystykę energetyczną budynku. Weryfikator ten wykonuje kolejne (trzecie z kolei) obliczenia EUco, tym razem dla budynku w stanie istniejącym, i na tej podstawie wypełnia kolejną listę sprawdzającą. Za swoje usługi weryfikator ten również pobiera wynagrodzenie od przyszłego beneficjenta. W wypadku gdy wynik obliczeń drugiego weryfikatora wskazuje na przekroczenie zakładanego standardu energetycznego NF15, dotacja może zostać obniżona do poziomu NF40, a gdy nie spełnia standardu NF40, przedsięwzięcie uznaje się za niespełniające zasad Programu. Należy zwrócić uwagę na wymagany zakres dokumentacji procesu budowlanego, od aprobat technicznych po dokumentację fotograficzną, których wykonanie czy skompletowanie również zwiększa koszty inwestycji. Wykonanie próby szczelności budynku n50 to kolejny dodatkowy koszt.
  • W wypadku pozytywnego wyniku ocen i obydwu weryfikacji przedsięwzięcie uznaje się za spełniające wymagania i standardy Programu.

 

Weryfikatorzy

Weryfikatorzy są w programie dotacji bardzo ważnymi osobami. Procedura wymaga zaangażowania co najmniej dwóch weryfikatorów, a zarówno banki, jak i NFOŚiGW mogą powołać kolejnych.

Naborem weryfikatorów zajmuje się Związek Banków Polskich, pełniący funkcję Organizatora Technicznego Postępowania Kwalifikacyjnego Weryfikatorów Programu Priorytetowego. Pozytywny wynik naboru potwierdzany jest pisemnym certyfikatem i wpisaniem na listę oficjalnych weryfikatorów Programu zamieszczoną na stronie internetowej NFOŚiGW.

Weryfikatorem może zostać:

  • Osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych i niekarana za przestępstwa przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe.
  • Nie może mieć powiązań z producentami wyrobów budowlanych i z wykonawcami oraz z ich zrzeszeniami w sposób podważający jej obiektywność.
  • Musi mieć ukończenie studia magisterskie kierunku: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych, których program obejmował audyt energetyczny lub wykonywanie świadectw charakterystyki energetycznej albo zastosowanie odnawialnych źródeł energii w budynkach lub projektowanie budynków energooszczędnych.
  • Może to również być osoba posiadająca uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków lub uprawnienia budowlane.
  • Wymaga się doświadczenia obejmującego co najmniej trzy pozytywnie zweryfikowane audyty energetyczne lub weryfikacje audytów energetycznych albo wykonanie innych opracowań dokumentujących kompetencję w zakresie audytów.

Obecnie weryfikatorami Programu jest 25 osób.

Podsumowanie

Uruchomienie programu dopłat do budynków i mieszkań spełniających standard NF15 lub NF40 jest pozytywnym sygnałem dla całej branży budownictwa energooszczędnego w Polsce. Niestety Program nie podaje wytycznych systemowych i projektowych, a jedynie określa minimalne wymagania techniczne bez podania sposobu ich osiągnięcia.

Program ma propagować i przygotowywać całą branżę do podwyższonych standardów energetycznych, lecz nie wskazuje drogi realizacji tych postulatów. W porównaniu np. do opracowań PPHP [9] jest to rozwiązanie jedynie częściowe.

Należy dokładnie czytać wytyczne i wymagania Programu, ponieważ ujmuje on pewne wskaźniki inaczej niż obecnie obowiązujące normy i rozporządzenia. Wymaga wykonywania obliczeń lub symulacji komputerowych, czyli zakupu oprogramowania lub stworzenia własnych zautomatyzowanych formuł obliczeniowych.

Nakłada również dodatkowe wymagania dotyczące opracowania projektowego, jakości wykonania, obecności weryfikatorów oraz sposobu prowadzenia i dokumentowania budowy, co jednoznacznie zwiększa koszty inwestycji. Wymaga też zaciągnięcia kredytu we wskazanym banku i na jego zasadach.

W założeniu dofinansowanie w ramach Programu ma pokrywać te zwiększone koszty, których rzeczywistą wielkość poznamy dopiero podczas realizacji pierwszych przedsięwzięć w ramach Programu.

Literatura

  1. Program Priorytetowy „Efektywne wykorzystanie energii”. Część 3: Dopłaty do kredytów na budowę domów energooszczędnych, www.nfosigw.gov.pl
  2. Domy energooszczędne. Podręcznik dobrych praktyk, przygotowany na podstawie opracowania Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A., listopad 2012, www.nfosigw.gov.pl.
  3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690, ze zm.).
  4. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (DzU nr 201/2008 r., poz. 1240, ze zm.).
  5. PN-EN ISO 13790 Energetyczne właściwości użytkowe budynków. Obliczanie zużycia energii do ogrzewania i chłodzenia.
  6. PN-EN ISO 13370 Właściwości cieplne budynków. Wymiana ciepła przez grunt. Metody obliczania.
  7. PN-EN ISO 10077-1 Właściwości cieplne okien, drzwi i żaluzji. Obliczanie współczynnika przenikania ciepła. Część 1: Metoda uproszczona.
  8. PN-EN ISO 10211 Mostki cieplne w budynkach. Strumienie ciepła i temperatury powierzchni. Obliczenia szczegółowe.
  9. Pakiet do projektowania budynków pasywnych PHPP. Wymagania dotyczące budynków pasywnych sprawdzonych pod względem jakościowym, Polski Instytut Budownictwa Pasywnego, Gdańsk 2006.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

inż. Piotr Król, dr inż. Szymon Firląg, dr inż. Arkadiusz Węglarz Zintegrowana ocena wpływu budynku jednorodzinnego na środowisko

Zintegrowana ocena wpływu budynku jednorodzinnego na środowisko Zintegrowana ocena wpływu budynku jednorodzinnego na środowisko

Duży wpływ na środowisko ma użytkowanie budynku. Żeby go ograniczyć, już na etapie projektowania budynku należy uwzględnić wszystkie potrzeby przyszłych użytkowników, mając przy tym na uwadze konsekwencje...

Duży wpływ na środowisko ma użytkowanie budynku. Żeby go ograniczyć, już na etapie projektowania budynku należy uwzględnić wszystkie potrzeby przyszłych użytkowników, mając przy tym na uwadze konsekwencje podjętych decyzji. Zużycie ciepła nie jest już najważniejszym wskaźnikiem określającym standard budynku – coraz większy nacisk kładzie się na zagospodarowanie odpadów, zużycie energii elektrycznej i wody oraz ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery.

dr inż. Kazimierz Żarski Pomieszczenia kotłowni na paliwo ciekłe i gazowe – wymagania

Pomieszczenia kotłowni na paliwo ciekłe i gazowe – wymagania Pomieszczenia kotłowni na paliwo ciekłe i gazowe – wymagania

Niniejszy artykuł kończy cykl poświęcony projektowaniu kotłowni małej i średniej mocy spalających gaz i olej.

Niniejszy artykuł kończy cykl poświęcony projektowaniu kotłowni małej i średniej mocy spalających gaz i olej.

mgr inż. Katarzyna Rybka Mikrokogeneracja w praktyce. Opis realizacji

Mikrokogeneracja w praktyce. Opis realizacji Mikrokogeneracja w praktyce. Opis realizacji

Produkcja ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu uważana jest za wysokoefektywną zarówno w skali makro, jak i mikro. Drugie z tych rozwiązań jest szczególnie rekomendowane ze względu na bezpieczeństwo...

Produkcja ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu uważana jest za wysokoefektywną zarówno w skali makro, jak i mikro. Drugie z tych rozwiązań jest szczególnie rekomendowane ze względu na bezpieczeństwo dostaw energii do odbiorcy końcowego.

Agnieszka Antoszewska Jak interpretować świadectwo charakterystyki energetycznej?

Jak interpretować świadectwo charakterystyki energetycznej? Jak interpretować świadectwo charakterystyki energetycznej?

Wnioski wyciągnięte z wyników obliczeń zawartych w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku wielorodzinnego mogą ułatwić zarządcy lub administratorowi podejmowanie decyzji dotyczących modernizacji...

Wnioski wyciągnięte z wyników obliczeń zawartych w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku wielorodzinnego mogą ułatwić zarządcy lub administratorowi podejmowanie decyzji dotyczących modernizacji budynku.

mgr inż. Rafał Pitry Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1)

Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1) Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1)

Wstąpienie w 2004 r. Polski do Unii Europejskiej zobowiązało nasz kraj m.in. do systematycznego zastępowania krajowych norm zharmonizowanymi normami europejskimi. Nowelizacja w 2009 r. rozporządzenia w...

Wstąpienie w 2004 r. Polski do Unii Europejskiej zobowiązało nasz kraj m.in. do systematycznego zastępowania krajowych norm zharmonizowanymi normami europejskimi. Nowelizacja w 2009 r. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], wprowadziła do obligatoryjnego stosowania normę PN-EN 12831:2006 [2], wycofując tym samym stosowaną od wielu lat normę PN-B-03406:1994 [3]. Różnice pomiędzy metodologią obliczeń i wynikami na poziomie fizyki budowli...

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka, Monika Najder Lokalizacja i orientacja budynku niskoenergetycznego a zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji

Lokalizacja i orientacja budynku niskoenergetycznego a zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji Lokalizacja i orientacja budynku niskoenergetycznego a zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji

Wykorzystanie projektów typowych w budownictwie energooszczędnym jest powszechną praktyką, a przyjęte przez projektantów i wykonawców rozwiązania wpływają na wieloletnią jakość obiektu. Powstałe na tym...

Wykorzystanie projektów typowych w budownictwie energooszczędnym jest powszechną praktyką, a przyjęte przez projektantów i wykonawców rozwiązania wpływają na wieloletnią jakość obiektu. Powstałe na tym etapie błędy są trudne lub niemożliwe do usunięcia bądź wiążą się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych.

praca zbiorowa Weź udział w konkursie i wygraj finansowanie bez opłat wstępnych

Weź udział w konkursie i wygraj finansowanie bez opłat wstępnych Weź udział w konkursie i wygraj finansowanie bez opłat wstępnych

Przedsiębiorców z branży budowlanej, instalacyjnej i nieruchomości o prostocie usługi przekonuje Pragma Faktoring. We wrześniu ekonomiści rozpoczęli kampanię promującą prewencję zatorów płatniczych oraz...

Przedsiębiorców z branży budowlanej, instalacyjnej i nieruchomości o prostocie usługi przekonuje Pragma Faktoring. We wrześniu ekonomiści rozpoczęli kampanię promującą prewencję zatorów płatniczych oraz poprawę płynności finansowej. Kampanię skierowano głównie do małych i średnich przedsiębiorców.

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka, mgr inż. Przemysław Błoch, mgr inż. Łukasz Zaworski Projektowa charakterystyka energetyczna w świetle nowej metodyki obliczeń

Projektowa charakterystyka energetyczna w świetle nowej metodyki obliczeń Projektowa charakterystyka energetyczna w świetle nowej metodyki obliczeń

Dostosowanie Prawa budowlanego do standardów unijnych w zakresie zużycia energii wymagało zmian m.in. w metodyce obliczania charakterystyki energetycznej budynków oraz w warunkach technicznych. Nowe...

Dostosowanie Prawa budowlanego do standardów unijnych w zakresie zużycia energii wymagało zmian m.in. w metodyce obliczania charakterystyki energetycznej budynków oraz w warunkach technicznych. Nowe przepisy wywołały ożywioną dyskusję w środowisku projektantów i architektów z uwagi na konieczność zmiany podejścia do procesu projektowego. Pojawiły się też liczne głosy krytyczne wskazujące na wprowadzanie w życie zasad nie w pełni przeanalizowanych w zakresie ich oddziaływania na rynek budowlany....

dr inż. Mariusz Adamski Podział należności za centralne ogrzewanie – współczynniki oceny grzejników

Podział należności za centralne ogrzewanie – współczynniki oceny grzejników Podział należności za centralne ogrzewanie – współczynniki oceny grzejników

W budynku przed termomodernizacją nominalna moc grzejnika odpowiada mocy potrzebnej do ogrzewania pomieszczeń, natomiast po termomodernizacji moc nominalna grzejnika jest znacznie większa, niż wynika to...

W budynku przed termomodernizacją nominalna moc grzejnika odpowiada mocy potrzebnej do ogrzewania pomieszczeń, natomiast po termomodernizacji moc nominalna grzejnika jest znacznie większa, niż wynika to z zapotrzebowania na ogrzewanie pomieszczeń ocieplonych.

Jakub Koczorowski Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC)

Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC) Materiały do budowy rurowych gruntowych powietrznych wymienników ciepła (GPWC)

Gruntowe powietrzne wymienniki ciepła (GPWC) to instalacje zapewniające stały dopływ świeżego, higienicznego i przefiltrowanego powietrza do centrali wentylacyjnej, wstępnie podgrzewające lub schładzające...

Gruntowe powietrzne wymienniki ciepła (GPWC) to instalacje zapewniające stały dopływ świeżego, higienicznego i przefiltrowanego powietrza do centrali wentylacyjnej, wstępnie podgrzewające lub schładzające powietrze wentylacyjne. Wśród dostępnych na rynku rozwiązań wymienić można wymienniki powietrzne: rurowe (przeponowe), płytowe oraz żwirowe (bezprzeponowe), gdzie powietrze pełni bezpośrednio funkcję medium, lub wymienniki glikolowe (takie same, jakie stosuje się dla pomp ciepła), gdzie ciepło z...

mgr inż. Krzysztof Sornek, mgr inż. Kamila Rzepka, dr inż. Tomasz Mirowski Uwarunkowania środowiskowe projektowania budynków energooszczędnych i pasywnych. Aktywne i pasywne systemy słoneczne.

Uwarunkowania środowiskowe projektowania budynków energooszczędnych i pasywnych. Aktywne i pasywne systemy słoneczne. Uwarunkowania środowiskowe projektowania budynków energooszczędnych i pasywnych. Aktywne i pasywne systemy słoneczne.

Osiągnięcie wysokiej efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wymaga uwzględnienia wielu uwarunkowań środowiskowych na etapie projektowania i prac budowlanych. Spełnienie tych wymagań umożliwia...

Osiągnięcie wysokiej efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wymaga uwzględnienia wielu uwarunkowań środowiskowych na etapie projektowania i prac budowlanych. Spełnienie tych wymagań umożliwia maksymalne wykorzystanie dostępnej energii otoczenia, ograniczenie straty ciepła z budynku oraz obniżenie zapotrzebowania na ciepło i energię elektryczną.

mgr inż. Katarzyna Rybka Ogrzewanie i wentylacja kurników

Ogrzewanie i wentylacja kurników Ogrzewanie i wentylacja kurników

Publikacja przedstawia skalę problemów technicznych związanych z wyposażeniem kurników w sprawnie funkcjonujące instalacje ogrzewania i wentylacji niezbędne dla zapewnienia ptactwu warunków dobrostanu

Publikacja przedstawia skalę problemów technicznych związanych z wyposażeniem kurników w sprawnie funkcjonujące instalacje ogrzewania i wentylacji niezbędne dla zapewnienia ptactwu warunków dobrostanu

Redakcja RI Sterowanie BMS

Sterowanie BMS Sterowanie BMS

W publikacji czytamy o systemach BMS (ang. Building Management System) stosowanych w inteligentnych budynkach i ich możliwościach, w tym także o systemach współpracujących z urządzeniami mobilnymi.

W publikacji czytamy o systemach BMS (ang. Building Management System) stosowanych w inteligentnych budynkach i ich możliwościach, w tym także o systemach współpracujących z urządzeniami mobilnymi.

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka Nowa charakterystyka energetyczna - przewodnik. Część 3. Metoda zużyciowa określania charakterystyki energetycznej budynków - analiza przypadku

Nowa charakterystyka energetyczna - przewodnik. Część 3. Metoda zużyciowa określania charakterystyki energetycznej budynków - analiza przypadku Nowa charakterystyka energetyczna - przewodnik. Część 3. Metoda zużyciowa określania charakterystyki energetycznej budynków - analiza przypadku

Wprowadzona w nowej metodyce wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku metoda zużyciowa nie jest miarodajna m.in. z uwagi na indywidualne zachowania użytkowników oraz warunki środowiska zewnętrznego. Wielkość...

Wprowadzona w nowej metodyce wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku metoda zużyciowa nie jest miarodajna m.in. z uwagi na indywidualne zachowania użytkowników oraz warunki środowiska zewnętrznego. Wielkość zużycia energii określona metodą obliczeniową może wprowadzić w błąd przyszłego nabywcę oraz sporządzającego świadectwo charakterystyki energetycznej. Efektem dla nabywcy mogą być znacznie wyższe od zakładanych koszty eksploatacji budynku, a dla audytora brak podstaw do zlecenia zmian...

dr inż. Michał Piasecki Analiza kosztów w cyklu życia budynków

Analiza kosztów w cyklu życia budynków Analiza kosztów w cyklu życia budynków

Każdy uczestnik procesu budowlanego ma inne priorytety i perspektywę, którą chciałby uwzględnić w swojej analizie opłacalności danej inwestycji. Metodyka szacowania kosztu cyklu życia budynku (LCC) może...

Każdy uczestnik procesu budowlanego ma inne priorytety i perspektywę, którą chciałby uwzględnić w swojej analizie opłacalności danej inwestycji. Metodyka szacowania kosztu cyklu życia budynku (LCC) może znaleźć szerokie zastosowanie przy podejmowaniu decyzji: w projektowaniu zintegrowanym, wyborze technologii, sposobu użytkowania czy termomodernizacji. Może też być użyteczna dla jednostek publicznych przy przetargach (np. budowa nowego ratusza, szkoły czy termomodernizacja), w których powinna się...

Piotr Tarnawski Analiza CFD wydajności rurowego wymiennika ciepła

Analiza CFD wydajności rurowego wymiennika ciepła Analiza CFD wydajności rurowego wymiennika ciepła

Celem analizy było oszacowanie wydajności rurowego gruntowego wymiennika ciepła dla domu jednorodzinnego o powierzchni 170 m2. Przeanalizowano dogrzewanie powietrza wentylacyjnego w okresie zimowym. Obliczono...

Celem analizy było oszacowanie wydajności rurowego gruntowego wymiennika ciepła dla domu jednorodzinnego o powierzchni 170 m2. Przeanalizowano dogrzewanie powietrza wentylacyjnego w okresie zimowym. Obliczono temperaturę na wyjściu z wymiennika, ilość uzyskanej energii w kWh oraz związane z tym zyski ekonomiczne. Symulację przeprowadzono dla nominalnego przepływu powietrza 350 m3/h oraz o połowę mniejszego – 175 m3/h.

dr inż. Edyta Dudkiewicz, dr inż. Natalia Fidorów Wykorzystanie ciepła ze spalin promienników do przygotowania ciepłej wody

Wykorzystanie ciepła ze spalin promienników do przygotowania ciepłej wody Wykorzystanie ciepła ze spalin promienników do przygotowania ciepłej wody

Ciepło pochodzące ze spalin promienników gazowych montowanych w halach można wykorzystać do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Taka inwestycja każdorazowo wymaga przeprowadzenia analizy energetycznej...

Ciepło pochodzące ze spalin promienników gazowych montowanych w halach można wykorzystać do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Taka inwestycja każdorazowo wymaga przeprowadzenia analizy energetycznej oraz ekonomicznej i rozważenia wykorzystania ciepła ze spalin także do ogrzewania przyległych pomieszczeń socjalnych i biurowych lub do celów technologicznych.

dr inż. Adrian Trząski Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE

Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE

Autor opisał wymagania w zakresie efektywności energetycznej stawiane nowym budynkom zgodnie z zapisami znowelizowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki...

Autor opisał wymagania w zakresie efektywności energetycznej stawiane nowym budynkom zgodnie z zapisami znowelizowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w sposób szczególny pod kątem możliwości wypełnienia wymagań mających obowiązywać od 1 stycznia 2021 r.

mgr inż. Andrzej Balcewicz, dr inż. Florian Piechurski Koszty zastosowania skojarzonych źródeł ciepła do przygotowania c.w.u. w budynkach mieszkalnych

Koszty zastosowania skojarzonych źródeł ciepła do przygotowania c.w.u. w budynkach mieszkalnych Koszty zastosowania skojarzonych źródeł ciepła do przygotowania c.w.u. w budynkach mieszkalnych

System przygotowywania ciepłej wody użytkowej w budynku mieszkalnym powinien pobierać jak najmniej energii. Ceny tradycyjnych paliw wykorzystywanych do podgrzewania wody użytkowej stale rosną, zatem ekonomiczne...

System przygotowywania ciepłej wody użytkowej w budynku mieszkalnym powinien pobierać jak najmniej energii. Ceny tradycyjnych paliw wykorzystywanych do podgrzewania wody użytkowej stale rosną, zatem ekonomiczne wydaje się wykorzystanie energii odnawialnej, m.in. ze względu na fakt, że słońce jest niewyczerpalnym i bardzo tanim jej źródłem.

dr inż. Adrian Trząski Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE – cz. 2

Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE – cz. 2 Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE – cz. 2

Spełnienie wymagań WT 2021 bez wykorzystania odnawialnych źródeł energii może się okazać niemożliwe. W budynku, w którym zapotrzebowanie na energię do przygotowania c.w.u. stanowi 60% bilansu energetycznego,...

Spełnienie wymagań WT 2021 bez wykorzystania odnawialnych źródeł energii może się okazać niemożliwe. W budynku, w którym zapotrzebowanie na energię do przygotowania c.w.u. stanowi 60% bilansu energetycznego, konieczne staje się poszukiwanie rozwiązań w źródle ciepła. Jak pokazują analizy, odnawialne źródła energii mogą być bardziej opłacalne zarówno inwestycyjnie, jak i na etapie eksploatacji niż źródła konwencjonalne.

mgr inż. Katarzyna Knap-Miśniakiewicz Projekt budynku w standardzie NF40 z wykorzystaniem IFC jako formatu wymiany danych - studium przypadku

Projekt budynku w standardzie NF40 z wykorzystaniem IFC jako formatu wymiany danych - studium przypadku Projekt budynku w standardzie NF40 z wykorzystaniem IFC jako formatu wymiany danych - studium przypadku

Krajowy program dopłat do kredytów na budowę domów energooszczędnych realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zakłada poprawę efektywności wykorzystania energii w nowobudowanych...

Krajowy program dopłat do kredytów na budowę domów energooszczędnych realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zakłada poprawę efektywności wykorzystania energii w nowobudowanych budynkach mieszkalnych.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Sieci i instalacje – wybrane aspekty prawne wpływające na proces projektowania i budowy

Sieci i instalacje – wybrane aspekty prawne wpływające na proces projektowania i budowy Sieci i instalacje – wybrane aspekty prawne wpływające na proces projektowania i budowy

Autor przedstawia wybrane zmiany przepisów Prawa budowlanego mające wpływ na projektowanie sieci uzbrojenia terenu i instalacji wewnętrznych i zwraca szczególną uwagę na kwestie uproszczenia procedur poprzedzających...

Autor przedstawia wybrane zmiany przepisów Prawa budowlanego mające wpływ na projektowanie sieci uzbrojenia terenu i instalacji wewnętrznych i zwraca szczególną uwagę na kwestie uproszczenia procedur poprzedzających rozpoczęcie robót budowlanych, a także na trudności w interpretacji definicji przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Omawia też kontrowersyjne przepisy dotyczące instalacji wewnętrznych.

mgr inż. Mateusz Szubel Wspomaganie projektowania instalacji grzewczych z akumulacyjnymi wymiennikami ciepła

Wspomaganie projektowania instalacji grzewczych z akumulacyjnymi wymiennikami ciepła Wspomaganie projektowania instalacji grzewczych z akumulacyjnymi wymiennikami ciepła

Akumulacyjne wymienniki ciepła umożliwiają znaczną redukcję strat ciepła w paleniskach kominkowych, szczególnie związanych z wysoką temperaturą spalin. Na podstawie analiz eksperymentalnych i obliczeń...

Akumulacyjne wymienniki ciepła umożliwiają znaczną redukcję strat ciepła w paleniskach kominkowych, szczególnie związanych z wysoką temperaturą spalin. Na podstawie analiz eksperymentalnych i obliczeń numerycznych określono podstawowe cechy wymiennika akumulacyjnego decydujące o efektywności odbioru ciepła ze spalin.

mgr inż. Justyna Skrzypek, dr inż. Andrzej Górka Oprogramowanie do modelowania energetycznego budynków

Oprogramowanie do modelowania energetycznego budynków Oprogramowanie do modelowania energetycznego budynków

Modelowanie energetyczne staje się popularne również w Polsce. Duży wybór programów komputerowych i ich ciągłe udoskonalanie pozwalają na przeprowadzenie symulacji dla budynków o różnym stopniu skomplikowania...

Modelowanie energetyczne staje się popularne również w Polsce. Duży wybór programów komputerowych i ich ciągłe udoskonalanie pozwalają na przeprowadzenie symulacji dla budynków o różnym stopniu skomplikowania konstrukcji i wyposażenia. W artykule przedstawione zostały wybrane narzędzia, zarówno samodzielne, jak i współpracujące z zewnętrznym modelem BIM obiektu.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.